VVD versus de rechtse kerk

De rechtse kerk

Verhaal van de Week

Onder de motorkap van het IDF

Documentaire

600 dagen de straat op

Verzet

Tijd voor scholierenprotest?

Jongerenpanel

Doe iets niet

Dolf Jansen

Dienstplicht

Chard van den Berg

Laat de boer rouwen

Hans Against the Machine

Veiligheidsraad

Verenigde Naties

Iedereen aan de marathon

Zeitgeist

Jacht op vreemdgangers

Digital Families

Feuilleton
Natuurlijk is haar fiets gestolen. Wat dacht ik dan, dat ik straffeloos halsoverkop naar Parijs kon gaan en alles hier maar op me wacht? Betty koopt een nieuwe oude fiets bij de fietsenmaker, die net alle oranje vlaggetjes uit zijn etalage verwijdert. Dit wordt een zomer waarin je dingen verliest, weet Betty, dingen waarvan je dacht dat ze van jou waren. In de supermarkt is ze vergeten wat ze zou kopen: klein geheugenverlies. Als ze thuiskomt, weet ze het weer: rijst, pasta, bloem, hagelslag. Alles waar de muizen doorheen hebben gegeten. Ze hebben in haar afwezigheid kleine hapjes van alles genomen, alsof ze bang waren dat ze het anders zou merken. Zoals zij vroeger maar één koekje per week uit de koektrommel durfde te stelen. Alles wordt een beetje minder zonder dat je er erg in hebt. Ze gooit de aangeknaagde verpakkingen weg. Een kat zou helpen. Ze had er graag een gehad, maar David is allergisch, daarom heeft ze er nooit een in huis gehaald. Ik zou nu een kat kunnen nemen.
De televisie is veranderd: nieuws wordt gebracht met loze gebaren en zinloos lopende presentatoren, en de omroepen grossieren in popperige Engelse of naargeestige Scan­di­na­vische dorpjes waar men een bovenmodale neiging heeft om naasten met een bot voorwerp van achteren de hersens in te slaan. Ze kijkt er graag naar, ze ontwikkelt een voorliefde voor het botte voorwerp, ze wacht erop, ze juicht zachtjes &#8216;Bingo&#8217; op de bank als de term &#8216;blunt object&#8217; weer valt. Ze probeert zich voor te stellen hoe haar eigen leven verdergaat. Ingrediën­ten: de geliefde met een zojuist aan het licht gebrachte geheime zoon. De geheime zoon. De naar Parijs gevluchte en weer teruggekeerde vrouw. De moeder van de zoon. De gelukkige extended family. Of nee: de naar Parijs gevluchte en teruggekeerde vrouw wordt boze stiefmoeder. Nee: de geliefde in bed wordt betrapt met de moeder van zijn nieuwe hervonden zoon. Nee: de naar Parijs gevluchte en teruggekeerde vrouw zet een punt achter de relatie met de geliefde met de zojuist aan het licht gebrachte geheime zoon. Met of zonder hulp van een bot voorwerp.
Op maandagochtend ligt er een brief op haar mat. Duur postpapier, adres in precieus handschrift.
Ze keert haar tas om. Ze is de kaart aan David kwijt, die ze in Parijs niet verstuurd heeft of in de Seine geworpen, maar bij zich gehouden om later over te beslissen. Ze is opgelucht. Over iets dat je verliest, hoef je niet meer te beslissen. Ze legt de brief op tafel en trekt haar jas aan.
Marina Abramovic eet een ui. Een grote ui, met schil en al, ze bijt erin als in een sappige appel. Ze eet &#8216;m helemaal op terwijl de tranen haar in de ogen springen. Het duurt een half uur. Betty bekijkt in de hal van het Muziekgebouw aan het IJ de video&#8217;s van de performance kunstenares. Marina die schreeuwt. Marina die haar haar borstelt. Marina met een overvol pannetje melk in haar trillende handen. &#8216;Schrijf jij daar nou eens een leuk, enthousiasmerend stukje over voor de krant,&#8217; heeft Theo gevraagd.
&#8216;Mooi. Ontroerend. Verontrustend,&#8217; schrijft Betty in haar blocnote, en streept &#8216;verontrustend&#8217; weer door. Mooi zijn ze, maar ze prefereert de performances waarin er voor Abramovic meer te verliezen was &#8211; haar leven, lichaam, verstand. Thuis vindt ze op YouTube de video waarop zij een boog vastheeft en haar partner Ulay tegenover haar die boog spant, met een pijl die hij op haar hart richt. Ze leunen allebei achterover en vier minuten lang blijven ze in evenwicht staan. Eén verkeerde beweging van hem en de pijl zal haar hart doorboren.
Vóór David ging Betty uit met een jongen die e-mails stuurde, zonder aanhef, met veel spelfouten en uitroeptekens, altijd eindigend met &#8216;CU&#8217; en een wild knipperende smiley. Ze had het aandoenlijk gevonden, en na een paar weken ergerlijk, en toen had ze het uitgemaakt. &#8216;Vanwege de smileys,&#8217; had ze gezegd, en hij had het niet begrepen, en zij eigenlijk ook niet. Nu heeft ze een geliefde die romantische brieven stuurt, op ivoorkleurig papier, in schoonschrift, met &#8216;Mijn liefste Betty&#8217; als aanhef en ondertekend met &#8216;Duizend kussen&#8217;. Ze bewaart ze met een rood lint eromheen, zoals in de films.
Betty opent de envelop.
&#8216;Betty,&#8217; luidt de aanhef. Daaronder zinnen in dat fraaie handschrift, inspringend bij elke alinea, keurig in het gelid, geen doorhalingen. Betty&#8217;s ogen vliegen over het papier, ze leest flarden. &#8216;Jouw &#8220;snoepreisje&#8221; dwingt me mijn gedrag van de laatste tijd te verklaren…&#8217; Snoep­reisje? &#8216;…Ik had in gedachten dat op het moment dat ik je zou inlichten over mijn zoon ik gaandeweg een bescheiden vaderrol zou kunnen vervullen en jou als mijn partner erbij zou betrekken…&#8217; Part­ner? Zijn we in zaken?. &#8216;…Dat jij van de situatie wegvlucht is treurigmakend…&#8217; Wie houdt hier jaren een zoon geheim? &#8216;…Ik zou het op prijs stellen als je contact met me opneemt. Maar blijf vooral weg, als je dat prettig vindt. Ik wacht af. David.&#8217; Een smiley. Geef me een smiley.
Betty denkt aan Marina Abramovic die achteroverleunt, terwijl haar geliefde achteroverleunt en een pijl op haar hart richt. Ze denkt: Het is tijd om iets te verliezen. Ze denkt aan de muizen die knagen aan haar voorraad. Alles wordt een beetje minder zonder dat je er erg in hebt, en op een dag kijk je naar je leven en je herkent het niet meer.

Juliette Berkhout

Betty

Feuilleton
Betty kijkt uit het raam. Alles wordt plat. En oranje.
Het is allemaal de schuld van haar mobiele telefoon.
Vroeger ging je naar het buitenland en belde je eens in de veertien dagen naar huis. Nu zijn er de onafgebroken tweets, mails, telefoontjes. Hoe draadlozer, hoe meer lijntjes naar huis.
Eerst was er Theo. &#8216;Je twittert niet meer! Dat gaat zo niet langer! Zelfs de kat van Karl Lagerfeld twittert. Check @ChoupettesDiary,&#8217; sms&#8217;te hij gisteren. Aldus de chef kunst, cultuur en lifestyle van de kwaliteitskrant, dacht Betty laconiek, en kroop eens vroeg in haar
Parijse hotelbedje. Rond middernacht ging haar telefoon. &#8216;Haaaai, met Theo. Je sliep toch nog niet?&#8217;
&#8216;Eh…&#8217;
&#8216;Zeg, die tweet over die smerige macarons vorige week was natuurlijk briljant. Lekker dwars. En je artikelen over 48 uur culi-Parijs en 24-uurs kunstmarathon ook. Maarreh… Echt grote stukken voor de krant zitten er natuurlijk verder alleen maar in als je expliciet aan je Nigella-image gaat werken. Of hoe heet ze, die… Dinges, Meryl Streep, jeweetwel. Als je nog meer over kunst gaat schrijven, krijg ik natuurlijk ruzie met de vaste correspondent.&#8217;
Natuurlijk? &#8216;Natuurlijk, Theo.&#8217;
&#8216;Kun je niet naar een kookschool of zo? Of een geile Franse chef aan de haak slaan?&#8217; Theo gniffelt. Als een overspannen varken. &#8216;O nee, je hebt natuurlijk je geile vingervlugge pianist bij je.&#8217;
O god. Die zit daar met een fles whisky en z&#8217;n gulp open. &#8216;Theo. Het is middernacht. Waarom bel je?&#8217;
&#8216;Nou ja, in elk geval om te zeggen dat je je onkosten natuurlijk niet meer kan declareren. Alles is nu voor eigen rekening, schatje.&#8217;
Ik ben je schatje niet. &#8216;Natuurlijk. Nou, dag.&#8217;
&#8216;Bonne nuit, ma chérie.&#8217;
Hu. Betty verbrak de verbinding, opgelucht. Toch voelde ze zich nu pas echt beroerd. Even was ze niet alleen geweest. Ze miste Theo. Ze miste haar boekenkast, haar uitzicht op het Amsterdamse plein dat zelfs mooi is als het regent, haar fiets, haar fornuis, haar bed, haar geheime voorraad Saroma. David.
Ze sloot haar ogen en deed of hij het was, haar vingervlugge pianist.
&#8216;Betty, luister.&#8217; Dat was Anna, de volgende ochtend aan de telefoon. Betty stond voor het raam te gluren naar het appartement tegenover haar hotelkamer, waar een jong stel met grote gebaren ruzie maakte. Franse dramatiek. Een ouderwetse stomme film, ontbijtvoorstelling.
&#8216;Je bent niet zomaar voor de lol naar Parijs vertrokken, hè?&#8217;
Wat weet ze? &#8216;David belde me. Waar je zit. Hij is ongerust.&#8217;
&#8216;Over mij? Of over zichzelf?&#8217; De jongen stond roerloos voor het raam.
Het meisje beukte met haar vuisten op zijn rug.
&#8216;Luister. Ik weet wat er aan de hand is. Hij heeft een zoon. Hij heeft dat niet aan jou verteld. Dat is heel erg, misschien wel onvergeeflijk. Je moet terugkomen.&#8217;
Het meisje gooide een vaas door de kamer, die in Betty&#8217;s hoofd uiteenspatte. &#8216;Die laatste zin snap ik niet helemaal.&#8217;
&#8216;Weet je nog dat we Drie zusters speelden bij het studententoneel?&#8217;
Lang geleden. We worden oud. &#8216;Ja?&#8217;
&#8216;Naar Moskou. Ze wilden de hele tijd naar Moskou, die zusters. En de clou was…&#8217;
&#8216;Ze gingen niet.&#8217;
&#8216;Precies. Hun leven was daar, niet in Moskou.&#8217;
De jongen draaide zich half om en schreeuwde geluidloze verwijten. &#8216;Ja?&#8217;
&#8216;Parijs is jouw Moskou, Betty. Je had helemaal niet moeten gaan.&#8217;
&#8216;Nou, ik heb er een heleboel gedaan. Ik heb stukken geschreven. En nagedacht.&#8217;
&#8216;En wat heb je bedacht?&#8217;
&#8216;Eh…&#8217; Het meisje rende de kamer uit.&#8217;
Als je de bus naar Surhuisterveen had genomen om daar na te denken, was je allang terug geweest. Nu ben je naar Parijs gegaan en hebt ongetwijfeld lekker gegeten en veel mooie kunst gezien en nog meer gegeten en nog meer kunst gezien, maar je hebt je struisvogelkop weer in het zand gestoken.&#8217;
Het meisje liep beneden de voordeur uit en stak een paraplu op. De jongen keek stuurs naar buiten. Betty haat het als Anna weer eens gelijk heeft.
Alles wordt plat. En oranje. Nog een uur en ze is in Amsterdam.
En weer gaat haar telefoon. David. In een opwelling neemt ze op. Ze hoort hem schrikken, ze heeft al die tijd niet opgenomen, hij had iets willen inspreken, of zelfs dat niet eens.
&#8216;Dag,&#8217; zegt ze.
&#8216;Waar ben je?&#8217; vraagt hij.
&#8216;In de trein,&#8217; zegt ze.
&#8216;Ik mis je,&#8217; zegt hij.
&#8216;O,&#8217; zegt ze. Ze kijkt uit het raam. Ze hangt op. Ze is bang voor de rest &#8211; hoe het zal aflopen.

