Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips

<div class="lead">
Stil maar, man babies. Life imitates art: reden zat om vrouwen te casten als alien, in gevecht met een alien, als superheld, en als leidinggevende van een superheld. 
</div>
Doctor Who is straks geen man meer. Voorlopig in ieder geval. Peter Capaldi, de twaalfde Time Lord sinds 1963, draagt rond kerst zijn taken over aan nummer dertien: Jodie Whittaker. Tot veler vreugde maar ook tot veler zilte mannentranen, want dát gaat zomaar niet. Kijkers van de BBC-serie kunnen er al een halve eeuw inkomen dat The Doctor een stokoud buitenaards wezen is afkomstig van de planeet Gallifrey. Een alien die, wanneer hij zwaargewond, oud of anderszins stervende is, een herstelmechanisme aanzwengelt waarmee hij zijn celstructuur, uiterlijk en persoonlijkheid verandert. Maar een tijdreizend en gedaanteverwisseld ruimtewezen dat een vróuw wordt? Politiek correct! Terreur van de social justice warriors! Ondenkbaar!
Ook de hoofdrol in scifi-klassieker Alien was oorspronkelijk geschreven voor een man, maar regisseur Ridley Scott besloot dat het toch een vrouw moest worden. Oké, oké, het verrassingseffect leek hem groter als iemand van het zwakke geslacht het kwijlende monster overleefde. Maar toch. De door Sigourney Weaver gespeelde Ellen Ripley werd een van de meest iconische personages uit de filmgeschiedenis. ‘Ze is geen sidekick, geen arm candy, geen jonkvrouw in nood,’ schreef The New York Times-auteur Adam Brynt over haar, waarna hij zijn ode afsloot met een dwingende oproep voor meer van dit soort vrouwenrollen. Entertainment Weekly noemde Ripley ‘een van de eerste vrouwelijke filmpersonages die niet wordt gedefinieerd door de mannen om haar heen.’ Misschien wel logisch ook. Hoe later in het proces een rol wordt, nou ja, gefeminiseerd, hoe minder kans clichés over vrouwen krijgen om ongezien een verhaal binnen te sluipen.
<q class="pull-left">Een tijdreizend en gedaanteverwisseld ruimtewezen dat een vróuw wordt? Politiek correct! Terreur van de social justice warriors! Ondenkbaar!</q>
Emma Thompson brak een paar jaar geleden een lans voor genderblind casten. De klassiekers zouden zo een opfrisbeurt krijgen en zij zou eindelijk Sherlock Holmes kunnen spelen. Want hoe is het mogelijk, vroeg ze zich af, dat de rol van held meestal door een man wordt vervuld? Kunnen vrouwen soms geen helden zijn? En als heldendom uniseks blijkt, betekent dat dan dat er een heleboel verhalen over dappere vrouwen onverteld blijven? Het antwoord is natuurlijk: ja. Vorig jaar hadden bijvoorbeeld 29 van de honderd populairste films een vrouw in de hoofdrol. Een jaar eerder nog maar 22.
In zijn essay <a href="http://www.victorianweb.org/authors/wilde/decay.html">The Decay of Lying</a> uit 1889 laat Oscar Wilde twee fictieve mensen, Vivian en Cyril, over kunst praten. Vivian oppert een nieuwe theorie: kunst imiteert niet het leven, maar het leven imiteert kunst. Neem nou de Londense nevel, zegt ze. Die prachtige zilveren mist over de Theems. Hij is er al eeuwen maar zijn schoonheid bestaat pas sinds de impressionisten. 
Let life imitate art werd het uitgangspunt van Geena Davis, die met haar Geena Davis Institute on Gender in Media strijdt voor meer gelijkwaardigheid op het scherm. Want er kunnen nog decennia voorbijgaan voordat er genoeg leidinggevende functies door vrouwen worden bekleed, aldus de Oscar-winnares, maar in de wereld van de fictie kan het zo gepiept zijn. Werp licht op alle facetten van de vrouw, en ze zullen vanzelf bestaansrecht krijgen.
Na Wonder Woman, Moana en Mad Max’ Imperator Furiosa wordt er nu zelfs voorzichtig gespeculeerd over een vrouwelijke Bond. En waarom ook niet? Judi Dench had de mensen al doen vergeten dat 007’s baas M ooit een man was.
In Wildes essay haalt Vivian trouwens ook nog even de Grieken erbij. Die hadden namelijk al begrepen welk effect kunst op het leven kon hebben. In bruidskamers werd daarom soms een beeld van Hermes of Apollo neergezet, in de hoop dat de bruid prachtige zoons zou baren. Misschien een idee om in de kamer van de Bond-schrijvers een marmeren buste van Charlize Theron te verstoppen, voor je-weet-maar-nooit. Kan Tom Hardy mooi de eerste Bond Boy worden.
<figure id="post-362887 media-362887" class="align-center">
<figure id="post-362888 media-362888" class="align-center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/07/Screen-Shot-2017-07-16-at-19.11.26.png" alt="" /></figure>
</figure>

