Femicide is voorspelbaar

Dwingende controle

Verhaal van de Week

Je been of je leven

Israëlische gevangenissen

Geld genoeg, aldus experts

Politiek

Wat maakt een tekst authentiek?

Robot Jetten

Waarom die woede?

Teun van de Keuken

Politieke partijen breken de wet

Illegale cookies

Wat maakt gelukkig?

Hans Against the Machine

De VVD-vrije aflevering

Radio Vrij Nederland

Vredesmissies lopen vast

Verenigde Naties

Dit mag je niet missen

Cultuur

'Totem' van Dew de Nijs Bik

Pop-up poëzie

<div class="lead">Hebben propagandatrips voor journalisten effect? &#8216;Ik heb zelden een lobbyist gezien die zo verbluffend weinig voor elkaar weet te krijgen als het CIDI.&#8217;</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Zelf ben ik nogal preuts opgevoed. Persreisjes, daar haalde je de neus voor op. En als je al meeging, dan verlangde je van de organisatie een factuur. Opdat je vooral je onafhankelijkheid kon bewaren.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Die nuffigheid kunnen weinig redacties zich meer permitteren. In de reis-, film-, kunst-, en autojournalistiek zijn volledig verzorgde persreizen sowieso heel gebruikelijk. Ook menig buitenlandredacteur ziet er geen been in om op kosten van pakweg de Europese Unie op stap te gaan. Om maar te zwijgen van collega’s die zich laten sponsoren door een ngo teneinde verslag te doen van haar goede werken.</p>
</p></div>
<div class="image center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2014/08/48e84b29-35ed-4e03-9626-1c6b8050944c_2014-08-18-11.26.53_preview800.jpg" width="800" height="521"alt="Onder de pakkende kop ‘Een lobby om jaloers op te zijn’ beschreef de krant hoe het CIDI praat met politici, collegereeksen verzorgt, en dus uitstapjes organiseert voor jonge journalisten." border="0" /><em class="credit">Onder de pakkende kop ‘Een lobby om jaloers op te zijn’ beschreef de krant hoe het CIDI praat met politici, collegereeksen verzorgt, en dus uitstapjes organiseert voor jonge journalisten.</em></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Is die gesubsidieerde reislustigheid onderwerp van reflectie binnen het vak? Zelden, kan ik melden. Hier pruttelt eens een ombudsman, daar een mediawetenschapper – en dat is dat. <br />Des te prijzenswaardiger dat <span class="Cursief">nrc.next</span> afgelopen vrijdag een lang verhaal wijdde aan het thema. Preciezer: aan de wijze waarop het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDl) het instrument gebruikt. Onder de pakkende kop ‘Een lobby om jaloers op te zijn’ beschreef de krant hoe het CIDI praat met politici, collegereeksen verzorgt, en dus uitstapjes organiseert voor jonge journalisten. Prangende vraag: ‘Hebben die persreisjes effect?’</p>
<p>Hoewel de bronnen rijkelijk vaag bleven (‘een Kamerlid’, ‘een voormalig CIDI-medewerker’, ‘deelnemers’, ‘een VVD’er’), ademde het stuk van begin tot einde de zware suggestie dat de club achter de schermen de Nederlandse media op dekselse wijze weet te bespelen.<br />In een vervolgstukje, diezelfde dag op nrc.nl, lieten enkele kranten haastig weten dat zij hun redacteuren verbieden om aan de reizen van ‘de joodse belangenorganisatie’ deel te nemen. Volgens vakbond NVJ moet iedere journalist ‘goed beseffen’ dat er aldus ‘een vorm van invloed op hem wordt uitgeoefend’. Het zijn wijze woorden. Maar waarom klinken ze juist nu?</p>
</p></div>
<div class="wpg-element streamer">
<blockquote>
<p>&#8216;Ik kan me niet herinneren dat ook maar één vakgenoot principiële bezwaren maakte tegen deze propagandatrips&#8217;</p>
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>In 2012 liet de pro-Palestijnse lobbyorganisatie Palestine Link tien aankomende journalisten overvliegen naar het Midden-Oosten. In 2010 maakten vier Nederlandse publicisten een ‘studiereis’ naar het gebied, gefinancierd door de pro-Palestijnse lobbyorganisatie United Civilians for Peace. De NCRV legde hun avonturen vast, na afloop waren ze graag geziene gasten aan de babbeltafels. Ik kan me niet herinneren dat ook maar één vakgenoot principiële bezwaren maakte tegen deze propagandatrips. Of dat een redactie het nodig vond om er haar beste krachten op te zetten. En dan nog. Natuurlijk tracht het CIDI de media te beïnvloeden. Maar ik heb zelden een lobbyist gezien die zo verbluffend weinig voor elkaar weet te krijgen – sla de kranten van de afgelopen weken er maar op na. Bijna overal figureert Israël als de enige schurkenstaat tussen louter vredelievende naties.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Het maakt het CIDI tot heel veel. Maar uitgerekend niet tot een lobby om op jaloers te zijn.</p>
</p></div>