Feuilleton
Ze hangen met z&#8217;n tweeën aan de telefoon, Floor en Anna. Betty hoort aan het holle, schetterige geluid van hun &#8216;Halloooo!&#8217; dat ze hem op de speaker hebben staan in de moderne, spaarzaam ingerichte Amsterdam-Zuid-huiskamer van Floor. 
&#8216;Je hebt zomaar de trein naar Parijs gepakt? Echt? Dat heb ik nou altijd willen doen,&#8217; zegt Anna dromerig.
&#8216;Ik zou naar Berlijn gegaan zijn, veel meer the place to be,&#8217; zegt Floor. &#8216;Maar goed. Wat ga je doen vandaag?&#8217; 
&#8216;Vandaag,&#8217; zegt Betty monter, &#8216;koop ik een cadeautje voor mezelf.&#8217; &#8216;Een jurk van Chanel!&#8217; roept Anna. &#8216;Vintage, natuurlijk.&#8217;
&#8216;Een diner bij een L&#8217;Arpège! Drie Michelinsterren. Moet je wel afwassen, daarna,&#8217; zegt Floor.
&#8216;En David?&#8217; vraagt Anna.
Heel even voelt Betty wat ze elke ochtend voelt als ze wakker wordt sinds ze hier is: Er Is Iets. O ja. Ze heeft geen zin om het uit te leggen. Niet vandaag. &#8216;Die is er niet. Ik heb Parijs lekker voor mezelf.&#8217;
&#8216;Goed zo,&#8217; zegt Floor. &#8216;Neem een gigolo! Kan jou het schelen.&#8217;
&#8216;Drink maar een glaasje champagne van ons, op een terras,&#8217; zegt Anna. Oh, ik zou daar ook wel even in de zon willen zitten…&#8217;
Betty kijkt uit haar hotelraam. De grens tussen de leistenen daken en de lucht is alleen zichtbaar doordat de dakpannen glimmen in de miezerregen.
Woody Allen kan beweren wat-ie wil, maar Parijs is niet prachtig als het regent. Ja, in de film, zoals Joris Ivens &#8216;m filmt, als Gene Kelly erin danst, als het briefje van Ingrid Berg­man in de handen van Humphrey Bogart natregent bij de trein in Casa­blanca, als Hugh Grant in Four Weddings and a Funeral tegen de drijfnatte Andie MacDowell zegt: &#8216;Do you think that you could agree not to marry me?&#8217; Maar in al die films plénst het. In films miezert het nooit.
Zat ik maar echt in een film. Of een boek. Dan zou er iets veelbetekenends gebeuren, denkt Betty, terwijl ze onder een paraplu naar de metro loopt. Ze zou tegen een romantische Franse kunstenaar aan botsen (Gérard Depardieu maar dan iets jonger), met hem aan de praat raken en op zijn zolderkamer en als zijn model verder leven, arm maar gelukkig. Of haar Mary Poppins-tas zou geroofd worden en een doortastende politieman (Alain Delon maar dan met een zachte oogopslag) zou de dief in de kraag grijpen en haar daarna meenemen naar de Rivièra in zijn cabrio. Of, zo stelt ze zich voor terwijl ze draalt voor de deur van een gerenommeerde kookschool, ze zou een kookcursus volgen bij een Franse chef (Mathieu Amalric, niks meer aan doen) die diep onder de indruk zou raken van haar culinaire talent en dan zou ze een soort Julia Child worden. Maar ze schrikt van de prijzen op het papiertje in de etalage, en daarna nog meer van de slijmbal in een veel te schoon koksbuis die een groepje giechelige jongedames binnenlaat van wie er één een plastic kroontje draagt en een roze schort omgebonden krijgt met de tekst &#8216;princesse de la cuisine&#8217; erop &#8211; een truttig vrijgezellenfeestje, niks voor Julia Child. 
Haar telefoon gaat. &#8216;Mam!&#8217;
&#8216;Dag kind. Ben je nog in Parijs? Doe je wel iets leuks vandaag?&#8217;
Ja, ik ga een gigolo regelen. &#8216;Ik ga een jurk kopen.&#8217;
&#8216;Is David daar ook?&#8217;
&#8216;Nee, ik ben alleen.&#8217; Klinkt te zielig. &#8216;Maar hij belt elke dag.&#8217; Ik neem alleen de telefoon niet op. &#8216;Ik heb het enorm naar m&#8217;n zin, hier.&#8217;
&#8216;Precies je vader, die wou mij ook nooit mee naar Parijs.&#8217; Haar moeder laat een veelbetekenende stilte vallen, al weet Betty niet precies wat die stilte betekent. &#8216;Ik kon hem toen alleen niet bellen, natuurlijk.&#8217; Stilte. &#8216;Nou, heb het leuk, hoor. Ga lekker in de zon zitten op een terras in Montmartre. Dat deed je vader ook altijd zo graag.&#8217;
Zo. Nu een cadeautje. Een jurk dan maar? Of een gigolo?
In haar nieuwe jurk zit Betty aan een tafeltje bij Chartier. Omdat ze helemaal geen geld heeft voor een driesterrentent. En omdat ze hier rücksichtslos een gast aan jouw tafel zetten als het druk is. Misschien raakt ze zo eindelijk eens met iemand aan de praat. Een lange, donkere vreemdeling. Of een verlegen postbode. Maar tegenover haar wordt een chagrijnige Japanse toeriste neergepoot die geen woord zegt. Zwijgend eet Betty een onduidelijke schotel met iets ingewandigs die de ober haar grijnzend heeft voorgezet. Dat krijg je ervan als je op de kaart iets aanwijst waarvan je de vertaling niet weet, in een laatste lafhartige poging tot avontuurlijkheid.
Door de regen loopt Betty terug naar het hotel. Niemand heeft nog iets van mijn jurk gezegd. Tegen de receptionist zegt ze plompverloren: &#8216;C&#8217;est mon anniversaire.&#8217; Hij kijkt haar aan alsof ze een oneerbaar voorstel doet. Hij denkt: wat doet dit oude afgedankte mens alleen in Parijs op haar verjaardag? &#8216;Bon anniversaire,&#8217; zegt hij afgemeten.
Aarzelend loopt Betty naar haar kamer. Dit is de eerste dag dat David niet heeft gebeld. Als dit een film was, of een boek, zou hij nu staan wachten voor haar kamerdeur met een taart met zevenenveertig kaarsjes, alles koek en ei. Maar dit is geen fictie, dit is het echte leven. Het miezert, en er gebeurt niets.

Feuilleton
Betty doet iets wat je in Amsterdam niet kunt doen, maar hier in Parijs wel: flaneren. Op zondag is de weg langs de Seine afgesloten voor autoverkeer en kun je er rolschaatsen, fietsen, slenteren. Haar jurk plakt een beetje aan haar rug, hij is te weinig zomers voor deze plotselinge benauwde warmte, haar tas is eigenlijk te zwaar voor een lichte tred, maar je kunt overal onderweg gaan zitten op een bankje of een muurtje en kijken naar wat er voorbijkomt.
Hoewel Parijs bij uitstek een stad is waar je je in je eentje prettig in kunt bewegen, lijkt het wel of vandaag iedereen in paren of groepjes opereert. Betty ziet au pairs kinderen berispen, moeders kwebbelen met dochters, vaders zwijgen met zonen (David en Ruben. Zouden ze praten of zwijgen?). Ze vraagt zich af of de jonge jongen aan de arm van een oudere vrouw haar zoon is of een gigolo (Ben ik nou stiefmoeder? Een lat-stiefmoeder. Een boze stiefmoeder? Een ex-stiefmoeder, een nooit-geweest-stiefmoeder). Ze kijkt naar stellen, jonge onverschillige en jonge verliefde stellen, oude stellen die elkaar steunen en oude die elkaar vervelen. Iedereen zit aan elkaar vast.
Het hekwerk van de Pont des Arts is behangen met hangslotjes; geliefden hebben er hun namen op geschreven of hun initialen in gekerfd, ze aan de brug geklonken en de sleutels in de Seine gegooid. Een nieuwe traditie, nu er zo weinig bomen en zoveel hufterproof bankjes in de stad zijn. Ze heeft gelezen dat af en toe in één nacht alle slotjes van de brug verdwijnen, de gemeente vernieuwt het hekwerk.
Misschien stort de brug onder het gewicht van te veel liefde in.
Een groepje meisjestoeristen neemt eindeloos foto&#8217;s van elkaar. Ze gillen hoge popster-fan-gilletjes en bevriezen in Hollywoodposes. Bij thuiskomst hebben ze een toestel vol met dezelfde foto&#8217;s, alleen de achtergrond verschilt (Eiffeltoren, Centre Pompidou, Moulin Rouge, Chanel-winkel, McDonalds) en ook de meisjes onderling zijn nauwelijks uit elkaar te houden. Het lange haar, de haltertopjes die hun smalle schouders ongenaakbaar bloot laten, de skinny jeans, de donkere zonnebril. Ze lachen dezelfde tijdschriftencoverlach en plagen elkaar op dezelfde manier. Betty ziet het meisje dat er niet bijhoort. Ze is er altijd bij, bij groepen meisjes, het meisje dat verwoed probeert mee te doen maar het net niet redt: niet de goede spijkerbroek, te veel een observator, te onzeker, niet vals genoeg.
Het meisje dat zich aan de anderen vast wil klinken en de sleutel weggooien, die nooit ruzie zal maken, omdat ze denkt dat ze zich dat niet kan permitteren &#8211; de anderen zullen haar verscheuren.
Het was niet de gemeente. Het waren de uitgebluste ex-geliefden, ze zaagden &#8217;s nachts stiekem de slotjes door en wierpen ze in de Seine.
Ze koopt ansichtkaarten met foto&#8217;s in sepiatinten, die met straten zonder auto&#8217;s en met lachende vrouwen in charlestonjurken, een voor Anna en een voor Floor. &#8216;Plotseling verdwaald in een Woody Allen-film. Weet niet of ik nog terugkom,&#8217; schrijft Betty op beide kaarten. Ze koopt er nog twee, met tekeningen van kinderen verkleed als kunstenaar, met een palet, een baret, een lief meisje ernaast en een zwerfkat aan de voeten. Ze adresseert er een aan haar moeder en een aan David. Ze weet niet wat ze erop moet schrijven. Ze schrijft: &#8216;Groeten uit Parijs. Betty.&#8217; Ze koopt drie postzegels. Davids kaart wil ze in de Seine gooien, vanaf de Pont des Arts.
Een gebaar dat grootser, dramatischer was toen ze het bedacht dan wanneer ze het uiteindelijk besmuikt wil doen. Je gooit geen dingen in de Seine. Ja, sleutels. Ze stopt de kaart in haar tas. Ze kan nu niets besluiten.
Wat ik nodig heb, is een plan, denkt Betty. Plannen kunnen je leven redden. Ze ordenen de ruimte in je hoofd en om je heen, zoals de plattegrond van het Louvre, of maken je er bewust van, zoals de beelden van Rodin. Maar verder dan het plan om een plan te maken komt ze ook niet. Plannen maken vereist daadkracht, en ze heeft al haar daadkracht in één keer opgebruikt toen ze impulsief op de trein naar Parijs stapte. Ze moet bijtanken, ze is een raket die bij de lancering te veel brandstof heeft verbruikt en nu doelloos in de ruimte zweeft, op zoek naar een pompstation. En dus kan ze niet anders dan zich zonder plan, bandeloos en grenzeloos, op de kunst in Parijs storten &#8211; als een junk in een stad vol dealers.
Die avond valt ze in slaap met op haar netvlies de wrede, wrekende vrouwen van de zeventiende-eeuwse schilderes Artemisia Gentileschi, die ooit verkracht werd en daarna prachtig bloederige schilderijen maakte van sterke vrouwen die mannen onthoofden: Judith en Holofernes, Salomé en Johannes de Doper.
Een vrouw met een plan.
&#8217;s Nachts zwemt Betty in de Seine. Ze moet duiken, blijven duiken naar de berg sleutels die op de bodem ligt. Ergens ligt die ene te wachten op haar, ze moet hem vinden voor ze zo veel vinnen krijgt dat ze zeemeermin geworden is en niet meer op de wal kan komen, zodat ze eeuwig in het water zal moeten zoeken en hier nooit meer weg kan.