Lisa Bouyeure

Zilte mannentranen ten spijt: heldendom is uniseks

<div class="lead">
Het is voor sommige mannen ook niet gemakkelijk, een EK met OranjeLeeuwinnen. Zolang mannen niet mogen schoonzwemmen, moeten vrouwen van de voetbal afblijven. Right, Sly?
</div>
‘Genoeg nu met het vrouwenvoetbal; wij mannen gaan ook niet schoonzwemmen,’ schreef ene Xander onder een Facebook-bericht van Voetbal International. Jawel, op de cover van het weekblad staan voor het eerst sinds 1965 voetbalsters in plaats van voetballers. Dat mocht ook wel een keer, want vrouwenvoetbal is de snelst groeiende sport <a href="https://www.vn.nl/goed-voor-het-gras/?token=ZnI1VVJhQ1lDUkEram9aZmhzSWNQQnVDWXZBS2tCZmNQaTFLNkZTd3NpZz0">ter wereld</a> en daarnaast begint deze week in Utrecht het EK Vrouwen met Nederland als gastland. Prima moment dus om op 0,03 procent van alle omslagen eens geen mannen te zetten, maar OranjeLeeuwinnen Vivianne Miedema, Jill Roord, Shanice van de Sanden en Jackie Groenen. Als de abonnees dat maar overleven.
Mijn interesse in Xander, voor wie het niet volstond om stilletjes ongeïnteresseerd te zijn, was in ieder geval gewekt. Ik bestudeerde zijn profielfoto: capuchontrui aan, mixed grill voor zijn neus. Toen de uitgelichte foto bovenaan: een zilverkleurige Rolls Royce Phantom. Hij deed me denken aan een reportage in het Volkskrant Magazine die ik dit weekend las, over Damanhur, een commune in Italië waar de bewoners allemaal een dierennaam krijgen. Ene Mier vertelde aan de interviewer: ‘Er was een jongen van twintig, een echte macho, die per se de naam Adelaar wilde, maar dat was niet goed voor hem. Na vier keer aandringen is hij akkoord gegaan met Rups, de naam die hij al jaren met waardigheid draagt.’ 
<q class="pull-left">Prima moment dus om op 0,03 procent van alle omslagen eens geen mannen te zetten, maar Oranje Leeuwinnen. Als de abonnees dat maar overleven.</q>Er hoeft maar een vrouw in de buurt van een stadion haar hond uit te laten, of mannen als Xander vrezen van een adelaar in een rups te veranderen. Drie keer langzaam ‘vrouwenvoetbal’ uitspreken voor de spiegel? Poef! — een aanstellerige vlinder. En dan wakkert Sylvester Stallone die angst ook nog eens vreselijk aan. Kom ik zo op terug.
De afgelopen dagen verbleef ik in mijn oma’s vakantiehuisje in het bos. Geen internet, geen Netflix. De aanwezige videobanden, waaronder Baantjer, de film: De Cock en de wraak zonder einde, had ik bij een eerder bezoek al gezien. Bleef over: een sciencefictionfilm met Mel Gibson op mannenzender Veronica, met om de haverklap mannenreclame. Eerst Durex. ‘Voor mannen die orgasmes geven.’ Vernieuwend. Nee echt. Mannen worden doorgaans toch vooral neergezet als mannen die orgasmes némen. Toen Remia, met in de hoofdrol Stallone, die ik niet leerde kennen als Rambo of Rocky maar doordat mijn jeugdliefde (rups in adelaarskleren) een grote gesp met ‘SLY’ aan zijn riem droeg.
In de reclame staat hij in gevechtsuitrusting op de set van een oorlogsfilm, met niemand minder dan de Nederlandse acteur Jan Kooijman aan zijn zijde. Lunchpauze. Kooijman pakt een spies met champignons en paprika en begint dan — ‘Well hello, ladies’ — een gesprekje met twee vrouwen. Bruut wordt hij weggetrokken door Stallone. Wat hij in godsnaam aan het doen is, want híer ga je de oorlog niet mee winnen, wijzend naar de groentesnack. ‘If you wanna act like a man,’ besluit hij na het ontwijken van een kogelregen, ‘eat like a man.’ Een grote steak en een fles barbecuesaus worden neergezet. En niet zo tutten met de vrouwtjes, hè? Die arme Kooijman, nomes est omen.
En die arme Xander. Ook hij wil misschien veel liever een champignonspies dan een mixed grill. Naar schoonzwemmen kijken in plaats van naar dat verdomde voetbal. Zijn innerlijke rups omarmen en verlost worden van de Stallones van deze wereld, die mannen in het gareel laten lopen door ze de illusie van onaangepastheid voor te houden. Maar waar vier lachende voetbalsters op een spervuur van seksisme kunnen rekenen, geldt dat ook voor mannelijke synchroonzwemmers. Sterker nog: het is een van de twee Olympische sporten, samen met ritmische gymnastiek, die nog steeds niet voor beide seksen toegankelijk zijn. 
Voor de OranjeLeeuwinnen heb ik goede hoop. Over de plaats van mannen in de synchroonzwemmerij wordt vandaag ongetwijfeld vergaderd in Boedapest, op het jaarlijkse synchroonzwemcongres van de internationale zwembond. De dames van The Athens Club uit Oakland gooiden op de Spelen van 1956 overigens al hoge ogen met de routine ‘Dance of the Eagle’. Verwarrend.