Elma Drayer

CIDI, geen lobby om trots op te zijn

<div class="lead">In &#8216;Kijken in de ziel&#8217; interviewt Coen Verbraak journalisten van verschillende pluimage: van Evert Santegoeds (van weekblad &#8216;Privé&#8217;) tot de hardop denkende Clairy Polak tot de verpletterend nuchtere hoofdredacteur van &#8216;Vrij Nederland&#8217;.</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Wij van de media mogen ons doorgaans heel wat verbeelden, de samenleving denkt daar anders over. Op zogeheten statusladders bungelen we steevast ergens onderaan. De beloning houdt ook niet over. Op een recente ranglijst van 257 beroepen staat de journalist op de 116de plaats. Ter illustratie: gemiddeld verdienen we net iets meer dan een ‘teamleider salarisadministratie’, en evenveel als een ‘commercieel-technisch medewerker buitendienst’. </p>
<p>Des te opmerkelijker dat uitgerekend journalisten de zevende NTR-reeks <i>Kijken in de ziel</i> bevolken. In vorige seizoenen ging de eer immers naar psychiaters, politici, strafpleiters, voetbalcoaches, artsen en topondernemers – beroepen die ons in status en salaris verre overtreffen. Zou zo’n serie over journalisten, dacht ik zorgelijk, ook maar iemand buiten het eigen vakgebied interesseren? </p>
</p></div>
<div class="wpg-element streamer">
<blockquote>
<p>Anders dan menig befaamd interviewer weet Coen Verbraak de neiging te onderdrukken om te etaleren hoe slim-ie zelf wel niet is</p>
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Welnu, dat blijkt alleszins mee te vallen – althans tot nog toe. De eerste drie afleveringen trokken ruim 400.000 kijkers (hoeveel belangstelling de vierde genereerde, is nu ik dit schrijf nog onbekend). </p>
<p>Natuurlijk is dit allereerst de verdienste van maker Coen Verbraak. Anders dan menig ander befaamd interviewer weet hij goddank de neiging te onderdrukken om te etaleren hoe slim-ie zelf wel niet is. Heilzaam werkt ook dat hij de gulden journalistieke wet gehoorzaamt: op kleine vragen krijg je grote antwoorden (en andersom). Heel verstandig lijkt me verder dat de twaalf geïnterviewden niet allemáál uit Verbraaks eigen wereldje komen. </p>
<p>Zo mogen ook Dominique Weesie (voorheen weblog <i>GeenStijl</i>, nu omroep PowNed) en Evert Santegoeds (weekblad <i>Privé</i>) hun zegje doen – naast bijvoorbeeld de verrassend verstandige Sven Kockelmann, de hardop denkende Clairy Polak en de verpletterend nuchtere hoofdredacteur van het blad dat u nu in handen houdt. De kittige montage (van Gerald van Leipsig) doet de rest. Net als je denkt: nu weet ik het wel, vloeien we naar de volgende spreker.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element streamer">
<blockquote>
<p>Niemand durft met zekerheid te zeggen of de geschreven media de digitale coup zullen overleven</p>
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Aldus geeft de reeks een gevarieerd beeld van het vak, van de triomfen en de missers, de worstelingen en de vreugden. En van het chagrijn, zeker in de schrijvende journalistiek. Want hoewel juist dit genre van de geïnterviewden ruimschoots het krediet krijgt dat het verdient (‘De belangrijkste nieuwsbron in Nederland’), durft niemand met zekerheid te zeggen of wij de digitale coup zullen overleven. </p>
<p>Valt er dan niets op deze editie van <i>Kijken in de ziel</i> aan te merken? Welzeker. Mij sprong nogal in het oog dat slechts drie van de twaalf geïnterviewden van het vrouwelijk geslacht zijn. Voor strafpleiters en psychiaters zou zo’n score heel netjes zijn, bij een gefeminiseerde beroepsgroep als de onze werkt zulks toch enigszins op de lachspieren. </p>
<p>Het is een onnodig smetje op een verder voorbeeldige reeks. Kijken, hoor. </p>
</p></div>
<div class="image center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2014/08/c7f294ab-4a64-4ce7-b6b4-b150f211e60f_foto_Frits_Wester_en_Coen_Verbraak_A%CC%82_copyright_Lilian_van_Rooij_preview.jpg" width="800" height="534"alt="Frits Wester en Coen Verbraak. Foto: Lilian van Rooij/NTR" border="0" /><em class="credit">Frits Wester en Coen Verbraak. Foto: Lilian van Rooij/NTR</em></div>
<div class="wpg-element bladwijzer">
<h3>Kijken in de ziel</h3>
<p>Bekijk de afleveringen <a href="https://www.npo.nl/kijken-in-de-ziel-journalisten/11-08-2014/VPWON_1229271" class="normal" title="https://www.npo.nl/kijken-in-de-ziel-journalisten/11-08-2014/VPWON_1229271">hier.</a></p>
</p></div>


Kijken in de ziel – journalisten

<div class="lead">Heel vreemd: de NOS is schuldig aan Israëlpropaganda én anti-Israëlberichtgeving.</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>In tijden van oorlog, ik verklap geen geheim, is het voor de gemiddelde nieuwsconsument bijna onmogelijk om een beeld te krijgen van wat er werkelijk gebeurt. Maar als de pleuris uitbreekt tussen Israël en zijn buren slaat de vertroebeling per definitie toe. </p>
</p></div>
<div class="figure--right">
<figure id="post-18947 media-18947" class="align-none"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2014/08/d4265633-eb3a-4387-85c4-972d17478f75_00e1f6674e0ce8bb61f56a84fb9a6347-584x340_preview.jpg" alt="" border=" /></figure>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>De nieuwe media, ooit begroet als welkome aanvulling op de oude, bieden wat dat betreft geen soelaas. Wat heet. Speciaal twitteraars volgen de strijd die ginds woedt voort met een ijver die verder geen enkel conflict waar ook ter wereld weet te genereren. De christenverdrijving uit Irak en Syrië door de fascisten van ISIS, de gruwelpraktijken van Boko Haram in Nigeria, het oplaaiende geweld in Libië – het genereert nog niet een fractie van de passie die de ellende rond Gaza weet op te roepen.</p>
<p>Erg verhelderend pakt dat zelden uit. Sympathisanten van beide zijden komen regelmatig met berichten die even later onjuist blijken te zijn, met foto’s die even later uit een heel ander brandhaard blijken te stammen. </p>
<p>Slechts over één stelling zijn beide partijen het roerend eens: dat wij van de oude media lijden aan vooringenomenheid en ons welbewust bezondigen aan selectieve berichtgeving. Alleen meent het ene kamp dat we de oren laten hangen naar de Palestijnen, terwijl het andere zeker weet dat wij in handen zijn van de oppermachtige Joodse lobby, die achter de schermen heel sluw aan de touwtjes trekt.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element streamer">
<blockquote>
<p>Een opvallende bijrol bleek tijdens de demonstratie te zijn weggelegd voor &#8216;de media&#8217;</p>
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Zondagmiddag liep ik tegen drieën naar het Museumplein. Daar vond, het zal u niet zijn ontgaan, een demonstratie plaats ten faveure van de Palestijnse zaak. De zoveelste in korte tijd, maar dankzij de Amsterdamse burgemeester verliep het samenzijn ditmaal uiterst vredig. Er was veel politievolk op de been, de zon scheen uitbundig en er werd geestdriftig met vlaggen gevendeld.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Uiteraard fungeerde Israël bij publiek en sprekers als Enige Bron van Alle Kwaad. Maar een opvallende bijrol bleek te zijn weggelegd voor ‘de media’. Zo stond er een mevrouw van Abvakabo FNV op het podium die helaas niet duidelijk maakte wat een vakbond aldaar te zoeken had, maar wel mededeelde dat ‘het grootste deel van de media kritiekloos de Israëlische propaganda blijft napapegaaien’. Op spandoeken moest in het bijzonder onze nationale nieuwsleverancier het ontgelden. ‘Propagandazender NOS shame on you’, las ik. En: ‘NOS stop met witwassen van Israëlische apartheid’. Later begreep ik dat er een jongeman was geweest die zijn ongenoegen had gekoeld door tegen een NOS-busje te schoppen.</p>
<p>Alsof de duvel ermee speelde, hoorde ik, eenmaal thuis, van iemand die de laatste weken telkens in woede uitbarstte over de ‘eenzijdige anti-Israëlberichtgeving’ van het <span class="Cursief">NOS Journaal</span>.</p>
<p>Je zou zeggen: het kan niet allebei waar zijn. Maar zelfs dat wil geloof ik niemand geloven. </p>
</p></div>