Feuilleton
De Lente van Vivaldi heeft nog nooit zo mooi geklonken. Diep tevreden laat Betty haar hand rusten op haar Mary Poppins-tas, zoals David hem altijd spottend noemt, het reusachtige ding dat ze altijd met zich meesleept vol spullen voor-het-geval-dat: paspoort, laptop, telefoon, elastiekjes, roman, een dichtbundel, twee notitieboekjes, make-uptasje, talloze pennen, vulpotlood van haar vader, usb-stick met back-up van de laptop (dat moet in een &#8216;cloud&#8217; tegenwoordig, ze weet het), paraplu, portemonnee, zonnebril, haarborstel, zakmes met nutteloze functies, Chinees rood gevlochten koordje met een belletje (brengt geluk), agenda, en nog tientallen dingen in de composthoop onderin, altijd handig voor-het-geval-dat.
Dat dit, bijvoorbeeld.
Terwijl Ruben er nog was, was er niets gebeurd. Een voorbijganger die naar binnen keek, had gedacht: een doorsnee gezin. Stroeve vader en weerbarstige puberzoon in gesprek, zorgzame moeder opruimend in de slaapkamer.
Na een half uur was Ruben weggegaan. &#8216;Naar m&#8217;n moeder.&#8217;
&#8216;Doe haar de groeten,&#8217; had David gezegd. Hij had geglimlacht. 
&#8216;Dag,&#8217; had Betty gezegd. Ze had ook geglimlacht.
En toen waren ze met z&#8217;n tweeën.
&#8216;Zo,&#8217; had Betty gezegd.
&#8216;Ja,&#8217; zei David.
&#8216;Je bent dus vader.&#8217;
&#8216;Ja.&#8217;
&#8216;Van een zoon van zestien.&#8217;
&#8216;Vijftien. Bijna zestien.&#8217;
&#8216;Hoelang wist je dat al?&#8217;
&#8216;Al die tijd. Dat wil zeggen, ik wist het, maar ik had hem nooit gezien. Hij heeft me opgezocht, een tijdje geleden.&#8217;
&#8216;En het kwam niet in je hoofd op dat ik dat zou moeten weten.&#8217;
David had een wegwerpgebaar gemaakt. &#8216;Nou, moeten, moeten… 
Het is natuurlijk in de eerste plaats mijn leven, niet jouw leven.&#8217;
&#8216;O,&#8217; had Betty gezegd. Ze had zich omgedraaid, haar jas aangetrokken en haar tas opgepakt.
&#8216;Wat ga je doen?&#8217;
&#8216;Sigaretten halen.&#8217;
David had verbouwereerd toegekeken hoe ze haar fiets van het slot haalde. Toen ze wegreed, hoorde ze hem zeggen: &#8216;Maar je rookt helemaal niet!&#8217;
Ze was naar het station gefietst. Ze was in de 1e Klas-restauratie gaan zitten en had een glas witte wijn besteld. Ze had zich daadkrachtig gevoeld, ongericht daadkrachtig: ze had geen idee wat ze zou willen doen. Rookte ik maar. En dat het dan de jaren twintig was. Dat ik hier binnen zou roken, zo&#8217;n beetje mysterieus Frans, en dan mijn handschoenen zou aantrekken en mijn koffertje in de hand zou nemen en een stoomtrein naar godweetwaar zou pakken. Wat moet ik doen? Wat is juist om te doen? In haar hoofd dook geen antwoord op. Nee. Wat zou ik nu het liefste doen? Dat was de goede vraag geweest. Haar hart had in haar keel geklopt, maar ze had het gedaan. Ze had razendsnel een kaartje geregeld en was naar het perron gehold, waar ze nog net op tijd was ingestapt. Ze had kunnen zweren dat ze een stoomfluit hoorde klinken en stoomwolken het perron op zag stuiven op het moment dat ze vertrok.
Daar zat ze dan, met haar Mary Poppins-tas. Haar hartslag was gedaald. Ze voelde zich vreemd kalm. Ze had haar telefoon niet opgenomen en Davids sms&#8217;jes genegeerd (&#8216;Waar blijf je?&#8217; &#8216;Waar ben je?&#8217; &#8216;Je bent vanavond toch wel bij het concert? Ik kan niet zonder je&#8217;). Er was wifi in de trein, ze boekte een hotel aan de rand van de Marais. Ze was diep tevreden. Dit had ze altijd al een keer willen doen, en het kon gewoon.
Nu zit ze in de zon op een bankje op Place des Vosges en kijkt naar een jonge moeder die geduldig de bal ophaalt die haar kind alle kanten opgooit. Telkens, telkens weer. Een au pair, natuurlijk, een Parijse moeder zou dat geduld niet opbrengen, engelengeduld dat alleen beroepshalve wordt opgebracht. Ze luistert naar een violist die Vivaldi laat weerklinken in de galerijen om het plein heen. Ze bedenkt wat ze allemaal wil gaan zien: Henri Matisse in het Centre Pompidou, Helmut Newton in het Grand Palais, Eugène Atget in Musée Carnavalet, Berthe Morisot in Musée Marmottan, de bootjes in de Jardin du Luxembourg, de kraampjes op de Marché aux Puces bij Porte Clignancourt. Ze voelt zich rijk, ze voelt zich zo uitgestrekt als de stad, vol mogelijkheden. Ik zou zo door kunnen leven, met één tas. Hier blijven, verder gaan.
Ze zou zich treurig moeten voelen, verward, boos. Ik ben gek geworden. Mijn geliefde blijkt een geheime zoon van zestien te hebben, en wat doe ik? Ik ga naar Parijs.Ze grinnikt. Klinkt best goed, eigenlijk.Niemand weet dat ik hier ben. Alleen ik.Ze weet bij god niet hoe dit verder moet, maar nu voelt ze zich licht, zorgeloos en opgelucht.

Feuilleton
Oké. Nu niet denken: ik zit in een soap. De jongen kijkt Betty aan. Hij wacht geduldig op de drempel tot ze iets zegt, maar ze zegt niks. Hij zegt het nog een keer, zijn stem slaat over. &#8216;Is mijn vader niet thuis?&#8217; Ook niet: ik zit in de verkeerde film. Dat zeggen vrouwen die geen controle hebben over zichzelf. De jongen maakt een gebaar dat ze vagelijk herkent.
Een vader. &#8216;Mijn vader.&#8217; David is de vader. Dit is de zoon. Ze heeft hem vaker gezien. De laatste tijd, na optredens van David, een wat schutterige jongen die beleefd een handje kwam geven. Ruben, een pianoleerling van David.Geen leerling, een zoon. David heeft een zoon. Davids zoon.
De licht opgetrokken schouders. David als hij nerveus is.&#8217;Nee,&#8217; zegt Betty. &#8216;Nee.&#8217;
Colin Firth. Ze zei het net nog tegen Anna, aan de telefoon: als het leven van David verfilmd wordt, speelt Colin Firth de hoofdrol. Verkrampt. Imploderend. Hoofd vol geheimen.
Als dit een film is, krijgt-ie slechte recensies. Slap verhaal, een klucht, alleen gered door de briljante cast. Colin Firth in de rol van David, de man-met-een-geheim. De plots opduikende zoon (briljant vertolkt, een bijna-volwassen Harry Potter, een belofte voor de toekomst): Daniel Radcliffe. En wie is toch die onbekende actrice die Betty speelt, de geliefde-met-bord-voor-de-kop? Haar telefoon gaat. Ze kan een telefoon nooit laten rinkelen.
&#8216;Betty, met Theo.&#8217;
Oké, dit is geen film. In de film worden mensen nooit gebeld door hun chef. Of hun moeder. Zoals ze ook nooit naar de wc hoeven. Of een nette afscheidszin moeten formuleren aan het eind van een telefoongesprek.
Betty gebaart Ruben dat hij binnen mag komen. Ze glimlacht geruststellend naar hem. Als ze in de spiegel naast de voordeur kijkt, ziet ze de grijns van een angstige chimpansee.
&#8216;Schat, je moet echt iets schrijven over Noma, nu, je bent de enige culinair journalist die nog nooit over Noma heeft geschreven.&#8217;
Eh… zee-egels? &#8216;Nu niet. Nu even niet, Theo.&#8217;
&#8216;En moestuinen. Moestuinen zijn in. Schrijf eens over je moestuin.&#8217;
&#8216;Ik heb geen moestuin, Theo. Ik heb rode vingers. Alles gaat dood onder mijn handen.&#8217;
&#8216;Ik wil een afspraak met je. De krant wil een kookboek van je uitgeven!&#8217;
&#8216;Eh, ja leuk. Theo, het komt nu niet zo goed ui…&#8221;Je hebt trouwens vandaag nog niks getwitterd. Het gaat toch wel goed met je?&#8217;
&#8216;Nu je het vraagt, Theo, ik…&#8221;Twitter nog maar wat. Die Haagse bluf-tweet was briljant. Doe maar iets over je moestuin. Zie ik je morgen op de vergadering?&#8217;
&#8216;Ja, nou, misschien ben ik wel verhinderd, ik weet niet, ik ben nogal…&#8221;Dan zie ik je morgen.&#8217;
Hij hangt op. Zonder afscheidszin. Dit gaat steeds meer op een film lijken.
&#8216;Je vader komt zo terug, hij is even sigaretten halen,&#8217; zegt Betty luchtig als ze de kamer inloopt.
Je vader.
Ruben heeft een spaatje ingeschonken. De fles staat open op het aanrecht. Zijn jack ligt op de bank. Hij speelt zacht iets op de piano. Hij is hier thuis. Hij ziet er een beetje nerdy uit, hij draagt zo&#8217;n Jonathan Franzen-bril met een zwaar montuur. Maar dat is geloof ik nu juist hip. Wat dragen zestienjarigen? Is hij zestien? Zoiets. Betty is blij dat hij piano speelt, ze weet niet wat ze moet zeggen. Ze weet eigenlijk ook niet wat ze moet denken.
Ze denkt aan de dingen die je weleens leest, over mannen die er twintig jaar lang twee gezinnen op na houden die van elkaars bestaan niet weten. Het kwam haar altijd aantrekkelijk exotisch voor. Het idee dat er meer in een mensenhoofd omgaat dan je zo zou vermoeden. Het avontuur van het dubbelleven, de geheimzinnigheid, de fantasie die nodig is om op het scherp van de snede twee luchtkastelen in de lucht te houden. Niets saaier dan de waarheid en niets dan de waarheid. Niets leuker dan tegenover de Wahrheit de Dichtung te zetten, de poëzie, alles wat het leven iets mooier maakt, wat raadselachtiger, een beetje mysterieuzer, spannender, fantasievoller. Leugentjes om schoonheid. Maar dit is nou ook weer niet de bedoeling. Ruben verkracht een stukje Chopin. Niet het talent van zijn vader. In de slaapkamer, waar Betty de afgelopen dagen kantoor hield, staat nog zachtjes de radio aan. Een Marokkaanse moeder roept haar voortvluchtige zoon op naar huis terug te keren na de moord op een juwelier: &#8216;Ik weet dat hij het niet gedaan heeft. Hij is een lieve jongen, rustig, hij heeft respect voor iedereen.&#8217; Het zit vast anders. Hij bedoelt het ironisch: &#8216;mijn vader&#8217;.
Gerommel aan de voordeur.
Colin Firth staat in de kamer. Hij kijkt naar Betty. Hij kijkt naar Daniel Radcliffe. Hij trekt zijn schouders een beetje op. Hij zegt: &#8216;Chopin moet je anders spelen, Ruben. Langzamer.&#8217;