Voor mannen die liever een rups dan een adelaar willen zijn

‘Is de mannenrok het nieuwe protestshirt?’ vroeg <a href="http://www.vogue.com/article/french-men-british-boys-protesting-in-skirts-during-heatwave-in-europe">Vogue</a> zich onlangs af. Een groep Engelse tienerjongens was tijdens de laatste hittegolf in zwart-wit geruite plooirokjes op school verschenen om te protesteren tegen het kortebroekenverbod. ‘Meisjes mogen het hele jaar door rokjes aan,’ stelde een scholier die voor de gelegenheid ook een klein staartje op zijn hoofd had gemaakt, ‘en wij zitten maar te zweten.’ Een paar dagen eerder had een aantal Franse buschauffeurs al rokken aangetrokken. Want verplicht een lange pantalon moeten dragen, ondanks temperaturen van bijna veertig graden? Dan nog liever het vrouwenuniform.
Wat formele kleding betreft kunnen mannen niet zo veel kanten op. Kijk maar naar de Tweede Kamer: vlekjes rood, groen, okergeel en azuurblauw in de grijze massa verraden zonder uitzondering waar de vrouwen zitten. Die zijn dan wel in de minderheid maar mogen jurken, rokken, vestjes, jasjes, tops, bloesjes en broeken aan, van grove tweed of glanzende doupionzijde met borduursels erop. Sjaaltje? Doen. Opvallende ketting? Hartstikke leuk. Is het warm? Dan kan het allemaal net ietsje bloter. En die arme mannen ondertussen maar zweten in vrijwel identieke donkerblauwe of donkergrijze pakken. Alleen in hun stropdassen kunnen ze een piepklein beetje van hun identiteit kwijt. 
‘Dit gaat helemaal de verkeerde kant op’ zei Khadija Arib tegen Peter Kwint (SP), die achter het spreekgestoelte plaatsnam in een spijkerbroek en een roze overhemd met opgestroopte mouwen. Paul van Meenen (D66) vulde de Kamervoorzitter aan: ‘Ik wil dat de heer Kwint voortaan een jasje aandoet.’ Ton Elias opperde naar aanleiding van Kwint-gate zelfs dat mannen verplicht een jasje zouden moeten dragen in de Kamer, maar daar zag Arib dan weer niks in.
<q class="pull-left">Waarom worden mannen eigenlijk op de vingers getikt als ze ook maar een beetje afwijken van de norm, terwijl vrouwen relatief veel keuzevrijheid hebben?</q>
‘Al die kostuums en mantelpakjes lijken saai en conformistisch,’ schreef Geerten Waling dit weekend in een opiniestuk voor de Volkskrant, ‘maar het is in een democratie wel belangrijk dat er politici zijn met een zeker gevoel voor decorum.’ Met een pak zou je volgens de nostalgische millennial aangeven dat je je ambt serieus neemt, dat je respect verdient. Tja, was het maar zo simpel, maar niemand heeft iets aan decorum als het slechts een façade is. ‘Voor vrouwen lijkt het makkelijker,’ vervolgde Waling, ‘die hoeven zich niet zoals mannen te conformeren aan een stijf uniform.’ Al zouden ze het omgewerkte bloemetjesgordijn beter kunnen laten voor wat het is.
Klopt. Maar waarom worden mannen eigenlijk op de vingers getikt als ze ook maar een beetje afwijken van de norm, terwijl vrouwen relatief veel keuzevrijheid hebben? Treurig maar erg aannemelijk: omdat er ooit is besloten dat vrouwen buitenshuis vooral ter decoratie dienen, dat hun ledematen begeerlijk zijn. Kan de vrouw in kwestie nog zoveel invloed hebben of een bus besturen als Sandra Bullock in Speed, het gaat daarnaast ook altijd een beetje over haar ranke polsen en welgevormde kuiten, over haar sleutelbeenderen en bescheiden decolleté. ‘Never mind Brexit, who won Legs-It!’ kopte de Daily Mail laatst nog bij een foto van Theresa May en Nicola Sturgeon in kokerrokken.
<div class="gpdr-overlay-wrapper">
 <script type="text/plain" class="gpdr-iframe gdpr-service-twitter">
<blockquote class="twitter-tweet" data-width="500" data-dnt="true">
A Hot New Fashion Trend Has Men Dressing In Skirts, Dresses And 8 Inch Heels <a href="https://t.co/8s980CRud8">https://t.co/8s980CRud8</a> Well, WDYT? <a href="https://t.co/mgIrh9M10Q">pic.twitter.com/mgIrh9M10Q</a>
&mdash; Clo Willaerts (@bnox) <a href="https://twitter.com/bnox/status/881805791304589312?ref_src=twsrc%5Etfw">July 3, 2017</a></blockquote>
<script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script> </script>
<div class="row">
<div class="col-sm-12">
<div class="gdpr-content">
<h4>Twitter</h4>
Deze dienst is alleen beschikbaar wanneer alle cookies zijn geaccepteerd
 <a href="javascript: Cookiebot.renew()" class="gdpr-settings btn btn--primary button--primary">Wijzig cookie voorkeur</a>
 </div>
</div>
</div>
</div>
<div class="gpdr-overlay-wrapper">
 <script type="text/plain" class="gpdr-iframe gdpr-service-twitter">
<blockquote class="twitter-tweet" data-width="500" data-dnt="true">
*noteert* <a href="https://t.co/iXZBtnIOCv">https://t.co/iXZBtnIOCv</a>
&mdash; Peter Kwint (@peterkwint) <a href="https://twitter.com/peterkwint/status/881811327471288320?ref_src=twsrc%5Etfw">July 3, 2017</a></blockquote>
<script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script> </script>
<div class="row">
<div class="col-sm-12">
<div class="gdpr-content">
<h4>Twitter</h4>
Deze dienst is alleen beschikbaar wanneer alle cookies zijn geaccepteerd
 <a href="javascript: Cookiebot.renew()" class="gdpr-settings btn btn--primary button--primary">Wijzig cookie voorkeur</a>
 </div>
</div>
</div>
</div>
Vrouwen ook maar in tweedelig donkerblauw of slaapverwekkend grijs dan, voor de gendergelijkheid? Iedereen (m/v) verplicht een door Ton Elias goedgekeurd jasje? Nee, laat Kwint maar een revolutie ontketenen, dat decorum samen met het archaïsche man-vrouwbeeld de kliko in flikkeren. Mark Rutte in een olijfgroene twinset? Doen. Alexander Pechtold met een vlot gebloemd sjaaltje. Hartstikke leuk. Dan valt het ook niet zo op dat er tijdens de formatie bijna alleen maar mannen aan tafel zitten.

