Journalist Annemiek Leclaire maakte voor Vrij Nederland eerder een reeks artikelen over ‘ontploeteren’. Nu buigt ze zich over nieuwe invullingen van tijdloze fenomenen. Vandaag: het gesprek. ‘Mokken, kwaad worden, verkillen, het zijn eigenlijk tekenen van emotionele onvolwassenheid.’

Hoe kun je veranderen, vraagt Annemiek Leclaire zich af. Welke rol speelt de emotionele doorbraak daarin? Ze ging op bezoek bij Morten Hjort, directeur van opleidingsinstituut Phoenix voor antwoorden. ‘Als je de pijn verduurt, wordt het leven voller en ruimer.’

Journalist Annemiek Leclaire ging op zoek naar manieren om minder te moeten en meer te leven. In Vrij Nederland deed ze verslag van haar zoektocht. Dit is de elfde en laatste aflevering. Ontploeteren blijkt te vragen om wendbaarheid.

Flow: het in harmonie zijn met dat wat zich van binnen en buiten afspeelt; voor Annemiek Leclaire is het een essentieel onderdeel van ‘meer leven’. En wie die flow wil vinden, zal soms ook leegtes moeten laten vallen. ‘Wachten op niks, verwijlen, de terughoudendheid koesteren.’

Een vrijer, minder gejaagd leven is gebaat bij drie elementen: lust, leegte en melancholie. Dat laatste heb je nodig om verdriet te kunnen verwerken. Fijn is het niet, maar pijn kunnen aanvaarden, is de brug tussen ‘minder moeten’ en ‘meer leven’.

De deugd van discretie is verloren gegaan, stelt de Vlaamse filosoof Peter Venmans. Hij pleit in zijn boek voor een nieuwe terughoudendheid. ‘Discretie is respect voor elkaars gestuntel.’  

In aflevering acht van haar zoektocht Minder moeten, meer leven behandelt Annemiek Leclaire de kwestie ‘jezelf zijn’. Want dat is makkelijker gezegd dan gedaan.

Waarom zijn het vooral millennials, spitsuurders en midlifers die te kampen krijgen met een burn-out? Annemiek Leclaire ging op zoek naar bredere maatschappelijke ontwikkelingen achter deze burn-out generaties. ‘Het is een dun randje tussen bevlogenheid en overspannenheid.’

Het tegenovergestelde van drukte is niet ontspanning, of meer vrije tijd. Het is je kunnen concentreren op iets wat je waardevol vindt, en dat kunnen afmaken. Daar heb je tegenwoordig moed voor nodig, merkt Annemiek Leclaire.

Vragenlijsten en -boeken schieten als paddestoelen uit de grond. Goed voor de zelfreflectie, natuurlijk, maar hoe stel je nu een écht goede vraag, die ook wat oplevert?

Hoe krijg ik mijn zoon het huis uit? Mag onze kleuter bij ons in bed slapen? Moeten ouders altijd op één lijn zitten? Al meer dan twee jaar verzorgt Annemiek Leclaire een opvoedrubriek in NRC. Van de antwoorden, waarvoor ze te rade ging bij deskundigen, leerde ze zelf ook het nodige.

Om tot rust te komen, moet je eerst de verveling door. En ja, dat is griezelig. Laat Annemiek Leclaire je helpen in deel vijf van haar serie ‘Minder moeten, meer leven’, en leer te lanterfanten, te lummelen en te luieren, voordat het te laat is.

Van een cursus wil je wijzer worden. Maar wijsheid zelf is geen ding dat je je kunt toe-eigenen. Goed leren nadenken, dat kan wel. Met een beginnersgeest, oude filosofie en aandacht bouw je jezelf een kathedraal van kennis, kunde en gevoel.

In de burn-outsamenleving moeten we weer leren wat rust is. ‘Rust is niet iets wat je krijgt als je met al het andere klaar bent. Je moet de verleiding van bezig zijn weerstaan, en jezelf beschermen tegen een wereld die de intentie heeft om rust van je af te pakken.’

Waar komt ons oneindige verlangen naar méér vandaan – ondanks alle welvaart en overvloed? Het brengt overbelasting met zich mee, oververmoeidheid, en het verlangen naar een trager leven. De vraag is: wat is het verband tussen geld en een goed leven?

Dingen die ons gelukkig maken moeten het vaak afleggen tegen dingen die ‘nodig’ zijn. Hoe maken we scherpere keuzes, zodat we minder moeten, en meer kunnen genieten? Journalist Annemiek Leclaire zoekt het uit.