Feuilleton
Zo. Alles is weer zoals Betty het graag ziet: onveranderd. Ze houdt kantoor in Davids slaapkamer, ze zit in bed met een laptop op schoot en haar telefoon, de tv-afstandsbediening en de kranten binnen handbereik, en in de woonkamer speelt David piano. Bach, altijd als vast begin van de dag, en straks komt een ingewikkeld modern stuk dat ze niet mooi vindt en waar hij telkens halverwege met een onderdrukte vloek in stokt, want hij repeteert voor een optreden, daarom is zij er, zoals altijd, vlak in zijn buurt om zijn zenuwen te bezweren, en ze weet dat hij het goedmaakt, straks, aan het eind van de dag, door Debussy voor haar te spelen, omdat ze altijd zacht wordt van Debussy, zacht en dromerig, en romantisch, en vergevingsgezind. Zoals altijd. Ze tikt haar wekelijkse &#8216;Betty Serveert&#8217;-culicolumn voor de krant. Ze kijkt tv en verbaast zich over de verbazing over Wilders. Ze stuurt actuele culitweets naar haar volgers, zoals chef-Theo-van-de-krant ze graag leest. (#plofkipontploft, #haagsebluf). Ze belt op zachte toon met haar vriendinnen. 
&#8216;Nee, Anna, het was niet wat ik dacht. Bleek gewoon dat-ie weer rookte. Dat-ie daar zo geheimzinnig over deed. Je kent David, die kan zo moeilijk en geremd doen over heel gewone dingen.&#8217; 
&#8216;Ik hoorde van Floor dat hij met een vrouw op een bankje in het Vondelpark zat te flikflooien,&#8217; zegt Anna.
&#8216;Te roken, niet te flikflooien. Met een ex van lang geleden. Haar zoon heeft pianoles van hem. Niks aan de hand.&#8217;
&#8216;Exen kunnen gevaarlijk zijn.&#8217;
Heeft ze uit een vrouwenblad: &#8216;Sex met je ex&#8217;. &#8216;Welnee. De dag dat hij verliefd wordt op de moeder van een puberzoon eet ik mijn staafmixer op. Hij is niet van de kinderen.&#8217;
&#8216;Dus jullie hebben het goed uitgepraat? 
Anna zegt verstandige zinnen die je in vrouwenbladen leest. Dat je de dingen moet uitpraten. Dat je emoties moet uitspreken. Dat je moet wérken aan een relatie. 
&#8216;Emoties moet je uitspreken, Betty, dat weet je toch.&#8217; 
Maar vrouwenbladen hebben het nooit over David-achtige mannen. 
&#8216;Anna, je weet toch hoe hij is. Als ooit het leven van David verfilmd wordt, speelt Colin Firth de hoofdrol. Die krijg ik nooit aan de praat over zijn emoties. Hij implodeert.&#8217; Die onderdrukte schaamte, die smetvrezigheid. Die nachtmerries voor een concert. &#8216;Als ik niet wist dat hij uit Purmerend kwam, zou ik zweren dat het een Brit was.&#8217;
&#8216;Zo&#8217;n keurige burger die ineens de moord blijkt te hebben gepleegd in een slaperig dorpje in Midsomer.&#8217;
&#8216;Nou ja, je weet toch hoe David is.&#8217;
&#8216;Als jij het maar weet.&#8217; 
Betty voelt zich ineens kregel. Ze hangt op. Ze schuift heen en weer in het bed. Ze zit niet lekker, ze voelt kruimels, van de beschuit die David haar vanmorgen op bed gebracht heeft. Ze stapt uit bed en veegt het laken schoon. Ze gaat weer zitten. Nog steeds prikt er een kruimel in haar billen, maar ze kan hem niet vinden, hij blijft prikken. 
Prinses op de erwt.
Na alle strubbelingen lijkt David weer de oude. De man die je kunt uittekenen met een boek op de bank en de televisie uit. Die het liefst derdehands tweedjasjes draagt en nog steeds ergens een oude Remington-typmachine heeft staan, waarop hij ooit liefdesbriefjes aan haar tikte. Die negentiende-eeuwse poëzie leest bij kaarslicht (oké, dat is wat overdreven, en ze heeft het hem ook maar één keer zien doen, toen ze elkaar net kenden, waarschijnlijk een onhandige, Britse poging om indruk te maken).
Maar David is ook méér dan de oude. Hij laat haar cd&#8217;tjes draaien die ze niet terug in de hoesjes doet, terwijl hij daar altijd razend over wordt. Hij brengt haar ontbijtjes en klaagt niet eens over de kruimels in het bed, de jam op zijn smetteloze lakens. Ze haalt zijn keuken overhoop als ze langzame kip maakt met veel ingrediënten en ziet hoe zijn kaak verstrakt als hij de ravage ziet, hoe hij zich omdraait en niets zegt. Ze ziet een man met een pose, die zoekt naar een nieuwe pose. De pose van de rokende man, bijvoorbeeld.
&#8216;Ik ga even sigaretten halen, ben zo terug.&#8217;
&#8216;Jaja. Wel terugkomen, hè, liefje?&#8217;
Het is een grapje, natuurlijk. 
De vraag is niet of hij wel terugkomt. De vraag is waarom hij weer rookt.
&#8216;Je weet toch hoe David is.&#8217; Ze zei het twee keer tegen Anna, en weet ineens weer waarom ze een hekel heeft aan die zin. Haar buurvrouw zei dat vroeger altijd, als haar man haar weer eens geslagen had. Vergoelijkend, verzachtend, toedekkend. Harde klappen gesmoord onder zachte kussens van woorden, een hele stapel.
De vraag is: weet ze echt hoe David is? 
De vraag is waarom ze nog steeds een erwtje in haar rug voelt.
De bel gaat. Fuck. Moet ik m&#8217;n bed uit net als hij tien minuten weg is.
Voor de deur staat een jongen die ze herkent als de verlegen knul die altijd na een concert een handje komt geven. Ruben, weet ze nu, zoon van ex, leerling van David. &#8216;Dag,&#8217; zegt hij. &#8216;Is mijn vader niet thuis?&#8217;

Feuilleton
David zegt het echt: &#8216;Het is niet wat je denkt.&#8217; 
Betty zegt niks gemeens. Of gevats. Ze zegt niks. 
In een goed vraaggesprek, heeft ze laatst een journalist horen zeggen, gaat het erom wie het langste kan zwijgen. 
&#8216;De vrouw die je zag, dat was Saskia.&#8217; 
Betty zwijgt.
&#8216;Saskia is de moeder van Ruben. Je hebt hem weleens gezien, hij komt soms na een concert in de kleedkamer gedag zeggen.&#8217; 
&#8216;O, die.&#8217; Aardige jongen. Ze houdt van verlegen pubers, je ziet ze niet meer vaak zo verlegen.
&#8216;Ik geef hem sinds een tijdje pianoles.&#8217; 
Ruben was in Parijs toen David er was. Er stond een Facebook-commentaar op zijn prikbord. 
David zwijgt.
Ho! Het gaat niet om die jongen. Hij verschuift de focus van haar naar hem. 
&#8216;En jij omhelst moeders van leerlingen in het Vondelpark.&#8217; De moeder van een leerling, Jezus wat obligaat, alsof je het met de skileraar doet.
David grinnikt. &#8216;Nee. Niet alle moeders.&#8217; 
Betty wil slaan. 
David houdt op met grinniken. &#8216;Saskia is een oude vriendin.&#8217;
Nou, dat valt dan weer mee. Geen jonge vriendin.
&#8216;Ze is, nou ja, een ex. Van vroeger. Zestien jaar geleden ging het uit.&#8217;
Tien jaar voordat wij elkaar ontmoetten. 
&#8216;Ik wist eerst niet eens dat Ruben… dat die haar zoon is. We zaten bij te praten, ze heeft het nogal moeilijk gehad. En we zaten in het park omdat… Ik eh…&#8217; Hij schuifelt op zijn stoel. &#8216;Ik moet je wat bekennen.&#8217;
Nu komt het.
&#8216;Ik rook weer.&#8217;
Hoe goed ken je iemand na vijfeneenhalf jaar relatie?
Betty schreef er ooit een stuk over voor de lifestylesectie van de krant. De theorie kent ze &#8211; en de praktijk inmiddels ook.
Het eerste jaar van elke nieuwe liefde is altijd het meest ongewis. 
Eerst is er de roze bril. Dan blijkt de teerbeminde te snurken, in zijn neus te peuteren, zweetvoeten te hebben, zich elke zaterdagavond in jouw lingerie te wurmen of een passie te hebben voor het in welkaar lijmen van een hele Tweede Wereldoorlog aan modelvliegtuigjes. Je besluit dat je daarmee kunt leven, of niet. Of hij ontpopt zich tot een seriemoordenaar die jou tijdens jullie eerste romantische vakantie op het Franse platteland wurgt, in de hakselaar stopt, jouw restanten in de vriezer bewaart en ze zijn argeloze slachtoffer van volgend jaar als galgenmaal te eten geeft.
Als dat laatste je bespaard gebleven is, treedt daarna de vertrouwdheid in. Je noemt elkaar gedachteloos in gezelschap bij koosnaampjes, vindt dezelfde muziek mooi, lacht samen om grapjes die alleen jullie begrijpen. Je houdt rekening met zijn ochtendhumeur. Hij schudt meewarig zijn hoofd als je zegt dat je niks hebt om aan te trekken. Je kent, kortom, elkaars diepste wezen.
Na een aantal jaren (Hoeveel? Zeven? Zes? Vijfeneenhalf?) is daar de sleur. Hij luistert niet meer naar jouw verhalen. Jij merkt dat-ie weer is gaan roken, maar zegt er niets van. Samen naar dvd-series kijken houdt het gedeelde geluk overeind. Sleur? We zijn nog helemaal niet toe aan sleur. Een van de zegeningen van de latrelatie is toch wel de uitgestelde sleur. 
Sleur komt ook, als hij komt, met hernieuwd wantrouwen. Jij doft je wel erg op als je gewoon naar je werk gaat, en ontvangt sms&#8217;jes die je niet met hem deelt. Hij draagt te hippe jasjes en zegt ineens &#8216;Chill&#8217; tegen iemand aan de telefoon. Voor hetzelfde geld begint hij na een korte pauze weer met seriemoorden. De man is je, kortom, nog niet van haver tot gort vertrouwd geraakt, of er is alweer reden tot achterdocht. Er is dan wel geen sleur, maar ik vertrouw hem niet. Ken ik Davids diepste wezen? Hoeveel moeite doet hij eigenlijk om mijn diepste wezen te kennen? Ken ik zelf mijn diepste wezen wel, eigenlijk? 
Vaak valt deze fase samen met de midlife crisis. Soms niet. Het verschil is moeilijk te detecteren. Geleerden en geliefden tasten in het duister.
Vijfeneenhalf jaar. Een 5,5. Als je het naar boven afrondt, is het voldoende. Hakken over de sloot. Net genoeg gedaan om te slagen, maar ook niets méér. Niet eens een zesje.
&#8216;Oké,&#8217; zegt Betty luchtig. &#8216;Dus ik hoef me geen zorgen te maken over een nieuwe vriendin.&#8217;
&#8216;Nee.&#8217;
&#8216;Alleen over een oude vriendin.&#8217;
David schudt zijn hoofd. Hij slaat zijn armen om haar heen. Hij zucht. &#8216;Maak je geen zorgen, liefje. Ik had haar een tijd niet gezien, ze had het moeilijk, ik omhelsde haar, meer niet. Ik heb echt geen verhouding met haar, of zo. Het is wel… nou ja, ze heeft het moeilijk. Maar het is niet wat je denkt. Niet wat je denkt.&#8217;
Het is niet wat ik denk. Maar als het niet is wat ik denk, wat is het dan wel?
In haar hoofd doemt het silhouet van een hakselaar op.