De NOS in Israël

<div class="wpg-element paragraph">
<p>Media</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>vakblog <span class="Cursief">De Nieuwe Reporter</span> deed onlangs verslag van een conferentie rond ‘experiment in de Nederlandse documentaire’. Strekking: daar is het droevig mee gesteld. In het knarsende proza van de notulist: ‘Vanuit meerdere kanten wordt het gevoel gedeeld dat de Nederlandse documentaire te braaf is, en ook internationaal steeds minder aansluiting heeft.’ Documentaires, aldus een van de sprekers, ‘worden te vaak bij voorbaat ingevuld door de makers, terwijl de werkelijkheid die zich voor je ogen voltrekt veelzijdiger is dan je ooit zou kunnen bedenken’. Over dat internationale kan ik niet oordelen. Maar te braaf en te voorspelbaar? Mij treft de laatste tijd juist de hoge kwaliteit van de Nederlandse documentaire. Moeiteloos kan ik drie recente voorbeelden noemen van films die verpletterende indruk op me maakten. Alle drie trouwens uitgezonden door de publieke omroep – instituut waarover tijdens die conferentie, begrijp ik, óók nogal werd geklaagd.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Eerst was daar <span class="Cursief">Foto: Eddy</span>, portret van voormalig Vrij Nederland-fotograaf Eddy de Jongh, gemaakt door zijn zoon David. Zelden zag ik, met excuus voor de flapteksttermen, zo’n briljant gemaakte, zo’n aangrijpende film. Het verhaal had bovendien een wonderschoon slotakkoord: op het allerlaatste moment kwam het beeld dat je van de man had opgebouwd volkomen op z’n kop te staan.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Een paar maanden later was daar <span class="Cursief">Elke dag 4 mei</span>, documentaire van Natascha van Weezel. Zij portretteerde enkele kleinkinderen van Holocaustoverlevenden – een thema waarover ik van tevoren zo mijn twijfels had. Die waren al na een kwartiertje compleet verdwenen. Heel overtuigend liet ze zien hoe de trauma’s inderdaad doorwerken tot in het derde geslacht.<br />En begin mei was daar <span class="Cursief">Het beste voor Kees</span>, gemaakt door Monique Nolte. Ademloos volgde ik de wederwaardigheden van autist Kees en zijn bejaarde ouders. Wat een hilarische, pijnlijke en tot nadenken stemmende film. En ik was niet de enige. Op de avond zelf keken 650.000 mensen, via internet nog eens 390.000 (stand nu ik dit schrijf). Ruim 1 miljoen kijkers voor een anderhalf uur durende documentaire over een weinig sexy onderwerp – mooier compliment aan de maakster is niet denkbaar. En o ja, de gelijknamige Facebookpagina (waarop Kees regelmatig berichten achterlaat) verzamelde inmiddels zo’n 24.000 likes. Niet vreemd dus dat zelfs <span class="Cursief">De Telegraaf</span> op zijn site aandacht besteedde aan dit succes fou, onder de sprekende kop: ‘Autist Kees megadruk na docu’. <br />Wat deze documentaires verbond, was dat ze alle drie alles waren behalve braaf. Alle drie boden ze een blik op de werkelijkheid die even verrassend was als verontrustend. <br />Gatver, ik blijf maar klinken als zo’n flaptekstschrijver. Als u me niet gelooft: ga naar uitzendinggemist.nl. Ik heb gelijk.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Vrij Nederland 28 juni 2014</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>elma.drayer@vn.nl</p>
</p></div>


Braaf? Mij treft de laatste tijd juist de hoge kwaliteit van de Nederlandse documentaire

<div class="wpg-element paragraph">
<p>Media</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>tijdgeestduiders mogen nogal graag betogen dat sport in het algemeen en voetbal in het bijzonder ‘eigenlijk’ een moderne vorm van religie is. Zo zei socioloog Ruud Stokvis afgelopen zaterdag in dagblad <span class="Cursief">Trouw</span>: ‘Het gevoel in een stadion is niet anders dan dat in een kerk.’ En: ‘Het gaat in beide gevallen om het gevoel dat je samen opgaat in een groter geheel, in een gemeenschap, en om het besef van onderlinge verbondenheid.’ </p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Als dat klopt, dan behoor ik tot een religieuze minderheid. Die nog rap lijkt te slinken ook. De kwestie ligt bij mij tamelijk simpel: het is niet dat ik voetbal haat, ik word er niet warm of koud van. Ben, zeg maar, in dezen meer agnost dan atheïst. Maar net als echte religieuze minderheden hebben wij het heus niet makkelijk, hoor! Zeker niet in zo’n maand dat alle media in het teken staan van het WK. In de kranten gaat het dan bijna over niets anders, bij de radio is het al net zo, en de televisie kunnen wij maar beter helemaal vermijden. De ene zender is er geheel aan gewijd, bij de andere domineert de gedachte dat voetbalonverschilligen automatisch thrillerliefhebbers zijn. Hoezo?<br />Van tevoren leek het trouwens alsof het dit keer wel los zou lopen. Als ik de kenners om me heen moest geloven, maakte het Nederlands elftal weinig kans op overwinningen. Mooi, dacht ik nog. Waait de oranjehysterie tenminste vlotjes over. Toen vrijdagavond tot vijfmaal toe gejuich door mijn open balkondeuren naar binnen golfde, begreep ik dat het anders zou gaan. Toen ik een blik op mijn timeline wierp ook. Twitteraars die normaal gesproken de ene na de andere bijdehante gedachte met hun volgers delen, kwamen nu niet verder dan wat gestamel met veel vlaggetjes, hoofdletters en uitroeptekens. </p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>De volgende dag worstelde ik me door de zaterdagkranten heen, die ook maar één ding aan het hoofd leken te hebben (‘1-5 Oranje verrast vriend en vijand’, ‘Droomstart Oranje’, ‘Goal, goal, goal, goal, goal!’). Niet zonder hoop zette ik die avond het <span class="Cursief">Achtuurjournaal</span> aan. Genoemde wedstrijd was per slot niet langer dat je zegt van een brandende actualiteit. Dus zou de aandacht, dacht ik, eindelijk kunnen gaan naar zaken die werkelijk nieuwswaardig zijn. De afgrijselijke opmars van de islamfascisten in Irak bijvoorbeeld.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Verkeerd gedacht. In zijn oneindige wijsheid achtte het belangrijkste nieuwsmedium van dit land het nodig om te openen met ‘de verpletterende zege’ van de avond ervoor. Liefst vijf lange minuten werden eraan gewijd, tijdens welke wij voornamelijk twee verslaggevers genietend zagen bladeren door buitenlandse kranten. De bloedlinke ontwikkelingen in Irak werden vervolgens in drie minuten afgehandeld. <br />Ik wilde een kleine scheldtirade beginnen. Maar wist dat het vloeken in de kerk zou zijn.  </p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Vrij Nederland 21 juni 2014</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>elma.drayer@vn.nl</p>
</p></div>


Een dag na de overwinning won Oranje nog een keer… van de islamfascisten op het Journaal