Peter Kwint in panterprint: laat de revolutie beginnen (voorál voor vrouwen)

<div class="lead">
We kijken verlekkerd naar naakte mensen op foto&#8217;s, op schilderijen en als sculptuur. Maar zelf houden we in het museum liever onze onderbroek aan. Waarom eigenlijk?
</div>
In het oeuvre van Robert Mapplethorpe (1946-1989) kunnen ze prima naast elkaar bestaan: een gestileerde close-up van een bosje bloemen en een voorovergebukte man met andermans onderarm diep in zijn behaarde, glinsterende anus. ‘Ik denk niet dat er veel verschil is tussen een foto van een vuist in iemands kont en een foto van anjers in een kom,’ zei de Amerikaanse kunstenaar ooit over het veronderstelde contrast tussen die dingen. Waarschijnlijk zou het hem ook om het even zijn geweest of de bezoekers van zijn tentoonstellingen wel of geen kleren dragen. En dat komt goed uit.
<q class="pull-left">‘Ik denk niet dat er veel verschil is tussen een foto van een vuist in iemands kont en een foto van anjers in een kom.&#8217;</q>
Afgelopen zaterdag kregen negentig blote mensen voor 25 euro de neus een rondleiding langs zijn foto’s in de Rotterdamse Kunsthal, waar sinds april het retrospectief Robert Mapplethorpe, een perfectionist te zien is. ‘In een belangrijk deel van het werk van Mapplethorpe staat het menselijk lichaam centraal,’ verklaarde het museum de speciale tour. ‘Als geen ander weet hij de vormen van het lichaam op een sculpturale manier weer te geven.’ In het <a href="https://www.mbam.qc.ca/en/videos/first-naked-tour-at-the-montreal-museum-of-fine-arts/">Montreal Museum of Fine Arts</a> had men vorig jaar al naakt langs de foto’s kunnen struinen. De meeste bezoekers droegen alleen schoenen en een toegangsbandje. Een enkeling koos daarnaast voor een leren gilet, zoals de kunstenaar aanheeft op het zelfportret waarop hij een lange gevlochten zweep in zijn… nou ja. 
De naakte tours worden steeds met een beetje gesmoord gelach aangekondigd in de media, maar waarom eigenlijk? Musea staan en hangen, ongeacht de bezoekers, sowieso al vol met bloot. Zijn we zo gewend aan geobjectificeerde lichamen dat het pas echt spannend wordt als iemand er voor kiest zelf zijn kleren uit te trekken? Als naaktheid niet in de eerste plaats het oog van een ander dient maar enkel en alleen de behoefte van de persoon zelf? Want dat kunstenaars als <a href="https://www.google.com/search?q=spencer+tunick&amp;source=lnms&amp;tbm=isch&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi3nsS8weDUAhWPZlAKHX1iBPkQ_AUICigB&amp;biw=1234&amp;bih=659" target="_blank">Spencer Tunick</a> en <a href="https://www.google.com/search?q=angelo+musco&amp;source=lnms&amp;tbm=isch&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjAyorGweDUAhWIZFAKHR0nBasQ_AUICygC&amp;biw=1234&amp;bih=659" target="_blank">Angelo Musco</a> grote groepen naakte mensen als bouwstenen gebruiken om organische vormen te creëren, dat vinden we allemaal prima. Maar dat grote groepen naakte mensen autonoom naar organische vormen willen kijken in een museum? Uiterst dubieus, want waarom zouden ze? 
Daar lopen de meningen over uiteen. Ook bij een tentoonstelling van James Turrell in de National Gallery of Australia werden naaktrondleidingen georganiseerd op initiatief van kunstenaar Stuart Ringholt. Die hoopte zo de materiële barrière tussen bezoeker en artiest te doorbreken — ongekleedheid als uniform. Een stukje verderop lieten dansers van de Sydney Dance Company hun balletpakjes thuis om voor een bloot publiek op te treden. Een van de redenen om te gaan, was volgens de organisatie de mogelijkheid om eens goed te reflecteren op de sociale en culturele regels rondom naaktheid. Maar er blijkt nog een veel betere motivatie te zijn. Keon West, als psycholoog verbonden aan Goldsmiths, University of London, deed <a href="https://link.springer.com/article/10.1007/s10902-017-9846-1">onderzoek</a> naar het effect van naturisme. Hij concludeerde dat naakt recreëren zorgt voor meer levensvoldoening, een positiever lichaamsbeeld én een toename van het zelfvertrouwen. 
Bij genoeg animo wordt de tour in de Kunsthal deze zomer herhaald. En anders is het wachten op de tweede editie van <a href="https://www.facebook.com/events/770259243129944/">Naked Guys Reading Feminist Literature</a>, waar naakte mannen — de naam geeft het al een piepklein beetje weg — feministische literatuur lezen. Had Mapplethorpe vast énig gevonden.