Feuilleton
Een vrouw gilt. Betty kijkt op. De tv staat aan, ze was even in de keuken, nu ziet ze de vrouw, lijkbleek, ze ziet de kinderen van de vrouw, ze juichen. Het is De Gilfactor, een EO-kinderprogramma op Nederland 3, waarin kinderen hun moeder aan het schrikken maken. Hoe harder moeder gilt, hoe hoger het bedrag dat ze aan een goed doel mogen schenken. Er komen vaak insecten aan te pas, en reptielen. Soms een muis. Mensen maken moeders niet aan het schrikken, met uitzondering van één bijzonder enge clown.
Gillen voor het goede doel. Aan mij zouden ze niks verdienen. 
Als Betty schrikt, houdt ze zich stil.
De directheid van de gil bevalt Betty wel. Zoals je dat in de film ziet, of op tv, als een vrouw haar geliefde betrapt met een ander, in flagrante delicto. Dat zij gilt. Dat hij dan zegt: &#8216;Het is niet wat je denkt.&#8217; Dat dan het beeld bevriest (soap). Of zij iets vernietigends zegt (drama). Of iets gevats (sitcom).
Nooit zie je de heldin daarna één tegel in haar badkamer kapotslaan, en daarna die badkamer soppen en een kastje voor de beschadigde tegel zetten. Haar moeder bezoeken. Angry Birds spelen. Haar klerenkast opruimen en zich voornemen om een jaar lang geen kleren meer te kopen. De stad in gaan, een shawl kopen en zichzelf vertellen dat dat geen kledingstuk is. Een e-mail van haar ex-echtgenoot lezen (&#8216;Dag vrienden, Thailand is een echte aanrader als je op vakantie wilt, alles is heel goedkoop en het weer is fantastisch&#8217;). Antwoorden (&#8216;Zit je nou nog in Thailand of weer in Thailand, en als alles zo goedkoop is, mag ik dan wat minder alimentatie betalen?&#8217;), maar het antwoord toch maar niet versturen. Een kookcolumn en diverse culitweets tikken over de voorbereiding van een uitgebreide paasbrunch. Ondertussen zelf twee pakjes Tuc opeten en een bak Saroma leeglepelen. Zich afvragen wat ze eten in het Catshuis. Een week kranten pakken en zes sudoku&#8217;s maken. 
Tv-kijken (kookprogramma&#8217;s, Engelse antiekporno, Dr. Phil, BN&#8217;ers die de Matthäus Passion verkrachten). Besluiten dat alleen kunst de lelijkheid kan bestrijden. Foto&#8217;s van The New York Times Magazine in Foam bekijken. Calder in Den Haag. Symbolisme in het Van Goghmuseum. Een middag net zo lang voor de grote Matisse in het Stedelijk hangen tot de suppoosten paniek in de ogen krijgen. 
Daarbij denken aan de man met het communistenjasje, die ze hier ontmoette. Zich afvragen wat hij doet. Opmerken dat zijn uitspraak &#8216;Deine Sorgen möcht&#8217; ich haben&#8217; klinkt als een zin uit de Matthäus Passion. Onderweg naar huis in haar hoofd &#8216;Deine Sorgen möcht&#8217; ich haben&#8217; zingen op de wijze van &#8216;Ich will dir mein Herze schenken&#8217;. Thuis de Matthäus Passion opzetten, volumeknop open, en meezingen. En nog eens. 
Eröffne den feurigen Abgrund, o Hölle,
Zertrümmle, verderbe, verschlinge, zerschelle
Mit plötzlicher Wut
Den falschen Verräter, das mördrische Blut!
Nee, ze gilt niet. L&#8217;esprit de l&#8217;escalier, daar is ze een meester in: later denken wat ze had moeten zeggen. En nu: ook dat niet. Betty zingt, uit volle borst, met boze vogels in haar hoofd. Maar ze gilt niet.
Er ligt een lekker soort macht in het weten. In het iets weten van iemand die niet weet dat je iets van hem weet.
Het zoeken naar bevestiging. Nee: het vinden van bevestiging. 
De tekenen liggen er ineens open en bloot. Zie je wel. Hoor je wel. Wat hij niet zegt. Wat zij wel weet. Wat zij nu ziet, waarover ze niks zegt. 
Wanneer ze, na een nacht in Davids bed en Davids armen, na een doorwaakte nacht waarin David de ongestoorde slaap der schuldigen sliep terwijl zij wakker lag, bij hem aan het paasontbijt zit, geniet ze nog even van die macht.
Ook David heeft de Matthäus Passion opgezet. Hij fluit mee in de keuken. Slooft zich uit. Pocheert eieren. Kookt weer andere eieren. Opent een fles champagne. Roostert brood. Zingt hardop mee: &#8216;Ich will dir mein Herze schenken…&#8217;
Betty wacht. Er ist des Todes schuldig!
David serveert gerechten waar zij alleen maar over geschreven heeft. Te veel. Hij ziet er stralend uit. Verdacht. Hij draagt haar favoriete jasje. Hij lijkt op een paasei. Hij geeft haar een zoen op de neus. Hij is zo&#8217;n man die denkt: mijn maîtresse maakt mijn huwelijksleven beter.
En dan &#8211; Lass ihn kreuzigen! &#8211; zegt ze het. Zomaar.
&#8216;Wie was die vrouw, met wie je in innige omarming in het Vondelpark zat?&#8217; 
&#8216;Innige omarming&#8217;, ze zegt het met haar wenkbrauwen opgetrokken, dat dan weer wel, ironisch, tussen aanhalingstekens, niemand zit in het echt in &#8216;innige omarming&#8217;, dat zitten ze in boeken, niet in het Vondelpark, en met die aanhalingstekens is het bijna weer onschuldig geworden, hoe vilein ze het ook zegt: &#8216;innige omarming&#8217; &#8211; maar dat was het natuurlijk gewoon toch, een innige omarming.
David taxeert haar blik. Hij negeert de aanhalingstekens. Hij kijkt langs haar heen, door het raam. Hij zegt: &#8216;Het is niet wat je denkt.&#8217;

Feuilleton
Floor wankelt op haar hoge Marc Jacobs-pumps. &#8216;Oké,&#8217; zegt ze. &#8216;Actie.&#8217; Met een zwaai ramt ze de voorhamer op de muur. Betty springt opzij. Floor grijnst. &#8216;Zo, dat lucht op.&#8217; Nonchalant geeft ze de hamer terug aan de knul die bedremmeld in de hoek van de keuken staat &#8211; een Pool met een lome oogopslag en bizar grote spierballen voor zijn leptosome bouw, een puber die in de coffeeshop vanmorgen per ongeluk een blikje superspinazie heeft gerookt. 
&#8216;Thanks, man,&#8217; zegt ze. &#8216;You do the rest. En no rommel, straks. 
Everything clean. You&#8217;ll be ready when I come back.&#8217;
&#8216;Yes. Of course.&#8217; Hij kijkt dociel naar de grond. Floor klopt het stof van haar Dolce &#038; Gabbana-jurkje. &#8216;Kom op, Betty, we gaan.&#8217; 
Schuldig kijkt Betty om. Oude socialistische reflex. Ze is de enige die gegeneerd is, de Poolse Popeye vertrekt geen spier. 
&#8216;Kom je nou? Ik ben toe aan een wijntje. &#8217;t Is vijf voor één.&#8217;
&#8216;We moeten iets eten,&#8217; zegt Floor. &#8216;Maar eerst nog een sigaret. En nog een glas.&#8217; Het is koud op het terras, maar Floor moet roken. Ze inhaleert en zuipt alsof ze een wedstrijd moet winnen.
Ze bezweert iets. 
&#8216;Die keuken zat er al twaalf jaar in. Kon echt niet meer. Het heeft geen zin om te blijven steken. Je moet vooruit in het leven. Ik zei het gisteren nog tegen Alexander.&#8217;
&#8216;Hoe is het met hem? Hoe oud is hij nu, veertien?&#8217;
&#8216;Vijftien. Nog even en hij mag zonder mijn begeleiding een fles wijn kopen.&#8217; Floor neemt nog een flinke teug. &#8216;Maar ze hebben mijn begeleiding helemaal niet meer nodig. Die twee jongens wonen al zo lang bij hun vader. Ze zien zijn vriendin al als hun moeder. Als kuikentjes die na de geboorte achter het eerste aanlopen dat beweegt.&#8217;
&#8216;Vind je dat niet naar? Dat zij, hoe heet ze…&#8217;
&#8216;Marlies. Of Marloes.&#8217;
&#8216;Dat zij jouw plaats inneemt? Wil je ze niet terug?&#8217;
Floor blaast met kracht een rookwolk tegen de wind in. &#8216;Ik moet er niet aan denken. Ik kan ze niet aan, die pubers. Ze horen bij hun vader. Dat hebben we gisteren ook definitief besloten.&#8217;
Vandaar.
&#8216;David en ik hebben laatst over kinderen gepraat, of ik ze niet mis.&#8217;
&#8216;Hij wou toch geen kinderen?&#8217;
&#8216;Nee. Gewoon, hij was belangstellend.&#8217;
&#8216;Dat was hij toch gewoon nooit?&#8217;
Wat bedoelt ze daar nou mee? &#8216;Het was een fijn gesprek. Het gaat goed met ons. We zijn… Het is oké. Het voelt goed.&#8217;
&#8216;Geen rare dingen meer? Sms&#8217;jes, te hippe jasjes, raar taalgebruik?&#8217;
&#8216;Ik heb het gevraagd, of-ie geen oogje had op een jonge vriendin. Nee dus. Het gaat goed tussen ons, beter. Echt.&#8217;
Floor steekt twee vingers op naar de ober. Betty is de tel kwijt. Het is kwart voor vijf. Ze heeft het gevoel dat ze niet meer op kan staan. &#8216;Ik moet naar huis,&#8217; zegt ze. &#8216;Iets eten.&#8217;
&#8216;Ik ook. Ik ben trouwens inmiddels wél toe aan een jongere vriend.&#8217;
&#8216;Hou je je een beetje in met je bouwvakker?&#8217;
&#8216;Jaaaaah, eerst moet het werk af. En als hij bevalt, zing ik mijn lof bij het Polenmeldpunt.&#8217;
&#8216;Ik heb het niet goed gezien,&#8217; zegt Betty tegen haar spiegelbeeld. 
Ze leunt zwaar op de wasbak. &#8216;Neeeee. Ik heb het wel goed gezien. Maar ik heb me goed gedragen.&#8217; Ze sluit haar ogen, maar alles blijft draaien. Niet op de vloer… Ze redt het net, ze kotst in de wc, ze krabbelt op, ze spoelt haar mond en kijkt weer in de spiegel. 
&#8216;Chic,&#8217; zegt ze. &#8216;Beschaafd. Elegant. Always a lady. That&#8217;s me.&#8217;
Ze spoelt haar mond. Ze heeft het heus wel op een rijtje.
Dat ze naar huis is gefietst met de overdreven omzichtigheid van iemand die zes witte wijn achter de kiezen heeft &#8211; stoppen voor rood, stoeprand twintig centimeter naast mijn band, recht rijden, kaarsrecht blijven rijden -, dat ze door het Vondelpark is gegaan om zo min mogelijk met autoverkeer geconfronteerd te worden, dat ze het gezien heeft, dat, dat ze heeft willen stoppen, dat ze heeft gedacht dat wat ze ook zou doen, of zeggen, of schreeuwen, of slaan, niet goed zou overkomen, niet goed, zo midden op de dag, zo aangeschoten &#8211; wat dan wel weer heel verstandig was. Heel on-dronken -, dat ze is doorgereden, dat ze haar fiets zorgvuldig op slot heeft gezet, dat ze binnen drie fortune cookies van Yin heeft opengebroken en opgegeten &#8211; wat dan wel weer heel dronken was, die dingen zijn niet te eten -, dat het derde koekje zei: &#8216;The cure for grief is motion.&#8217;
Ze pakt een hamer. Ze heeft altijd een hekel gehad aan die groene jaren zeventig-tegels. Ze richt op de eerste tegel naast de wasbak, de hamer ketst terug en valt, maar ze wil doorhakken, net zo lang tot ze een gat ziet en naar buiten kan kijken, tot ze kan zien wat ze werkelijk zag: David op het bankje waar zij met hem zat in het blauwe licht, David in de zon, als een negatief van die nacht, David met zijn arm om een vrouw, een vrouw die op haar lijkt, maar ze rookt, ze heeft een vreemde jurk aan, ze is niet dronken, en niet bedrogen.