<div class="lead">De tv-serie waarin Femke Halsema een bontgezelschap van Islamitische vrouwen portretteert, wordt pas echt leerzaam in de schokkerige YouTube-filmpjes die ertussendoor zijn gemonteerd.</div>
<p>De eerste aflevering was zo kolderiek dat ik onmiddellijk alle animo verloor. <em>Seks en de zonde</em> – de tv-serie waarin oud-politica Femke Halsema haar licht opsteekt omtrent de positie der vrouwen in de islamitische wereld – beloofde vooral te gaan over oud-politica Femke Halsema. Vast óók interessant, maar toch niet waar deze kijker op zat te wachten. Dus hield ik de rest van de serie voor gezien.<br />Totdat islamkenners en moslima’s (al dan niet van het bekeerde genre) hun stem lieten horen. </p>
<p>Zij waren, begreep ik, door <em>Seks en de zonde</em> lelijk uit hun humeur geraakt. Zo sprak ene Tineke Bennema op Joop.nl van ‘een slecht gefundeerde anti-islam docu’. Arabist Jan Jaap de Ruiter schreef op zijn blog dat de makers ‘(on)gewild de toch al zo negatieve beeldvorming van de islam in dit land en het Westen alleen maar [hebben] versterkt’. Ronduit giftig waren de reacties op MoslimVandaag.nl. </p>
<p>Ene Annemarieke vergeleek Halsema met haar ‘ex-collega Wilders’ en de reeks met diens flimpje Fitna. Een ander schreef: ‘U kwetst ontzettend veel moslima’s met uw uitspraken over wat u denkt te weten wat de islam zegt.’ Een derde beweerde dat vrouwen juist ‘een hele hoge positie’ binnen de islam bekleden. ‘Dus die onzin dat [zij] onderdrukt worden is absoluut niet waar.’ </p>
<div class="wpg-element streamer">
<blockquote>
<p>Het zijn de mannen die onze aandacht verdienen. Zij zijn het echte probleem</p>
</blockquote>
</div>
<p>Dat maakte alsnog nieuwsgierig. Ik zette me achter mijn laptop en bekeek de afleveringen die ik had gemist. Welnu, op het reisbudget was in elk geval niet beknibbeld.  Halsema vloog van India naar Qatar, ze ging naar Egypte, Turkije, Groot-Brittannië. De geportretteerde vrouwen vormden een bont gezelschap: van wulpse filmster tot diepvrome nikaabdraagster. En de minpuntjes van de hedendaagse islam kwamen ruimschoots aan bod. Indrukwekkend zelfs was de aflevering rond de Saoedische activiste Souad Al Shammary.</p>
<p>En toch, en toch had ik moeite mijn aandacht erbij te houden. Dat lag niet alléén aan het tuttige toeristische commentaar dat Halsema tussendoor gaf (‘Al die mensen! Al die dromen die ze hier hebben!’). Dat lag vooral aan het feit dat ze niet van de <em>show, don’t tell</em>-school bleek te zijn. </p>
<p>Wat wij kijkers allang hadden begrepen, legde zij als een kleuterjuf nog even uit (‘Souad Al Shammary riskeert net als andere vrouwelijke activisten dagelijks haar leven voor haar weinig radicale eisen’). <br />Veel leerzamer vond ik de schokkerige YouTube-filmpjes die tussen Halsema’s avonturen waren gemonteerd – vol vlasbebaarde predikers die niets liever willen dan alle vrouwelijke wezens op deze planeet onzichtbaar maken. </p>
<p>Het maakte dat ik dacht, zoals ik tegenwoordig wel vaker denk: heel goed natuurlijk dat wij zo begaan zijn met het lot der vrouwen in de islamitische wereld. Maar het zijn de mannen die onze aandacht verdienen. Zij zijn het echte probleem. <em><br /></em></p>
<p></p>


Seks en de zonde

<div class="wpg-element paragraph">
<p>Media</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>de eerste aflevering was zo kolderiek dat ik onmiddellijk alle animo verloor. Seks en de zonde – de tv-serie waarin oud-politica Femke Halsema haar licht opsteekt omtrent de positie der vrouwen in de islamitische wereld – beloofde vooral te gaan over oud-politica Femke Halsema. Vast óók interessant, maar toch niet waar deze kijker op zat te wachten. Dus hield ik de rest van de serie voor gezien.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Totdat islamkenners en moslima’s (al dan niet van het bekeerde genre) hun stem lieten horen. Zij waren, begreep ik, door Seks en de zonde lelijk uit hun humeur geraakt. Zo sprak ene Tineke Bennema op Joop.nl van ‘een slecht gefundeerde anti-islam docu’. Arabist Jan Jaap de Ruiter schreef op zijn blog dat de makers ‘(on)gewild de toch al zo negatieve beeldvorming van de islam in dit land en het Westen alleen maar [hebben] versterkt’. Ronduit giftig waren de reacties op MoslimVandaag.nl. Ene Annemarieke vergeleek Halsema met haar ‘ex-collega Wilders’ en de reeks met diens flimpje Fitna. Een ander schreef: ‘U kwetst ontzettend veel moslima’s met uw uitspraken over wat u denkt te weten wat de islam zegt.’ Een derde beweerde dat vrouwen juist ‘een hele hoge positie’ binnen de islam bekleden. ‘Dus die onzin dat [zij] onderdrukt worden is absoluut niet waar.’</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Dat maakte alsnog nieuwsgierig. Ik zette me achter mijn laptop en bekeek de afleveringen die ik had gemist. Welnu, op het reisbudget was in elk geval niet beknibbeld. Halsema vloog van India naar Qatar, ze ging naar Egypte, Turkije, Groot-Brittannië. De geportretteerde vrouwen vormden een bont gezelschap: van wulpse filmster tot diepvrome nikaabdraagster. En de minpuntjes van de hedendaagse islam kwamen ruimschoots aan bod. Indrukwekkend zelfs was de aflevering rond de Saoedische activiste Souad Al Shammary.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>En toch, en toch had ik moeite mijn aandacht erbij te houden. Dat lag niet alléén aan het tuttige toeristische commentaar dat Halsema tussendoor gaf (‘Al die mensen! Al die dromen die ze hier hebben!’). Dat lag vooral aan het feit dat ze niet van de show, don’t tell-school bleek te zijn. Wat wij kijkers allang hadden begrepen, legde zij als een kleuterjuf nog even uit (‘Souad Al Shammary riskeert net als andere vrouwelijke activisten dagelijks haar leven voor haar weinig radicale eisen’).</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Veel leerzamer vond ik de schokkerige YouTube-filmpjes die tussen Halsema’s avonturen waren gemonteerd – vol vlasbebaarde predikers die niets liever willen dan alle vrouwelijke wezens op deze planeet onzichtbaar maken. Het maakte dat ik dacht, zoals ik tegenwoordig wel vaker denk: heel goed natuurlijk dat wij zo begaan zijn met het lot der vrouwen in de islamitische wereld. Maar het zijn de mannen die onze aandacht verdienen. Zij zijn het echte probleem.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>elma.drayer@vn.nl</p>
</p></div>