Naakt naar blote mannen kijken voor een gelukkiger leven

<div class="lead">
Te pas en te onpas je benen wijd doen, dat is niets voor nette meisjes. Dat mogen alleen mannen.
</div>
Dit weekend was ik op een bruiloft in de Abruzzen, ook wel bekend als het land van de zwijnen. Op de eerste van drie dagen feest kwam er een Italiaanse volksdansgroep in klederdracht optreden. De mannen vroegen een voor een una bella donna ten dans en even later stond ook ik, niet vies van een opzichtig complimentje, te klappen in een lange rij vrouwen met onze danspartners ertegenover opgesteld. We bleken te wachten op een stok, die de eerste vrouw in de rij kordaat tussen haar dijen stak waarna ze als een vogel naar de man aan de overkant hipte. Die klemde het andere uiteinde tussen zijn benen, nam het ding over en sprong zigzaggend naar de volgende vrouw. Vanwege de hoeveelheid mensen duurde deze genderneutrale baltsdans eindeloos, maar het enthousiasme, de concentratie en het geklap verzwakten geen moment.
Wat kilometers ten westen, in Madrid, werden ondertussen juist ‘El Manspreading’&#8211;verbodsbordjes in de bussen opgehangen. In navolging van onder meer Japan en New York, waar manspreading je zelfs op een arrestatie kan komen te staan, heeft ook de Spaanse hoofdstad genoeg van mannen die zo wijdbeens zitten dat de stoel ernaast nog maar voor de helft beschikbaar is. 
Ja, nee, inderdaad, niet álle mannen. Jij vooral niet. En oké, goed, ook sómmige vrouwen. 
Dan kunnen we nu weer verder.
De discussie is niet nieuw maar de terminologie wel. In een New Yorkse campagne uit de jaren vijftig werd de manspreader een space hog genoemd en op een Japanse poster uit de jaren zeventig, met een wijdbeens Hitler-figuur erop, heette hij een seat monopolizer. Sinds een paar jaar wordt er weer veel over gesproken en is het behalve een ruimteprobleem vooral een emancipatoire kwestie geworden. Mannen zijn gewend om veel plek in te nemen terwijl vrouwen wordt aangeleerd dat ze klein en onopvallend moeten zijn. Dat zie je terug aan talkshowtafels, in de politiek maar dus ook in het openbaar vervoer.
<q class="pull-left">Te pas en te onpas je benen wijd doen, dat is niets voor nette meisjes. Die worden geacht om kuis en afwachtend te zijn.</q>
En er is nog iets. Seks. Manspreading zelf heeft daar niet zozeer mee te maken, al meent een enkeling minstens twee zitplaatsen nodig te hebben om zijn goedgevulde scrotum de ruimte te geven, maar dat vrouwen hun knieën angstvallig bij elkaar houden alsof ze er een houten stok tussen vervoeren, dat het niet gewoon spreading heet, komt door de ouderwetse visie op vrouwen en seks. Te pas en te onpas je benen wijd doen, dat is niets voor nette meisjes. Die worden geacht om kuis en afwachtend te zijn. Volgens de etiquette betekent dat zitten met je voeten en knieën tegen elkaar of met je benen gekruist. Zelfs paardrijden gebeurde lange tijd in de amazonezit — met twee benen aan een kant — en op bagagedragers zitten nog steeds.
‘Why couldn’t you just keep your knees together?’ vroeg de Canadese rechter Robin Camp aan een vrouw in een verkrachtingszaak. Alleen haar houding werd al als een uitnodiging gezien. In navolging van de slutwalks wereldwijd, protestmarsen tegen onder meer victim blaming en slutshaming, wil ik daarom graag de slutsit voorstellen. Womanspreading voor meer beenruimte én voor seksuele bevrijding, twee vliegen in één klap.