Feuilleton
Betty zit in het a-deel van haar latrelatie: alleen in haar eigen huis. David heeft thuis een pianoleerling. 
Hij houdt er eigenlijk niet van, weet ze, van leerlingen, maar het levert geld op. Hij is streng voor die arme schapen, tot vreugde van hun ouders die hun kind op het conservatorium wensen. Maar hij neemt alleen echt getalenteerden &#8211; beginners verdraagt hij niet. Geen martelende voorspeelavondjes op de muziekschool.
Het stralende voorjaarsweer doet haar verlangen naar een nieuw, vrolijk jurkje, zoals haar oma vroeger een nieuw hoedje wou voor Pasen. Maar de jaren tachtig teisteren de winkelstraten: leggings, te korte jasjes, enkellaarsjes. Dolly Dots-mode in kleuren die haar niet staan: geoxideerd koper, kuikentjesgeel, de kleur van een scheut ranja in een glas melk. En haar stelregel is: als je ze ooit in het originele decennium gedragen hebt, moet je niet beginnen aan een tweede ronde. In de Nederlandse Vogue staan elegante flapper dresses en Mad Men-achtige fifties- en sixtiesjurken, maar die kan ze niet betalen. Net als die mode-als-kunst van Iris van Herpen, die kan ze niet betalen én wil ze niet aan. &#8216;Kleding die weinig te maken heeft met draagbaarheid en niets met trends, maar een heel eigen verhaal vertelt,&#8217; schreef NRC. Knap, hoor, maar Betty loopt toch liever niet in een reuzenpannenspons alleen omdat Iris van Herpen haar verhaal kwijt moet. Waar zijn de ontwerpers die zorgen dat niet hun jurk maar de draagster er goed uitziet? Waar vind je kleren die je áán wilt? 
In haar eigen kast, blijkt. Na een half uur staat voor de spiegel bijna iemand die ze zou willen zijn. Een ouderwetse moeder, zo een die de hele dag cupcakes bakt en haar theedoeken strijkt. Net op tijd.
Jonas, met een slaperige Vlinder op de arm, dirigeert Storm voor zich uit de trap op. &#8216;Ik ben een beetje vroeg. Heb je koffie?&#8217; Hij poot Vlinder voor Betty&#8217;s computer. &#8216;Ga jij maar Bobo kijken.&#8217; 
En tegen Storm: &#8216;Je mag even op pappa&#8217;s iPhone. Tot ik wegga.&#8217; Hij ploft op de bank alsof hij er al een hele dag op heeft zitten. &#8216;Fijn dat je even de kids wilt managen. Ik ben nou al bekaf. Roos is gisteravond al naar haar cursus Honden Spiegelen vertrokken en de au pair heeft uitslaapdag.&#8217; Hij veegt zijn te lange haar routineus uit zijn ogen. &#8216;Hé, sinds wanneer heb jij een iPhone? Eindelijk overstag?&#8217;
&#8216;Nou, overstag…&#8217; zegt Betty. &#8216;Het is meer verplicht. Ik moet gaan twitteren, voor de krant. Ze hebben alleen niet uitgelegd hoe.&#8217;
&#8216;De grootste idioten kunnen twitteren, dus jij ook. Hoezo verplicht?&#8217;
Ze vertelt over Theo&#8217;s plannen met het culi-merk Betty. Facebook, kookboeken, tv, Twitter, Pinterest &#8211; media, social media, the works.
&#8216;Echt iets voor jou,&#8217; grinnikt Jonas. &#8216;Not.&#8217; Hij kijkt naar Storm, die zijn iPhone telkens ergens neerlegt, op het scherm kijkt en weer ergens anders neerlegt. &#8216;Die Theo heeft wel gelijk, trouwens, er zit een Nederlandse Nigella in jou. Maar heeft-ie daar geen mensen voor?&#8217;
&#8216;Mensen?&#8217;
&#8216;Denk je dat Nigella dat allemaal zelf doet? Al die boeken, tweets, kookprogramma&#8217;s, recepten? Daar heeft ze helemaal geen tijd voor. 
Die heeft een team. Een content manager, een foodstylist, een fashionstylist, een uiensnijder, een kookboekenschrijver. Er stond laatst een heel stuk in The New York Times van zo&#8217;n ghostwriter. 
Vernederend werk. Je moet zorgen dat je aan de andere kant staat. Alleen op die manier krijg jij nog je fifteen years of fame. Jij bent de ster. Jij bent het merk. Jij moet je eigen ding doen. Easy peasy.&#8221;Eigen ding? Dat is schrijven, volgens mij.&#8217; 
Storm gaat op een stoel staan en legt de iPhone op de keukenkast. 
&#8216;Een waterpas-app,&#8217; zegt Jonas verontschuldigend. Vindt-ie leuk.&#8217; Hij kijkt op zijn horloge. &#8216;O, ik moet weg. Jullie redden je wel, hè?&#8217;
Als Jonas de deur uit is, krampt haar maag zenuwachtig samen. 
Ik heb geen traphekje. En geen stopcontactbeschermers. Stel je voor dat Vlinder in een koekje stikt. Hoe doen moeders dat?
Ze denkt aan de oude moeder in Six Feet Under, die voor de eerste keer op de vers geadopteerde kinderen van haar zoon past en oma-achtig koekjes met ze wil bakken, maar de kids nemen de benen en gaan joyriden in de parkeergarage. Misschien toch maar geen koekjes. Zal ik hun voorlezen? Of is dat iets uit de vorige eeuw? 
Vlinder speelt met rode konen haar Bobo-spelletje. Storm kijkt mee, maar raakt verveeld. &#8216;Betty?&#8217; bedelt hij. &#8216;Mag ik op je iPhone?&#8217; 
Is dat niet&#8230; Ach, natuurlijk wel. &#8216;Goed. Als jij me leert hoe-ie werkt.&#8217;
&#8216;Ieziepiezie.&#8217; Storm begint ijverig Het Ding te bevingeren, dat al meer dan een week als een eng beest naar haar loert. &#8216;Kom op, we gaan apps kopen,&#8217; zegt hij verlekkerd. &#8216;Angry Birds Space is net uit.&#8217;
Ze aarzelt even. Maar twee uur later schiet ze boze vogels door de ruimte of ze nooit anders gedaan heeft. Getemd door een zesjarige.
Ze belt David zodra Jonas de &#8216;kids&#8217; weer opgepikt heeft. Op de achtergrond hoort ze iemand pianospelen.
&#8216;O, ik wist niet dat je nog steeds lesgaf. Kom je vanavond hier?&#8217; &#8216;Ik kan niet. Mijn leerling heeft een uitvoering op de muziekschool.&#8217; &#8216;Jammer.&#8217; Wie speelt daar zo verschrikkelijk slecht?
&#8216;Pap,&#8217; hoort ze Storm nog op de trap zeggen, &#8216;alles is scheef hier!&#8217;

Feuilleton
n haar ooghoek ziet Betty Het Ding. Ze kijkt weg, door het raam. Het is er nog niet. Nog even niet. Ze sluit haar ogen. Kwinkelerende vogeltjes. Op haar netvlies de reflectie van een waasje groen op haar dakterras. In haar hoofd is het lente, wordt het zomer. Ze trekt bloesem in bloei, en een veld vol klaprozen, ze is Monet die een bloemenwei schildert. Nog even. 
De telefoon gaat.
Buiten miezert het. Ze rilt in haar coltrui. De struikachtige dingen blijven stakerige takken zonder bloemen. De groene waas is het begin van moordend, woekerend zevenblad. Ze zou er eigenlijk eens iets aan moeten doen, maar wat? Rode vingers, ik heb rode vingers. 
Ze neemt op. &#8216;Jonas!&#8217;
&#8216;Zou je iets voor me willen doen?&#8217;
Ha, een reclameopdrachtje.
&#8216;Zou ik morgenochtend Storm en Vlinder een uurtje bij je kunnen stallen? Ik moet naar een bespreking bij jou in de buurt, en Roos geeft een workshop Honden Spiegelen op de hei en de au pair moet uitgerekend op die tijd naar een cursus Management.&#8217;
Honden Spiegelen? 
&#8216;Ik maak het nog goed met je, ik heb nog wel een winstgevend schrijfopdrachtje. Please, Betty? Ik zit echt omhoog.&#8217;
Niet zeuren. Jonas is een vriend, Jonas is een opdrachtgever. &#8216;Tuurlijk. Breng ze maar hier.&#8217; Dit huis is helemaal niet kindproof. Wat doen kleuters tegenwoordig? Kan ik beter voor hen zorgen dan voor mijn tuintje?
En zo is ze in gedachten weer terug bij David, in het blauwe licht van het Vondelpark, een paar dagen &#8211; nachten &#8211; geleden. Ze zaten op een bankje in het stille gedeelte, ver van de mensen die het blauwe lantaarnlicht van kunstenaar Steve McQueen als een kermisattractie beschouwden &#8211; wat zij natuurlijk feitelijk ook deden, maar ze voelden zich ver van het volk dat &#8216;van onze belastingcenten&#8217; mompelde, of &#8216;eindelijk meer blauw op straat&#8217; grapte.
In de verte lachte een kind. &#8216;Die zou in bed moeten liggen,&#8217; zei Betty.
David zweeg. Zei toen: &#8216;Had je het niet toch willen proberen?&#8217; 
&#8216;Wat?&#8217;
&#8216;Kinderen.&#8217; &#8216;Met jou? Jij wou&#8230; Ik was…&#8217; Wat lief dat hij zich in mij verplaatst. Waarom hebben we dit gesprek nooit eerder gehad? Waarom begint hij er nu over? 
&#8216;Ik was verliefd, ik was eenenveertig, ik wist niet wat het zou worden tussen ons. Jij zei heel stellig dat je geen kinderen wilde.&#8217; Het leek wel alsof het makkelijker was om iets te zeggen op dit bankje in dit vreemde duister, waarin ze hem niet hoefde aan te kijken.
&#8216;Ja, misschien…&#8217;
Wil hij ze nu ineens wel? &#8216;Je bent een man, je kunt op zoek gaan naar een jongere vriendin. Doen heel veel mannen.&#8217; Wil ik dit wel zeggen? &#8216;Ik wil geen jongere vriendin.&#8217;
&#8216;Echt niet?&#8217;
&#8216;Echt niet.&#8217;
&#8216;Gelukkig.&#8217; Over wie ging dit gesprek nou?
Had ze het niet toch willen proberen? Na een mislukt huwelijk, na twee miskramen, na haar veertigste? Ze ziet hoe Jonas met z&#8217;n kinderen sjouwt, van hot naar her. Hoe Floor na haar scheiding radicaal haar zoons bij hun vader heeft gestationeerd. Hoe Anna, hoogopgeleid, met haar studie Frans nooit verder is gekomen dan een gezellig baantje voor erbij (en het is een groot goed, zo&#8217;n studie Frans, die bestaat straks niet eens meer, dan ben je drs. Taal, Cultuur en Mediastudies), klassiek schipperend tussen werk en gezin. 
Voelen zij zich een beter mens, zoals ze zichzelf had willen voelen, ooit, toen ze nog wou, toen het nog kon, toen ze dacht: ik wil dat er iets in mijn leven komt dat belangrijker is dan ikzelf? Zijn ze jaloers op haar, met al haar vrijheden? Dat je altijd kunt reizen (terwijl ze nooit wil reizen). Dat ze, als de tijd voorbij is dat ze Wouter partner­alimentatie moet betalen, de rest van haar leven niets meer met hem te maken heeft. Dat ze in deze latrelatie alleen kan zijn wanneer ze dat wil. Maar dat ben ik, ik ben gewoon het liefste vaak alleen. En misschien wel een moeder met rode vingers. Eigenlijk is het goed zo. Of doe ik alsof het wel goed is zo, omdat het nu eenmaal zo is? En is dat dan erg?
Ze eet een chocolade-eitje en verdringt een licht schuldgevoel (ze zou eens moeten afvallen, en witte chocola, dat mag niet van de culipolitie). Als niemand het ziet, telt het niet, schiet door haar hoofd. De magie van de kindergedachte. 
Misschien is doen alsof zo kinderlijk nog niet, beseft Betty. Volwassenen boeken er succes mee. Banken zeggen dat ze er voor hun klanten zijn en vullen hun eigen zakken. De SGP-politicus lacht mee met Rutger Castricum en redt zijn hachje voor de camera. De Assadjes gaan shoppen in Parijs terwijl ze hun volk laten uitmoorden. En zijzelf doet alsof ze gelukkig is, en wordt daar gelukkig van. 
Toch?
In haar ooghoek ziet ze nog steeds Het Ding, de smartphone die ze eerder deze week van de krant in bruikleen heeft gekregen om mee te gaan twitteren. Een slapend kind dat straks aandacht wil, voeding, zorg. Ze heeft &#8216;m nog niet aangezet. Ze kijkt weg. Het is er niet. Nog niet.