Wij zijn begaan met het lot der vrouwen, maar de mannen zijn het echte probleem

<div class="wpg-element paragraph">
<p>Media</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>de eerste aflevering was zo kolderiek dat ik onmiddellijk alle animo verloor. <span class="Cursief">Seks en de zonde</span> – de tv-serie waarin oud-politica Femke Halsema haar licht opsteekt omtrent de positie der vrouwen in de islamitische wereld – beloofde vooral te gaan over oud-politica Femke Halsema. Vast óók interessant, maar toch niet waar deze kijker op zat te wachten. Dus hield ik de rest van de serie voor gezien.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Totdat islamkenners en moslima’s (al dan niet van het bekeerde genre) hun stem lieten horen. Zij waren, begreep ik, door <span class="Cursief">Seks en de zonde </span>lelijk uit hun humeur geraakt. Zo sprak ene Tineke Bennema op <span class="Cursief">Joop.nl </span>van ‘een slecht gefundeerde anti-islam docu’. Arabist Jan Jaap de Ruiter schreef op zijn blog dat de makers ‘(on)gewild de toch al zo negatieve beeldvorming van de islam in dit land en het Westen alleen maar [hebben] versterkt’. Ronduit giftig waren de reacties op <span class="Cursief">MoslimVandaag.nl</span>. Ene Annemarieke vergeleek Halsema met haar ‘ex-collega Wilders’ en de reeks met diens flimpje <span class="Cursief">Fitna</span>. Een ander schreef: ‘U kwetst ontzettend veel moslima’s met uw uitspraken over wat u denkt te weten wat de islam zegt.’ Een derde beweerde dat vrouwen juist ‘een hele hoge positie’ binnen de islam bekleden. ‘Dus die onzin dat [zij] onderdrukt worden is absoluut niet waar.’ </p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Dat maakte alsnog nieuwsgierig. Ik zette me achter mijn laptop en bekeek de afleveringen die ik had gemist. Welnu, op het reisbudget was in elk geval niet beknibbeld. Halsema vloog van India naar Qatar, ze ging naar Egypte, Turkije, Groot-Brittannië. De geportretteerde vrouwen vormden een bont gezelschap: van wulpse filmster tot diepvrome nikaabdraagster. En de minpuntjes van de hedendaagse islam kwamen ruimschoots aan bod. Indrukwekkend zelfs was de aflevering rond de Saoedische activiste Souad Al Shammary. </p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>En toch, en toch had ik moeite mijn aandacht erbij te houden. Dat lag niet alléén aan het tuttige toeristische commentaar dat Halsema tussendoor gaf (‘Al die mensen! Al die dromen die ze hier hebben!’). Dat lag vooral aan het feit dat ze niet van de<span class="Cursief"> show, don’t tell</span>-school bleek te zijn. Wat wij kijkers allang hadden begrepen, legde zij als een kleuterjuf nog even uit (‘Souad Al Shammary riskeert net als andere vrouwelijke activisten dagelijks haar leven voor haar weinig radicale eisen’). <br />Veel leerzamer vond ik de schokkerige YouTube-filmpjes die tussen Halsema’s avonturen waren gemonteerd – vol vlasbebaarde predikers die niets liever willen dan alle vrouwelijke wezens op deze planeet onzichtbaar maken. Het maakte dat ik dacht, zoals ik tegenwoordig wel vaker denk: heel goed natuurlijk dat wij zo begaan zijn met het lot der vrouwen in de islamitische wereld. Maar het zijn de mannen die onze aandacht verdienen. Zij zijn het echte probleem. </p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Vrij Nederland 14 juni 2014</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>elma.drayer@vn.nl</p>
</p></div>


<div class="lead">Het feminisme mag dan al vele jaren morsdood zijn verklaard, twitterfeminisme leeft.</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Als weldenkend burger dien je enigszins nuffig te doen over de sociale media, en helemaal over Twitter. Daar zit wat in. Anonieme toetsenbordhelden, racisten, antisemieten, lieden met betrekkingswaan – ze kunnen er ongehinderd en ad nauseam hun zegje doen. Toch is er naar mijn smaak te weinig oog voor de zegeningen die de sociale media óók te bieden hebben.</p>
<p>Opmerkelijk vind ik bijvoorbeeld hoezeer de vrouwenzaak (een thema dat lang gold als hopeloos achterhaald) er in het zonnetje staat. Speciaal het wereldwijde geweld tegen vrouwen mag zich de laatste tijd in groeiende belangstelling verheugen. Zo begon ruim een maand geleden de hashtag #BringBackOurGirls aan een opmars door het virtuele universum. Mede daardoor leidde het lot van honderden geroofde Nigeriaanse meisjes tot internationale verontwaardiging. </p>
</p></div>
<div class="figure--right">
<figure id="post-21327 media-21327" class="align-none"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2014/06/c10ccd6a-95a3-4c65-ac6f-4136cf36d525_michelle-klein.jpg" alt="" border=" /></figure>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Ook het lot van de christenvrouw in Soedan die weigerde zich tot de islam te bekeren en ter dood is veroordeeld, deed de emoties hoog opvlammen. Net als dat van de Pakistaanse vrouw die pal voor de rechtbank in Lahore door haar vader, broers en neven werd gestenigd ten einde de familie-eer te redden. Of dat van de twee Indiase meisjes die na groepsverkrachting werden opgehangen aan een boom. </p>
<p>En nee, het zijn niet alleen voorvallen in verre culturen die tot trending topic promoveren. Ook de Amerikaanse jongeman die verklaarde dat hij ‘alle vrouwen’ haatte en derhalve zes moorden pleegde, kreeg een eigen hashtag die zich razendsnel verspreidde over het web. Onder het motto #YesAllWomen beschreven vrouwen in 140 tekens hun ervaringen met alledaags seksisme.<br />Het feminisme, kortom, mag dan al vele malen morsdood zijn verklaard, het twitterfeminisme lééft.</p>
<p>Niet iedereen deelt mijn geestdrift, geloof ik. Cynici zetten het verschijnsel weg als slacktivism: luilakactivisme. Duiden het als goedkoop engagement dat maar één effect heeft: de twitteraar een mooi gevoel bezorgen over zichzelve. Vorige maand plaatste The Guardian een nijdig opiniestuk waarin de auteur betoogde dat hashtags als #BringBackOurGirls de meisjes niet thuis zullen brengen. Beter zou het volgens haar zijn om vrouwenactivisten te ondersteunen die ter plekke al jaren strijden tegen onrecht. </p>
</p></div>
<div class="wpg-element streamer">
<blockquote>
<p>Hashtags als #BringBack-OurGirls brengen de meisjes niet thuis. Maar de strijd ter plekke heeft ook weinig resultaat</p>
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Dat zal best. Maar je kunt op z’n minst constateren dat die strijd tot nog toe bitter weinig resultaat heeft geboekt. En het klopt dat de Nigeriaanse meisjes (althans nu ik dit schrijf) nog steeds spoorloos zijn – alle hashtags ten spijt. Hashtags zullen trouwens evenmin als bij toverslag een einde maken aan huwelijksdwang, eerwraak, verkrachting, en aan al die andere eeuwenoude vormen van misogyn geweld. Maar dat vrouwenhaat dankzij de sociale media eindelijk de aandacht krijgt die hij verdient? Ik zou niet weten wat daar op tegen is. </p>
</p></div>