Dat manspreading geen spreading heet, heeft alles met seks te maken

<div class="lead">
Als je er dingen voor moet laten, doop je de waarheid lekker om tot een &#8216;open vraag&#8217;.
</div>
Ze waren vierstemmig I Am Light aan het zingen toen ze buiten ineens een vuurbal zagen. Na een paar minuten verdween die weer, maar niet voordat hij eerst omhoog, omlaag en van links naar rechts had bewogen. ‘Het bericht heeft ook gestaan op Lomboxnet, nieuws uit onze wijk,’ schreven de vier op <a href="http://www.contactmuziek.nl/" target="_blank">de kleurrijke website</a> Contact &amp; Muziek, de naam van hun kleine woongroep in de Utrechtse arbeiderswijk Lombok. De geïnterviewden in het artikeltje waarmee ze hun opmerkelijke waarneming probeerden te staven? Zij zelf.
Toch besloten de man en drie vrouwen ongeveer toen, in 2014, op lichtvoeding over te stappen: geen eten meer maar leven van licht, warmte, kleur, muziek en liefde. Vorige week is een van hen <a href="http://www.volkskrant.nl/binnenland/leden-spirituele-woongroep-utrecht-zouden-huisgenoot-hulpeloos-achter-hebben-gelaten-tot-ze-overleed~a4500393/" target="_blank">onder verdachte omstandigheden</a> overleden. En dat terwijl haar zus, die contact kan maken met vlinders, die weer een verbinding zouden zijn met een andere dimensie, via die weg te horen had gekregen dat ze op het goede pad waren.
Stel, je gaat naar honderd dokters, sprak Obama in 2015 op een fundraiser in New York, en 99 van hen zeggen dat je diabetes hebt, dat je beter niet meer elke dag bacon en donuts kan eten, en dat er iets aan je gezondheid gedaan moet worden. Niemand denkt dan aan een samenzwering van al die artsen, die stiekem bijeenkomen met de Amerikaanse president om het volk zijn lekkernijen te ontzeggen. ‘De aarde warmt op,’ vervolgde Obama. ‘99 procent van de wetenschappers heeft bevestigd dat de aarde opwarmt.’ Maar toch, zei hij lachend, was er een republikeinse senator die een sneeuwbal in een plastic zakje voor hem meenam om het tegendeel te bewijzen.
<iframe width="500" height="281" src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/r7mxYzCfkb8?feature=oembed" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>
Klimaatverandering wordt door de mens veroorzaakt, stelt 87 procent van de wetenschappers verbonden aan de American Association for the Advancement of Science, het grootste wetenschappelijke genootschap ter wereld. Maar uit een <a href="http://www.pewinternet.org/2015/01/29/public-and-scientists-views-on-science-and-society/pi_2015-01-29_science-and-society-00-01/">onderzoek</a> van het Pew Research Center in Washington blijkt dat slechts vijftig procent van de Amerikanen het daarmee eens is. De helft van de mensen kiest er dus voor om dertien procent van de wetenschappers te geloven. Dat moet Louise Fresco ongeveer bedoeld hebben toen ze sprak over de wetenschap als een ‘supermarkt waarin je naar believen kunt shoppen naar dingen die je het beste uitkomen.’
In het <a href="http://www.ad.nl/binnenland/wierd-peilt-de-stemming-enlsquo-klimaatverandering-is-een-religieenrsquo~ab8827eb/">AD</a> werd klimaatverandering dit weekend zelfs een religie genoemd. Ondanks de consensus over dat de mens de boosdoener is, noemde Marcel Crok, een van de door Wierd Duk opgesnorde sceptici, dat nog altijd ‘een open vraag’. Hij vervolgde: ‘Je ziet nu al langzaam het idee ontstaan dat er een verhaal achter het officiële verhaal schuilgaat.’ Dus toch. Een complot. Want als er iets is dat linkse mensen graag doen — klimaatsceptici zijn opvallend vaak rechts — is het hun CO2-uitstoot verminderen. Verre vakanties? Hielden ze toch al niet van. Zonnepanelen? Vinden ze gewoon mooi. En ook zo kort mogelijk douchen is nou echt wat je noemt een linkse hobby. 
In een tijd van alternatieve feiten zijn echte feiten tot een obscuur geloof verworden, zeker als ze betekenen dat je er dingen voor moet laten. Want dat leven van licht, warmte, kleur, muziek en liefde een ontzettend slecht idee is, daar is iedereen het gek genoeg wel over eens.