Feuilleton
Warm zonlicht valt op Maarten en Henriette. Op een bankje bij het Rijksmuseum eten ze een ijsje. &#8216;Ik heb een mieterse film gezien,&#8217; zegt zij. 
Mieters. Wat een fijn woord, toch. Betty vond Bij nader inzien twintig jaar geleden geweldig op tv, maar bij nader inzien, op dvd, te gekunsteld. Duidelijk een pre-Maria Goos-serie, waarin acteurs nog niet praten zoals mensen, terloops, onaf, onlogisch, er-staat-niet-wat-er-staat. Toch blijft ze kijken. Ze is moe van het geweld in The Wire, van de kilte van The Killing, van al die cult-dvd-series. Die kunnen later nog, al stapelen ze zich op: Borgen moet ze nog zien, het derde seizoen van Damages, alle Dexters, hoewel niemand het daar meer over heeft dus dat hoeft niet, en ze heeft The Sopranos ook nooit gezien, maar dat durft ze niet meer te zeggen. De must-see-dvd-serie heeft inmiddels dezelfde status als het boek dat je gelezen moet hebben: bovenop het schuldgevoel over de ongelezen boeken stapelt zich nu het schuldgevoel op over de onbekeken series. 
Bij nader inzien biedt dan wel niet de oplossing van haar schuldgevoel, maar wel de nostalgie waar Betty nu even behoefte aan heeft. Het bij elkaar kruipen op armoedige zolderkamertjes zonder design of computer. Dat je telkens dezelfde grammofoonplaat opzet. Het verlangen om een brievenroman te schrijven. De grote verwachtingen over wat komen gaat. Dat nog niet alles gedaan is. Mieters.
Betty kijkt drie afleveringen achter elkaar terwijl ze gedachteloos een bak Saroma leegeet. Dan voelt ze zich misselijk. Het wordt een beetje griezelig, zoals ze naar het verleden grijpt om zich prettig te voelen. 
Net een Wereldoorlog achter de kiezen hebben, als vrouw niet zomaar carrière kunnen maken, bang zijn om zwanger te worden. En dat huwelijk van de Voskuiltjes is ook een hel gebleken. Hoezo, mieters?
Het is allemaal de schuld van Theo van de krant, die nostalgie.
Vanmiddag &#8211; op zondag, godbetert! &#8211; heeft ze er aan moeten geloven: het gesprek over zijn plannen met Het Merk Betty.
&#8216;Ik ben geen merk, Theo, ik ben een mens.&#8217;
&#8216;Ja, maar dat is júíst leuk! De mensen willen niet Johannes van Dam die alles beter weet. De mensen willen een vrouw van vlees en bloed, die ook maar wat staat te klooien in de keuken.&#8217;
&#8216;Zeg, ik weet heus wel wat ik doe.&#8217; 
&#8216;Dat weet jij. Dat weet ik. Maar dat weet de mediaconsument niet.&#8217;
&#8216;De mediaconsument?&#8217;
&#8216;Ja. Je moet op Twitter: hashtagbettysculitweet. Je moet op Facebook. 
Ik zie een website. Ik zie een blog. Ik zie een kookboek. Ik zie een série kookboeken. Ik zie een eigen blad. Ik zie een tv-kookprogramma. 
Ik zie DWDD. Ik zie je als tafeldame bij DWDD.&#8217;
&#8216;Je ziet dollartekens.&#8217; Waarom zeg je eigenlijk nooit eurotekens? &#8216;Jezus Betty, aandacht is macht. Jij hebt gewoon niet het talent die aandacht naar je toe te trekken. Daar help ik je alleen maar bij.&#8217; 
&#8216;Ik wil niet, Theo. Ik ben daar niet geschikt voor. Wat moet ik twitteren, elke dag? Dat je vers bronwater moet drinken uit de Sebilj-fontein in Sarajevo? Of dat ik nog een zak wokgroenten in de groentela heb liggen die eigenlijk bijna over de datum is, maar dat mijn geliefde me vanavond uit eten heeft gevraagd?&#8217;
&#8216;Ja! Precies! Je bent een merk, én een mens!&#8217;
&#8216;Theo… Mag ik niet gewoon mijn kookrubriekje tikken, en verder niet? Ik heb niet eens een smartphone!&#8217; 
&#8216;Jezus, uit welk jaar komt die telefoon van jou? 1962? Weet je wat het met jou is? Je leeft dertig jaar terug.&#8217; Mmm. &#8216;Je zou het liefst je teksten op een ouwe Remington tikken…&#8217; Ja, eigenlijk wel. &#8216;…en alles opzoeken in de Grote Winkler Prins.&#8217; Nee! Leve internet! &#8216;Jij wilt zeker ook de gulden terug. Misschien moet je PVV stemmen. Of MAX. Of zo. Moet ik het soms láten doen, door een jong hip meisje?&#8217;
&#8216;Theo!&#8217;
Theo staat op en houdt de deur voor haar open. &#8216;Dus dat is afgesproken. Jij krijgt een smartphone van de krant en jij gaat twitteren.&#8217;Hadden we dat afgesproken?
Net voor middernacht gaat de telefoon. David. &#8216;Dag liefje, hoe was het?&#8217; Ze weet dat hij naar de jubileumvoorstelling van Meesterpianisten is geweest. Dat hij ze allemaal gezien heeft, van de broertjes Jussen tot Jean-Yves Thibaudet. En ze weet hoe hij daarop altijd reageert. Niet enthousiast, niet geïnspireerd, maar radeloos, geïntimideerd, geconfronteerd met alles wat hij niet bereikt heeft.
&#8216;Mooi,&#8217; zegt hij mat.
&#8216;Weet je wat?&#8217; zegt Betty. &#8216;Ben je nog bij het Concertgebouw? Ik kom naar je toe. We gaan naar het Vondelpark, een eindje wandelen.&#8217;
Kunstenaar Steve McQueen heeft de geelwitte lampen van de lantaarns in het park tijdelijk laten omwikkelen met blauw folie. Het wordt er spookachtig van, in deze eerste lenteachtige nacht. Betty en David lopen zwijgend langs de grote vijver. Er zit veel fout tussen hen beiden. Er zijn geheimen en scheve zaken. Maar ze zijn vandaag ieder geconfronteerd met tekortkomingen en de geringe reikwijdte van hun kunnen, ze hebben zich klein gevoeld, en hier, in het blauwe licht, vinden hun handen elkaar.

Feuilleton
Eerst naar de film, en daarna thuis de telefoon uit, computer uit, en een lange zaterdag en zondag met kranten, boeken, wijn en hapjes op de bank: zo ziet het ideale weekend van Betty en David eruit. Als David niet hoeft te spelen en zij niet maandagochtend vroeg iets af hoeft te hebben, kan het. Betty houdt van de stilte van deze weekends, samen bij haar thuis, in zwijgende eendrachtigheid. Woordloos begrip in een uitgestrekt, stil weekend. Ze zijn naar The Artist geweest, een moderne ode aan de zwijgende film, waarin ook al niet gesproken werd. Nu kan ze eindelijk eens een boek lezen. A Visit From The Goon Squad. Of de gedichten van Menno Wigman. Of… 
&#8216;Pie-doe!&#8217; 
Hij heeft &#8216;m dus niet uitgezet.
David leunt lui achterover, met uitgestrekte arm kan hij net bij z&#8217;n nieuwe smartphone. Hij tuurt op het scherm, glimlacht. Fronst, denkt na, veegt met zijn vinger over het scherm, kijkt tevreden. 
Drukt een knop in. Legt de telefoon naast zich op de bank.
Wordfeud. David speelt Wordfeud. Met godmagwetenwie.
Betty schuifelt in haar luie stoel. Davids zwijgen is ineens niet zo eendrachtig meer, als het gedeeld wordt met een onbekende.
&#8216;Met wie speel je?&#8217;
&#8216;Met een leerling. Jong, maar een grote woordenschat.&#8217;
Hij blijft over zijn scherm vegen. &#8216;Moet jij niet eens een smartphone? 
Kunnen we ook wordfeuden.&#8217;
Betty staat op. &#8216;Laten we gaan scrabbelen. Ik heb nog een speelbord.&#8217;
&#8216;Pie-doe!&#8217;
David tuurt naar z&#8217;n scherm. &#8216;Mmm. Zometeen. Eerst even dit… eh…&#8217;
Het weekend kabbelt voorbij zoals Betty graag wil dat het kabbelt. Ze eet. Ze drinkt (iets te veel). Ze leest gedichten, maar die beklijven niet. Het ligt niet aan Wigman. Het ligt aan haarzelf. Aan David, die… nou ja, gewoon David is, en toch ook weer niet. Aan… Ze leest de kranten: opinies, luxeproblemen, wereldleed, onderbroken door het regelmatige &#8216;Pie-doe!&#8217; van Davids telefoon.
Ze spelen geen Scrabble. Ze zijn te moe voor seks. 
Niet erg. Lekker rustig.
Maandagochtend zet ze haar eigen telefoon weer aan, die twee minuten later prompt begint te rinkelen. 
&#8216;Theo, goedemorgen.&#8217;
&#8216;Betty! Eindelijk! Waar was je in hemelsnaam?&#8217;
&#8216;Had ik ergens moeten zijn?&#8217;
&#8216;Je was niet bereikbaar, het hele weekend niet. Je werkt voor een krant, schat, dan moet je bereikbaar zijn!&#8217;
&#8216;Ik ben schrijfster van een kookrubriek, geen razende reporter.&#8217;
&#8216;Ja, maar je weet maar nooit. Dit zijn andere tijden dan vroeger, Betty, je kunt wel van alles missen, je moet er bovenop zitten, aandacht is macht. Luister. Ik heb nagedacht.&#8217;
Nooit goed nieuws, Theo die nadenkt. &#8216;Was mijn recept niet goed?&#8217;
&#8216;Hè? O, jawel! Goeie primeur, right on the spot. Marshmellows zijn inderdaad de nieuwe cupcakes, ik heb het even gecheckt met onze correspondent in Amerika. Heel goed, ga zo door.&#8217; 
&#8216;Je had nagedacht.&#8217;
&#8216;Ja. Je moet komen praten op de krant. Ik heb plannen voor je. Je bent geen schrijfster van een kookrubriek, Betty, je bent een merk. Je moet op Twitter! Je moet op Facebook! Je moet een app! Je hebt de potentie om een celebrity te worden. De Nederlandse Nigella.&#8217;
Nee!
&#8216;Twitteren is niks voor mij, Theo. Echt niet. En ik ben Nigella niet.&#8217; 
David trekt zijn wenkbrauwen op.
&#8216;Betty, we moeten multimedia, we moeten met onze tijd mee. Het is belangrijk, schat, voor de krant.&#8217;
&#8216;Mensen in Homs worden vermoord door hun eigen regering of gemarteld in hun ziekenhuizen, dat is belangrijk. Verkiezingen in Rusland zijn belangrijk. De bezuinigingen zijn belangrijk.&#8217;
&#8216;Kom later in de week even met me praten, oké? Denk erover na.&#8217;
&#8216;Mmmm. Kweenie.&#8217;
&#8216;Pie-doe!&#8217;
&#8216;David, verdomme! Doe ogenblikkelijk iets aan dat lawaai!&#8217;
Ik ben bejáárd, denkt Betty. Zelfs David gaat met z&#8217;n tijd mee. Ze denkt aan George Valentin in The Artist: de acteur in stomme films die weigert te spreken en aan lager wal raakt, in een wereld die sneller verandert dan hij. Dat ben ik: &#8216;Zij raakte aan de bedelstaf, want zij weigerde te twitteren.&#8217; Ze denkt aan filmheldin Peppy, die al het nieuwe omarmt en een ster wordt. Ze denkt aan de honderden mensen in rijen voor de nieuwe Apple Store. Niemand zwijgt, iedereen twittert en wordfeudt erop los. En de vanzelfsprekende, woordenloze verstandhouding tussen David en haar is besmet. Zijn zwijgen is verdacht, haar verwijten blijven onuitgesproken in de lucht hangen. Ze denkt aan Peppy, die haar arm in het jasje van George steekt en zich verbeeldt dat hij haar zo omhelst.
Ze omarmt een lege man met haar eigen arm.