Twitterfeminisme lééft

<div class="wpg-element paragraph">
<p>Media</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Vrij Nederland 7 juni 2014</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>als weldenkend burger dien je enigszins nuffig te doen over de sociale media, en helemaal over Twitter. Daar zit wat in. Anonieme toetsenbordhelden, racisten, antisemieten, lieden met betrekkingswaan – ze kunnen er ongehinderd en ad nauseam hun zegje doen. Toch is er naar mijn smaak te weinig oog voor de zegeningen die de sociale media óók te bieden hebben.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Opmerkelijk vind ik bijvoorbeeld hoezeer de vrouwenzaak (een thema dat lang gold als hopeloos achterhaald) er in het zonnetje staat. Speciaal het wereldwijde geweld tegen vrouwen mag zich de laatste tijd in groeiende belangstelling verheugen.<br />Zo begon ruim een maand geleden de hashtag #BringBackOurGirls aan een opmars door het virtuele universum. Mede daardoor leidde het lot van honderden geroofde Nigeriaanse meisjes tot internationale verontwaardiging. Ook het lot van de christenvrouw in Soedan die weigerde zich tot de islam te bekeren en ter dood is veroordeeld, deed de emoties hoog opvlammen. Net als dat van de Pakistaanse vrouw die pal voor de rechtbank in Lahore door haar vader, broers en neven werd gestenigd ten einde de familie-eer te redden. Of dat van de twee Indiase meisjes die na groepsverkrachting werden opgehangen aan een boom. <br />En nee, het zijn niet alleen voorvallen in verre culturen die tot trending topic promoveren. Ook de Amerikaanse jongeman die verklaarde dat hij ‘alle vrouwen’ haatte en derhalve zes moorden pleegde, kreeg een eigen hashtag die zich razendsnel verspreidde over het web. Onder het motto #YesAllWomen beschreven vrouwen in 140 tekens hun ervaringen met alledaags seksisme.<br />Het feminisme, kortom, mag dan al vele malen morsdood zijn verklaard, het twitterfeminisme lééft.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Niet iedereen deelt mijn geestdrift, geloof ik. Cynici zetten het verschijnsel weg als <span class="Cursief">slacktivism</span>: luilakactivisme. Duiden het als goedkoop engagement dat maar één effect heeft: de twitteraar een mooi gevoel bezorgen over zichzelve. Vorige maand plaatste <span class="Cursief">The Guardian</span> een nijdig opiniestuk waarin de auteur betoogde dat hashtags als #BringBackOurGirls de meisjes niet thuis zullen brengen. Beter zou het volgens haar zijn om vrouwenactivisten te ondersteunen die ter plekke al jaren strijden tegen onrecht. </p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Dat zal best. Maar je kunt op z’n minst constateren dat die strijd tot nog toe bitter weinig resultaat heeft geboekt. En het klopt dat de Nigeriaanse meisjes (althans nu ik dit schrijf) nog steeds spoorloos zijn – alle hashtags ten spijt. Hashtags zullen trouwens evenmin als bij toverslag een einde maken aan huwelijksdwang, eerwraak, verkrachting, en aan al die andere eeuwenoude vormen van misogyn geweld. Maar dat vrouwenhaat dankzij de sociale media eindelijk de aandacht krijgt die hij verdient? Ik zou niet weten wat daar op tegen is. </p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>elma.drayer@vn.nl</p>
</p></div>


Het feminisme mag dan al vele malen morsdood zijn verklaard, het twitterfeminisme lééft

<div class="lead">Bij mij, ik verklap geen geheim, kon ‘Pauw &#038; Witteman’ geen kwaad doen.</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>tjonge, wat is het duo uitbundig uitgewuifd. Radio, tv, en vooral de kranten – ze konden dagenlang geen genoeg krijgen van het aangekondigde verscheiden van <span class="Cursief">Pauw &#038; Witteman</span>. Pagina na pagina werd ermee gevuld, alsof een geliefd staatsman op zijn sterfbed lag. En net als bij een echte stervende waren de terugblikken opvallend mild. De nadruk lag op de hoogtepunten. Dat het programma sinds de komst van <span class="Cursief">RTL Late Night</span> bij de spraakmakende gemeente geen goed meer kon doen, was blijkbaar ineens vergeten. </p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Toen voorloper <span class="Cursief">Barend &#038; Van Dorp</span> er in april 2006 na acht seizoenen definitief mee stopte, was dat trouwens niet anders. Ook destijds verschenen er, terwijl er het hele seizoen al geklaagd was over de houdbaarheidsdatum, hartverwarmende necrologieën in de kranten. ‘Dag Frits, dag Henk,’ schreef de ene columnist na de laatste uitzending. ‘Ik heb een vette traan gelaten toen ik jullie buiten de studio weg zag lopen,’ schreef de andere. ‘Ik zal jullie missen.’Onlangs blikte Frits Barend in <br /><span class="Cursief">Het Parool</span> terug. Hij wist uit ervaring, zei hij, dat vijf jaar later ‘niemand’ nog weet wie je bent. </p>
</p></div>
<div class="wpg-element streamer">
<blockquote>
<p>Alleen het vrouwengebrek bleef een ergerlijk punt, hoewel P&#038;W dit deelde met zo ongeveer elk ander programma</p>
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Bij mij, ik verklap geen geheim, kon <span class="Cursief">Pauw &#038; Witteman</span> geen kwaad doen. Acht jaar lang kroop ik zelden onder de wol voordat er op z’n minst een blik was geworpen op de gasten. Akkoord, ik moest er iets te lezen bij hebben, maar dat moet ik eigenlijk bij (bijna) alles. Alleen het vrouwengebrek, dat bleef een ergerlijk punt – hoewel <span class="Cursief">P&#038;W</span> dit deelde met zo ongeveer elk ander programma op onze nationale zenders.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Des te interessanter was die uitzending in de allerlaatste week, toen uitsluitend vrouwen in de studio aanschoven. ‘Ladies night’, was de aflevering frivool gedoopt. Niet geheel ten onrechte briesten mijn zusters in feministisch Nederland meteen dat die benaming reuze seksistisch was (‘Als er alleen mannen komen, zijn er onderwerpen bij #penw, als er alleen vrouwen komen, is het “ladies night”’). Maar de schuldbewuste toon die de beide presentatoren tijdens de uitzending aansloegen, maakte wat mij betreft veel goed. Toch vooruitgang, dacht ik tevreden. Pauw en Witteman beseffen tenminste dat het in dit tijdsgewricht potsierlijk is om avond aan avond met een line-up te komen die vrijwel alleen uit seksegenoten bestaat. Voor zover bekend hebben hun voorgangers daar nooit erg wakker van gelegen. <br />P&#038;W promoveerde het in elk geval tot een pijnlijke kwestie die debat verdient.En toen was daar vrijdagnacht het echte vaarwel. De allerlaatste uitzending ademde de sfeer van een afscheidsborrel in een prettig bedrijf, waar een geliefd medewerker tot ieders spijt vertrekt – compleet met herinneringen, met grapjes die verder niemand begrijpt, met collegiale huisvlijt. Vrolijk en weemoedig.<br />Nee, een vette traan liet ik niet. Maar dat ik ze zal missen, erken ik graag. </p>
</p></div>