Klimaatverandering is ook maar een mening

<div class="lead">
Terwijl er wordt gestreden voor een rechtvaardigere samenleving, vechten de Hiddema&#8217;s onder ons voor het recht op onrechtvaardig blijven.
</div>
‘Ieder moet zelf bepalen hoe hij met vrouwen wil omgaan,’ zei Theo Hiddema gister in een interview met de Volkskrant naar aanleiding van het debat over GeenStijl. Ieder? Hij had het vast niet over de mannen die zondag Loujain al-Hathloul oppakten op een vliegveld in Saoedi-Arabië omdat ze tegen het autorijverbod voor vrouwen strijdt. Welnee, hij doelde natuurlijk op gezonde Hollandse jongens. Op mannen met antieke kersenhouten bureaus en zijden paisley-voering in hun handgemaakte Siciliaanse jasjes, die in alle vrijheid speldenprikjes uit willen delen terwijl ze glunderend over de rand van hun brilletje kijken.
Helaas voor hen zijn er steeds meer vrouwen die niet meer lijdzaam met zich om láten gaan maar liever zelf bepalen hoe en door wie dat gebeurt. Die beestjes bij hun naampjes noemen, en seksisten ook. ‘Feministen zijn allemaal slonsjes, die een verklaring zoeken voor hun eigen armlastigheid,’ smaalde Hiddema. Humorloos vond hij ze bovendien. En nee, natuurlijk zegt hij niet dat je kut stinkt als jouw maatschappelijke opvattingen de zijne niet zijn. Het idee alleen al, zo ordinair! Liever haalt hij een gerespecteerd literator aan die ooit sprak van een ‘onwelriekende gleuvenbrigade’. Net zoals dat hij best op televisie over het ‘rassenprobleem’ wil komen vertellen, maar dan pakt hij wel even zijn zondagse kostuum uit de kast. Helemaal het heertje.
<q class="pull-left">Kortom: je mag ook niks meer zeggen tegenwoordig, aldus de groep die vrijwel nooit benadeeld wordt op basis van z’n geslacht, huidskleur of geaardheid.</q>
In Vrij Nederland staat deze maand <a href="https://www.vn.nl/pewdiepie-en-antisemitisme/" target="_blank">een interview</a> van Mea Dols de Jong met haar puberneefje Mischa, die zich wel kan vinden in de racistische en seksistische internetcultuur rondom de omstreden vlogger PewDiePie en het platform 4chan. Hij spreekt van zwarte humor (‘Death To All Jews’), escapisme (‘feminazi’s’) en de avant-garde van zijn generatie. Behalve uit puisterige scholieren bestaat het gevolg van de YouTube-ster ook uit neo-nazi’s en white supremacists. Het is een onbegrepen tegencultuur, verklaart Mischa, die is ontstaan doordat men zo politiek correct is geworden. 
Kortom: je mag ook niks meer zeggen tegenwoordig, aldus de groep die vrijwel nooit benadeeld wordt op basis van z’n geslacht, huidskleur of geaardheid en het meest gehoord wordt van iedereen. Terwijl er wordt gestreden voor een rechtvaardigere samenleving, vechten deze mensen voor het recht op onrechtvaardig blijven. En hoe mondiger de minderheden, hoe harder er naar beneden wordt getrapt. Mischa: ‘fucken met de dingen waar je in any way niet negatief over mag zijn: feminisme, racisme, gender, nazi related dingen, rape culture etc.’ LOL. Pardon: kóstelijk.
Wees maar niet bang, natuurlijk ga ik Hiddema hier niet met de bevoorrechte doch recalcitrante 4chan-pubers vergelijken, die erudiete dandy met zijn kwinkslagen. De kleur rood van zijn gezicht is zelfs bijna complementair aan het groen van Pepe the Frog. Het moet puur toeval zijn dat hij uitgerekend feministen armlastige slonsjes noemt. Dat hij het ‘enig’ vindt als partijgenoot Thierry Baudet betoogt dat vrouwen overmand willen worden. Dat zijn complete maidenspeech een pleidooi was om racisme-meldpunten (lange tenen! klaagziek gedrag!) af te schaffen. Dat hij zijn privilege vooral gebruikt om het anderen te ontzeggen. Ik bedoel: hij draagt een Cartier-horloge en pakken van Maison Degand. Hij heeft een gezicht vol rimpels in plaats van puisten. En uit zijn borstzak steekt bovendien een poepchic pochetje.

Je kunt een 4chan-puber niet met Hiddema vergelijken. Ik bedoel: die laatste draagt een Cartier-horloge