Feuilleton
Ik ben Sarah Lund. Ik trek elke ochtend dezelfde trui aan. Ik stoot af en toe een lettergreep Deens uit. &#8216;Hm.&#8217; &#8216;Tak.&#8217; &#8216;Död.&#8217; &#8216;Mord.&#8217; &#8216;Hai.&#8217; Verder zwijg ik. Ik lach nooit. Ik observeer. 
Betty staat in de kamer van David. Hij is even een boodschap doen. 
Sarah Lund ziet alles. 
Ze kijkt rond. 
Ik zie niks. 
David heeft een geheim. Ze moet het alleen nog even zien. 
Overal liggen pepermuntjes. Maar dat is logisch.
Ze loopt naar de geluidsinstallatie, waar zij nooit aan mag komen. Bestudeert de ruggetjes van zijn cd&#8217;s, als altijd impeccable op alfabet en genre gerangschikt. Mag ze ook niet aankomen.
Hee, Mozart tussen de ouwe soul.
Ze bladert in zijn agenda. &#8216;Ruben les&#8217;, leest ze. Dat is die jongen op Facebook. Leerling, dus. &#8216;Rick, administratie af&#8217;. Zijn boekhouder. 
Ze gaapt. Niets over een vrouw. Of een meisje.
Ze opent de klerenkast. Een dozijn truien op kleur gerangschikt, zeven geperste pakken, negen zijden stropdassen op een hangertje, onderbroeken opgevouwen op een kaarsrechte stapel.
Wat zou er gebeuren als ik alles eens gezellig door elkaar zou hangen? Ik kan het altijd nog eens als martelmethode gebruiken: &#8216;Beken! Anders leg ik je groene poloshirts tussen de blauwe!&#8217; &#8216;Néé, niet tussen de blauwe!&#8217;
Ze kijkt om zich heen.
De nachtkastjes zijn niet meer symmetrisch. Dat boek ligt scheef. O, dat is mijn kant, mijn boek, mijn schuld. 
Gewoon een beetje speuren, zei Floor. Zakken nazoeken, sms&#8217;jes controleren, dat soort dingen. Observeren. Dan kom je er wel achter.
Hm.
Moedeloos zakt Betty op de bank. Ik kan hier vijfendertig verborgen camera&#8217;s laten monteren en dan vind ik nog niks. Ze bladert door een Vrij Nederland. &#8216;Eeuwige liefde. Het geheim van een succesvolle relatie. Liefde voor altijd, hoe doe je dat?&#8217; leest ze. Dé focus van Valentijn anno 2012 is niet verliefdheid, maar bestendigheid. &#8216;Vertrouwen, zelfbeheersing en waardering,&#8217; zegt de deskundige in Vrij Nederland, dat is het geheim. &#8216;Hoe groter het wederzijds vertrouwen, hoe groter de kans op geluk.&#8217; En: &#8216;Neem die partner ook eens zoals-ie is, leg er niet teveel een vergrootglas op. Láát die ander.&#8217;
Wat zit ik hier in hemelsnaam te doen met zijn agenda in mijn handen?
&#8216;Heel, heel schadelijk voor een relatie is geheimhouding,&#8217; zegt een deskundige verderop in het stuk. Betty fronst geërgerd. Onzin. Het geheim van een goede relatie is gewoon dat je geheimen mag hebben, vindt ze. David en zij zijn gesteld op hun privacy, ze hebben niet voor niets een latrelatie. Ideaal: hij heeft geen weet van de rommel onder haar bed, zij hoeft zijn zweetsokken niet te wassen. Hij hoeft niet te zien hoe zij hardop voor de spiegel meezingt met Bette Midler, zij wil niet weten of-ie porno kijkt. Schaarse, gekoesterde geheimen, in een tijd waarin iedereen z&#8217;n hele hebben en houwen maar op internet zet en privébesognes in mobiele telefoons tettert in de tram. 
Mensen die je geheimen willen ontfutselen, die zijn niet te vertrouwen. Stasi&#8217;s. Artsen, getrouwd met journalisten. Tv-medewerkers en schrijvers in witte jassen. Betty houdt zich liever vast aan de eerste deskundige: vertrouwen, daar gaat het om. Je moet niet alles willen weten. Daar word je maar ongelukkig van. Weg met Sarah Lund. 
&#8216;Dag liefje.&#8217; Daar is David, zonder boodschappen. Hij zoent haar, en zij ruikt het, door de pepermunt heen: hij rookt weer. Hij denkt dat zij het niet weet. Zij doet of ze het niet merkt. 
&#8216;Ga je mee iets drinken,&#8217; zegt hij. &#8216;We zitten zo in huis, de hele tijd.&#8217; Sinds wanneer wil hij zomaar naar een café? &#8216;Gezellig,&#8217; zegt Betty.
Aan de bar waar ze drankjes bestelt, zitten twee mannen achter een glas whisky. De een draagt bretels, de ander zo&#8217;n blauw overhemd met een witte kraag. De lucht van een scherpe aftershave ruikt bekend. Iets jaren tachtigs. Kouros of zo. Hu.
&#8216;You win some, you lose some,&#8217; zegt bretelman. 
&#8216;He had it coming,&#8217; zegt de witte kraag. Nederlandse woorden zijn niet toereikend voor het dédain voor de afwezige loser. 
De witte kraag kijkt Betty aan. &#8216;Hé,&#8217; zegt hij. &#8216;Jij hier?&#8217; Hij knipoogt. Ken ik hem? O god, ik ken hem. Ergens van.
&#8216;Gelukkig Nieuwjaar, nog.&#8217;
Feestje van Floor, Oud en Nieuw. Fuck. 
De man ziet haar aarzelen. &#8216;Je was nogal dronken…&#8217;
Ik was alleen. Toch? Nee, hij heeft me thuisgebracht. Vage herinnering: een te natte, lange zoen in een auto, die aftershave. Hebben we…? 
Nee, ik werd alleen wakker. 
&#8216;Zie ik je nog eens? Je bent vast aardiger als je niet dronken bent.&#8217;
Ik was blijkbaar niet aardig. Waarom vergeet ik dit soort dingen?
&#8216;Dat weet je niet. Dat is een geheim,&#8217; lacht Betty. Ze loopt terug.
&#8216;Ken je die man?&#8217; vraagt David.
Hm. Betty neemt een slok wijn en kijkt David liefdevol in de ogen. &#8216;Nee. Geen idee.&#8217;

Feuilleton
Jongens, denkt Betty. Aardige jongens?
Ze staat voor een levensgrote foto van Joel Sternfeld in FOAM: Summer Interns Having Lunch. Wall Street, augustus 1987. Twee jongens zitten op de stoep van een beurs- of bankgebouw. Hoe oud zullen ze zijn, vijftien, zestien, zeventien, ze dragen een pak dat te volwassen voor ze is, met bretels en stropdas, ze hebben hun jasje uitgetrokken, de rechter heeft een half opgegeten hotdog in zijn hand &#8211; jongens, nog, misschien zelfs aardige jongens, al is dat niet te zien. In hun ogen al de blik van de man die ze zullen worden: serieus, hard, arrogant, vermoeid &#8211; met daarachter het vermoeden van angst. 
Bij David thuis, in een zilveren lijst in de vensterbank, staat een jeugdfoto van hem. Jaar of vijftien, achter de piano, ook in zo&#8217;n te ouwelijk pak, en David kijkt precies zo in de camera als deze jongens. Aandoenlijk. Angstig. Beangstigend.
Als Betty aan David denkt, ziet ze altijd een glimp van dit kind in hem. Diep in de charmante, ogenschijnlijk zelfverzekerde pianist schuilt een bang jongetje dat alleen zij kent. Iemands diepste angst kennen, dat is liefde. Niet eens dat je weet wat zijn lievelingscognac is en dat hij snurkt en niet van fabrieksmayonaise en van rommel in huis houdt. 
Ze weet wat hij denkt als hij beleefd glimlacht. Wat hij voelt als hij alleen is. Wat hij wil en wat hij vreest. Betty kent de man die zich aan niemand anders zo laat kennen: de jongen in de man. 
Maar om de jongen en de man heen is de laatste tijd een verse laag verschenen, als een grotere matroesjkapop. Een vreemde, onbekende man. Een man met een nieuw trainingsjack in plaats van zijn oude tweedjasje. Een man die &#8216;Chill&#8217; zegt in een smartphone.
&#8216;Chill. Hij zei Chill?&#8217;
&#8216;Ja.&#8217;
&#8216;Niet cool? Of vet cool? Of wreed?&#8217; 
&#8216;Nee.&#8217;
&#8216;Dan is ze behoorlijk jong.&#8217;
&#8216;Wie?&#8217;
&#8216;Zij. De andere vrouw.&#8217;
&#8216;Floor! Je denkt toch niet echt dat-ie vreemdgaat?&#8217;
&#8216;Ja natuurlijk! Dat denk jij toch ook?&#8217;
Was dat nou wel zo&#8217;n goed idee, Floor bellen? &#8216;Anna zegt dat het een soort midlifecrisis is. Dat David en ik moeten praten.&#8217;
&#8216;Welnee,&#8217; zegt Floor, &#8216;je moet niet praten. Jij bent geen prater. En David al helemáál niet. Praten deden ze in de jaren zeventig, en dat leidde ook alleen maar tot scheidingen, draken van kinderen en emotie-incontinente babyboomers. Jij moet uitzoeken wat David uitspookt. Waar jij goed in bent, is observeren. Goed kijken wat hij doet, zakken nazoeken, sms-berichten scannen. Beetje speuren. 
Begin eens op zijn Facebookpagina.&#8217;
&#8216;Wat moet ik nou op zijn Facebookpagina?&#8217;
&#8216;Hoe lang zijn jullie nou samen? Wat weet je eigenlijk van hem?&#8217;
Niks. Ik weet niks van David. Betty, die de neiging heeft sociale media te zien als asociale media, verdiept zich al niet eens in haar eigen Facebookaccount (geen profielfoto en tien vage kennissen), laat staan in dat van David. Ze logt in en vindt zijn pagina. 
Terug naar december. Wat heeft hij in Parijs gedaan? Ik ging niet mee, heeft hij een andere mascotte gevonden?
Ha. Foto&#8217;s. Een zaal met een vleugel. David voor en na het optreden. 
Voor: schouders opgetrokken, alsof zijn jasje te krap zit, de arrogante jongensblik in de ogen. Na: ontspannen lachend, jasje uit. Charmant. 
In control. Grijnzend met een gezette man naast hem, glimlachend in gesprek met een vrouw die op Carla Bruni lijkt &#8211; vóór de botox en de plastische chirurgie waardoor ze op een kruising tussen kat en hamster ging lijken, dus Bruni is het niet. Zou zij…? Nee. Te dun.
&#8216;Ruben&#8217; likes de foto. &#8216;Cool dat ik erbij was.&#8217;
Zoek de mascotte.
&#8216;Merci pour Debussy et Sinatra!&#8217; schrijft &#8216;Philippe&#8217;. Ach gos. Heeft-ie toch &#8216;Strangers in the night&#8217; moeten spelen.
Postje van &#8216;Eline&#8217;: &#8216;Ça était super!&#8217; Jaja. Dat zal wel. Voor de zekerheid kijkt ze even op de pagina van Eline. Nee. Te oud. 
Betty staat op en schenkt zichzelf een glas wijn in. Ze voelt zich misselijk. Wil ik eigenlijk wel weten wat David in Parijs heeft gedaan, of wat hij hier doet? Ze kan zich niet voorstellen dat hij vreemdgaat, David die breezerseks heeft met een meisje dat &#8216;chill&#8217; zegt, godallemachtig, waarom zou ze zich dat wíllen voorstellen, waarom zou ze daarnaar op zoek gaan? Kan het me eigenlijk wel iets schelen?
Weg uit Facebook. Naar de nieuwssites. Prins Friso. Anil Ramdas. Job Cohen. Vallende mannen, gevallen mannen. Betty klikt op de site van FOAM. Daar zitten ze, de jongens uit 1987 met de man in hun ogen. 
Ooit zijn ze die man geworden. Geliefdes hebben van hen gehouden zolang ze nog een glimp van het kind in hen zagen, en hen weer verlaten toen het laatste restje jongensemotie uit hun ogen was verdwenen. En wie weet werden ze wel de vallende mannen uit die torens in 2001 &#8211; eindelijk bevrijd van die kluisterende, aandoenlijke angst.