Afscheid van Pauw en Witteman

<div class="wpg-element paragraph">
<p>Media</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>het nieuwe zaterdagkatern van <span class="Cursief">de Volkskrant</span>, zei de geestelijk vader eind februari, wilde een tijdschrift worden dat ‘de fascinatie prikkelt en op ontdekkingsreis gaat langs de toppen van het denken’. Zijn hoofdredacteur repte van ‘een goed podium voor de diepgang die we u willen bieden’. Vier vertrouwde secties – Media, Boeken, Reizen en Wetenschap – zouden voortaan gezamenlijk onderdak vinden in een product dat ‘Sir Edmund’<span class="Cursief"> </span>werd gedoopt.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>De eerste kennismaking viel me eerlijk gezegd niet licht, en dat lag niet alléén aan die aanstellerige naam en de geinige vormgeving. Ik bleek niet de enige. Precies een week na de introductie achtte de ombudsvrouw van <span class="Cursief">de Volkskrant</span> het al noodzakelijk om haar rubriek eraan te wijden. ‘Over een poos,’ schreef ze sussend, ‘zal blijken of Sir Edmund zich qua toon en verdieping weet te onderscheiden.’ Daar had ze natuurlijk gelijk in. Het duurt nu eenmaal even voor een nieuwe formule lekker in z’n vel zit en de lezers eraan gewend zijn geraakt. Dus verdiende Sir Edmund het voordeel van de twijfel.Inmiddels zijn we drie maanden en veertien afleveringen verder. Prikkelt het blad inderdaad de fascinatie? Gaan wij ermee op ontdekkingsreis langs de toppen van het denken? Is het een podium voor de diepgang die de krant ons wil bieden?Ik weet niet hoe het u vergaat, maar op deze lezer heeft Sir Edmund slechts één effect: elke zaterdag als ik het katern opensla, raak ik binnen een paar minuten volkomen de weg kwijt en moet ik een kleine driftbui onderdrukken. Hoe krijg je het in hemelsnaam voor elkaar om zoveel potentieel lezenswaardige stukken zo ondoorgrondelijk te presenteren? Wat is precies de logica?</p>
<p></p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Neem het katern dat afgelopen zaterdag op onze deurmat viel. Daarin slingerden we van falende ict-projecten via de vermeende zegeningen van de 3D-printer en het gevaar van Twitter naar interviews met modeontwerper Paul Smith, CDA-prominent Herman Wijffels en een house-dj, en artikelen over de grote modderkruiper, hockeymeisjes, Braziliaans eten en het WTC-monument. De enige rode draad die ik erin kon ontdekken: het waren stuk voor stuk verhalen die net zo goed elders in de krant hadden kunnen staan. En ergens in deze verbijsterende grabbelton kon je met enig doorzettingsvermogen ook nog elf pagina’s vinden onder het label ‘Wetenschap’, helemaal achterin evenzovele pagina’s onder het label ‘Boeken’. Vooral dat laatste stemt mij diepbedroefd. Hoewel de sectie Boeken doorgaans matig wordt gelezen, is een prominente plaats onontbeerlijk voor je uitstraling als kwaliteitskrant. De literatuur dient de parel in het aanbod te zijn. <span class="Cursief">De Volkskrant</span> heeft haar weggemoffeld in het allernederigste hoekje. Doodzonde. </p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Vrij Nederland 24 mei 2014</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>elma.drayer@vn.nl</p>
</p></div>


Elke keer als ik Sir Edmund opensla, moet ik een kleine driftbui onderdrukken

<div class="lead">Veel nieuwswaardigs zit er niet in de jaarlijks terugkerende eindexamens. Welbeschouwd zijn ze alleen opwindend als je zelf tot de kandidaten behoort dan wel je huis deelt met een lid van de doelgroep.</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Een jaar geleden rond deze tijd leverden de eindexamens eindelijk eens écht nieuws op, toen een clubje leerlingen van de islamitische schoolgemeenschap Ibn Ghaldoun zijn nieuwsgierigheid naar de opgaven niet had kunnen bedwingen. </p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Het was een uitzondering. Normaal gesproken is er journalistiek gezien geen eer te behalen aan de jaarlijks terugkerende eindexamens. Zo’n tweehonderdduizend leerlingen gaan op voor het moment suprême. Veertien dagen later zijn ze klaar. Weer veertien dagen later volgt de uitslag. Heel veel nieuwswaardigs zit er niet in. Welbeschouwd zijn ze alleen opwindend als je zelf tot de kandidaten behoort dan wel je huis deelt met een lid van de doelgroep. Toch zien onderwijsredacties het als hun plicht er elke meimaand ruimschoots aandacht aan te besteden. En als bij afspraak staat de menselijke invalshoek bij hen voorop. Het heeft een geheel eigen genre opgeleverd: de eindexamenjournalistiek.Sommige kranten kiezen voor de korte reportage, waarbij termen als ‘zwoegen’, ‘opperste concentratie’ en ‘doodse stilte’ zelden ontbreken (‘Om klokslag half vijf loopt Guusje lachend de zaal uit’). Andere brengen portretjes van kandidaten, foto erbij, over hoe ze ervoor staan en hoe het ging (‘Aan de laatste twee vragen ben ik niet toegekomen’). Ook populair is het dubbelinterview met kandidaat en ouder (‘Michiel is niet echt een academische denker zoals zijn broer’), of met kandidaat en docent (‘Vergeleken met voorgaande jaren was het een gemiddeld examen’). En altijd is er wel een krant die op het lumineuze idee komt een volwassene terug te sturen naar zijn oude school teneinde een examenvak over te doen (‘Nog precies dezelfde zweetlucht in de gymzaal; wel hangen de baskets 20 cm hoger!’). </p>
</p></div>
<div class="figure--right">
<figure id="post-22147 media-22147" class="align-none"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2014/05/17896dae-5db8-4837-b176-f33e622707a5_examen-klein.jpg" alt="Termen als &#039;zwoegen&#039;, &#039;opperste concentratie&#039;  en &#039;doodse stilte&#039; ontbreken zelden. Foto: Marcel van den Bergh" /><figcaption>Termen als &#8216;zwoegen&#8217;, &#8216;opperste concentratie&#8217;  en &#8216;doodse stilte&#8217; ontbreken zelden. Foto: Marcel van den Bergh</figcaption></figure>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Vaste prik in het genre is ook de berichtgeving over de klachtenregen die het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS), heeft ontvangen. Deze door het ministerie gesubsidieerde organisatie dook dit seizoen trouwens opmerkelijk vroeg op. Half april al berichtte nu.nl dat van alle klachten die het LAKS jaarlijks ontvangt ‘slechts 20 procent’ komt van vmbo’ers. Dus daar, zei een bestuurslid, moest verandering in komen. Het was van een logica die me bijna vrolijk maakte. Nog aandoenlijker was het bericht dat <span class="Cursief">NRC Handelsblad</span> afgelopen vrijdag bracht. Op pagina 2 meldde de krant dat het gebruik van bètablokkers op doktersrecept tijdens de eindexamenperiode met zeventig procent toeneemt. Kleine tegenvaller: ‘Voorgaande jaren was hetzelfde patroon te zien.’ Kleine meevaller: experts en onderzoekers ontvingen wél ‘signalen’ dat scholieren in examentijd stimulerende medicatie tot zich nemen buiten de dokter om. Alleen: ‘We weten niet hoeveel er in het illegale circuit omgaat.’ Nieuws maken waar geen nieuws bestaat – het is het genre op z’n best. </p>
</p></div>


Eindexamenjournalistiek: een genre compleet met eigen non-nieuws

<p>Media</p>
<p>het is, zacht gezegd, niet voor het eerst dat GeenStijl het Openbaar Ministerie aan het werk zet. Maar een aangifte zoals bestuurskundige en consultant Nourdine Tighadouini wil doen, is geloof ik nog niet vertoond.</p>
<p>Korte voorgeschiedenis: op 30 april schreef de man in Het Parool een opiniestuk waarin hij uitgebreid zijn beklag deed over ‘een van de bekendste weblogs van Nederland’. Niet omdat hij persoonlijk door GeenStijl tendentieus was behandeld, ongefundeerd dan wel nodeloos was gekwetst – welnee. Zijn klacht betrof het medium in het algemeen. Hij noemde medewerkers en achterban van GeenStijl ‘racistisch, discriminerend en beledigend’, de teksten die de redactie produceert ‘riooljournalistiek in optima forma’. Ook gebruikte hij termen als ‘framing’ en ‘projectie’, waarbij denkers als Friedrich Nietzsche en Carl Jung als kroongetuigen fungeerden. Ferme conclusie: ‘GeenStijl staat voor het morele verval van het afgelopen decennium.’ Dus werd het volgens hem tijd ‘dat Justitie de praktijken van GeenStijl onder de loep neemt’, opdat artikel 1 van de Grondwet niet langer ‘een dode letter’ is.</p>
<p>Uiteraard reageerde de redactie meteen en geheel in character. ‘Doe dan aangifte met je laffe bakkes als je denkt dat GeenStijl veroordeeld kan worden voor discriminatie, rare rifaap.’ Om daaraan toe te voegen: ‘Ga dan lekker terug naar je eigen middeleeuwse zandbak als je niet met de vrijheid van meningsuiting om kunt gaan.’</p>
<p>Afgelopen zaterdag was Tighadouini weer aan zet, opnieuw in Het Parool. Hij kondigde aan dat hij ‘vanwege die reactie’ inderdaad aangifte zal doen, ‘want ik heb het recht dergelijke woorden te laten toetsen aan de wet’.</p>
<p>Dat recht heeft hij natuurlijk. Maar GeenStijl als symbool voor al wat vies en voos is in dit land? Als gevaar voor het morele klimaat? Veel te veel eer, lijkt mij.</p>
<p>De stukken op GeenStijl zijn soms stinkvervelend, flauw, obligaat, jennerig, te snel op het web gekwakt, op of over het randje. Soms zijn ze verrassend goed uitgezocht en brengen ze nieuwtjes aan het licht die wij van de dode bomen lieten liggen.</p>
<p>GeenStijl bedrijft campagnejournalistiek, net als zijn bekendste tegenhanger Joop.nl. Alleen neemt deze Varasite bij voorkeur over wat elders al is verschenen (ook Tighadouini’s j’accu-se uit Het Parool werd er gretig gekopieerd). Bovendien valt er om het proza van GeenStijl nog wel eens te grinniken. Kom daar ’ns om bij Joop.nl, waar linkse ernst en volstrekte humorloosheid hand in hand gaan. Maar beide hebben alle recht van bestaan.</p>
<p>Ik wens Nourdine Tighadouini veel genoegen bij het doen van zijn aangifte. Maar de Grote Roze Wolf bestrijd je niet door naar justitie te rennen. Die bestrijd je door opiniestukken te schrijven die wél overtuigen.</p>
<p>Nee</p>
<p>elma.drayer@vn.nl</p>


Aangifte wegens discriminatie? De Grote Roze Wolf bestrijd je niet door naar justitie te rennen

<div class="lead">Aangifte wegens discriminatie? De Grote Roze Wolf bestrijd je niet door naar justitie te rennen.</div>
<p>Het is, zacht gezegd, niet voor het eerst dat GeenStijl het Openbaar Ministerie aan het werk zet. Maar een aangifte zoals bestuurskundige en consultant Nourdine Tighadouini wil doen, is geloof ik nog niet vertoond. </p>
<p>Korte voorgeschiedenis: op 30 april schreef de man in <em>Het Parool</em> een opiniestuk waarin hij uitgebreid zijn beklag deed over ‘een van de bekendste weblogs van Nederland’. Niet omdat hij persoonlijk door GeenStijl tendentieus was behandeld, ongefundeerd dan wel nodeloos was gekwetst – welnee. Zijn klacht betrof het medium in het algemeen. Hij noemde medewerkers en achterban van GeenStijl ‘racistisch, discriminerend en beledigend’, de teksten die de redactie produceert ‘riooljournalistiek in optima forma’. Ook gebruikte hij termen als ‘framing’ en ‘projectie’, waarbij denkers als Friedrich Nietzsche en Carl Jung als kroongetuigen fungeerden. Ferme conclusie: ‘GeenStijl staat voor het morele verval van het afgelopen decennium.’ Dus werd het volgens hem tijd ‘dat Justitie de praktijken van GeenStijl onder de loep neemt’, opdat artikel 1 van de Grondwet niet langer ‘een dode letter’ is. </p>
<p>Uiteraard reageerde de redactie meteen en geheel <em>in character</em>. ‘Doe dan aangifte met je laffe bakkes als je denkt dat GeenStijl veroordeeld kan worden voor discriminatie, rare rifaap.’ Om daaraan toe te voegen: ‘Ga dan lekker terug naar je eigen middeleeuwse zandbak als je niet met de vrijheid van meningsuiting om kunt gaan.’</p>
<div class="wpg-element streamer">
<blockquote>
<p>De stukken op GeenStijl zijn soms stinkvervelend, flauw, jennerig, en soms verrassend goed uitgezocht </p>
</blockquote>
</div>
<p>Afgelopen zaterdag was Tighadouini weer aan zet, opnieuw in <em>Het Parool</em>. Hij kondigde aan dat hij ‘vanwege die reactie’ inderdaad aangifte zal doen, ‘want ik heb het recht dergelijke woorden te laten toetsen aan de wet’. </p>
<p>Dat recht heeft hij natuurlijk. Maar GeenStijl als symbool voor al wat vies en voos is in dit land? Als gevaar voor het morele klimaat? Veel te veel eer, lijkt mij.</p>
<p>De stukken op GeenStijl zijn soms stinkvervelend, flauw, obligaat, jennerig, te snel op het web gekwakt, op of over het randje. Soms zijn ze verrassend goed uitgezocht en brengen ze nieuwtjes aan het licht die wij van de dode bomen lieten liggen. </p>
<p>GeenStijl bedrijft campagnejournalistiek, net als zijn bekendste tegenhanger Joop.nl. Alleen neemt deze Varasite bij voorkeur over wat elders al is verschenen (ook Tighadouini’s j’accuse uit <em>Het Parool</em> werd er gretig gekopieerd). Bovendien valt er om het proza van GeenStijl nog wel eens te grinniken. Kom daar ’ns om bij Joop.nl, waar linkse ernst en volstrekte humorloosheid hand in hand gaan. Maar beide hebben alle recht van bestaan.</p>
<p>Ik wens Nourdine Tighadouini veel genoegen bij het doen van zijn aangifte. Maar de Grote Roze Wolf bestrijd je niet door naar justitie te rennen. Die bestrijd je door opiniestukken te schrijven die wél overtuigen.</p>


CIDI, geen lobby om trots op te zijn

Kijken in de ziel – journalisten

De NOS in Israël

Braaf? Mij treft de laatste tijd juist de hoge kwaliteit van de Nederlandse documentaire

Een dag na de overwinning won Oranje nog een keer… van de islamfascisten op het Journaal

Seks en de zonde

Wij zijn begaan met het lot der vrouwen, maar de mannen zijn het echte probleem

Wij zijn begaan met het lot der vrouwen, maar de mannen zijn het echte probleem

Twitterfeminisme lééft

Het feminisme mag dan al vele malen morsdood zijn verklaard, het twitterfeminisme lééft

Afscheid van Pauw en Witteman

Elke keer als ik Sir Edmund opensla, moet ik een kleine driftbui onderdrukken

Eindexamenjournalistiek: een genre compleet met eigen non-nieuws

Aangifte wegens discriminatie? De Grote Roze Wolf bestrijd je niet door naar justitie te rennen

Aangifte wegens discriminatie? De Grote Roze Wolf bestrijd je niet door naar justitie te rennen

Aangifte tegen GeenStijl