<div class="lead">
Als Britney Spears publiekelijk haar hoofd kaalscheert en een auto aanvalt met een paraplu denken we: gimme more. Waarom kunnen we geen genoeg krijgen van beroemdheden die keihard op hun plaat gaan? 
</div>
Lachend scheurde hij twee briefjes van vijfhonderd euro doormidden. De vier helften plakte hij vervolgens met spuug op zijn gezicht. ‘Scheuren scheuren in Ibiza’ schreef Lil Kleine bij het filmpje dat hij ervan maakte, speciaal voor alle mensen die de afgelopen dagen commentaar leverden op zijn uitgavenpatroon. Haters, om met de woorden van de 22-jarige rapper te spreken. Waar het precies om ging? In het Volkskrant Magazine van zaterdag had hij verteld dat hij makkelijk vijfhonderd euro per dag kwijt is, meer zelfs. Aan hasj, benzine, fooien, zijn zusje en aan rondjes drank. ‘Als jij gaat eten in de avond voor 300 euro, heb je overdag nog maar 200 euro om uit te geven.’
‘Ze zullen er niet zijn als het slecht met me gaat,’ rapte hij in de nummer-1-hit Drank &amp; Drugs over de mensen die hem omringen vanwege zijn succes. Maar ze zullen er wel zijn als het slecht met hem gaat. Juist dan. In een iets andere hoedanigheid misschien, maar men staat alvast rijendik opgesteld om hem keihard op zijn bek te zien gaan. Dat mannetje. Met zijn geld.
25 knappe celebrities die dik zijn geworden. 17 voor-en-na-foto’s van sterren bij wie de plastische chirurgie jammerlijk is mislukt. 10 acteurs met goordere gewoontes dan jij. Het internet staat vol met fotogalerijen waar je je kunt verlekkeren aan het verval van beroemdheden. Aan mooie, rijke mensen die lelijk of arm zijn geworden, een alcoholprobleem kregen, in een seksschandaal verwikkeld raakten of de gevangenis in moesten. David Hasselhoff die stomdronken een hamburger probeert te eten. Britney Spears die haar blonde lokken afscheert en daarna de auto van een opdringerige fotograaf met een paraplu bewerkt. Marlene Dietrich sloot zich, toen ze haar schoonheid kwijtraakte, maar gewoon op in haar Parijse appartement tot ze stierf, voor je weet maar nooit. ‘De godin van het scherm is een tragische schaduw van haar sexy zelf,’ schreef een tabloid bij de laatste paparazzifoto van de actrice. Lekker voor d’r.
<q class="pull-left">Als iemand de communist in ons wakker maakt is het dus Lil Kleine wel. Met zijn snaakse filmpjes.</q>
Het valt te betwijfelen of het sympathiek is om geld te verscheuren, maar we mogen ook wel een keer in conclaaf over hoe graag we beroemdheden ten val zien komen. Psychologen van Princeton <a href="http://onlinelibrary.wiley.com/wol1/doi/10.1111/nyas.12179/abstract">onderzochten</a> in 2013 de relatie tussen stereotypes, afgunst, leedvermaak en ongeluk. Respondenten vonden het niet alleen minder erg als mensen met een hoge status iets ergs ten deel viel, of mensen die competitief waren, maar moesten er ook meer om lachen. Celebrity schadenfreude. Drie jaar eerder concludeerden twee Londense sociologen dat het genieten van onfortuinlijke beroemdheden gezien kan worden als cultuurkritiek op economische ongelijkheid. Als iemand de communist in ons wakker maakt is het dus Lil Kleine wel. Met zijn snaakse filmpjes. En zijn Rolex.
Op dit moment zijn alle ogen gericht op Tiger Woods, wiens mugshot sinds zijn arrestatie maandag in rap tempo over het internet wordt verspreid. Ja, hij heeft wallen onder zijn ogen, een terugtrekkende haargrens en een wat pafferig gezicht. Hij lijkt nog maar vaag op die golden boy van het golf. Rijden onder invloed? Een nare bijwerking van pijnstillers? Wat maakt het ook uit, kijk die vergane glorie nou. Mocht het tot een veroordeling komen, dan raad ik hem de Naomi Campbell-methode aan. Toen het supermodel een taakstraf kreeg, meldde ze zich in <a href="http://i.telegraph.co.uk/multimedia/archive/01157/portal-graphics-20_1157004a.jpg" target="_blank">een lange zilveren glitterjurk </a>van Dolce &amp; Gabbana, breed lachend, met aan haar voeten een paar hooggehakte sandalen. Jammer voor ons gewone stervelingen die de diva weleens nederig hadden willen zien zwabberen.

Waarom zien we beroemdheden zo graag in verval raken?

<div class="lead">
Er is nog steeds een gebrek aan rebelse vrouwelijke rolmodellen voor jonge meisjes. Ja, nog steeds, ondanks &#8216;die ellendige feminisering&#8217;. Ze zijn er wel, maar erg royaal is het aanbod niet, naast de gebruikelijke prinsesjes.
</div>
De geliefde van mijn ex, sinds kort moeder van twee rebelse meisjes, gaf me laatst een boek voor mijn verjaardag: Good Night Stories for Rebel Girls. Het is eigenlijk bedoeld voor kinderen, maar er staan honderd biografietjes van bijzondere vrouwen in, van Jane Austen en Malala Yousafzai tot Rosa Parks en Yoko Ono. En dan zijn er nog de krijgsheldinnen, modeontwerpers, piraten, computerwetenschappers, supermodellen, ontdekkingsreizigers en wiskundigen. Sommigen wereldberoemd en anderen in de vergetelheid gedrukt, want die neiging heeft de geschiedschrijving soms als het om grootse vrouwen gaat.
Francesca Cavallo en Elena Favilli, de twee Italiaanse dertigers die het boek bedachten, concludeerden toen ze terugkeken op hun jeugd dat er in kinderboeken en op televisie maar weinig rolmodellen voor meisjes waren. Ja, je had natuurlijk Pippi Langkous, en later Hermelien Griffel, en nog later sneeuwkoningin Elsa en de Polynesische prinses Moana, maar erg royaal is het aanbod nooit geweest. En dat vonden blijkbaar meer mensen, want met crowdfunding haalden de vrouwen vorig jaar meer dan een miljoen dollar op uit zeventig verschillende landen. Een absoluut recordbedrag voor een boek.
<q class="pull-left">Meisjes zouden toch zomaar eens het idee kunnen krijgen dat hun stem er minder toe doet, of dat ze niet te veel ruimte in mogen nemen.</q>
Maar ho eens even! En die ellendige feminisering dan? Nou, dat valt vooralsnog allemaal wel mee. Janice McCabe, sociologieprofessor aan Dartmouth, onderzocht bijna zesduizend Engelstalige kinderboeken van tussen 1900 en 2000 en ontdekte dat vrouwen in nog geen derde daarvan een belangrijke rol spelen. Als een dier de hoofdrol heeft, is dat zelfs drie keer vaker een mannetje dan een vrouwtje. Meisjes zouden toch zomaar eens het idee kunnen krijgen dat hun stem er minder toe doet, of dat ze niet te veel ruimte in mogen nemen.
Van een gemiddelde Disneyfilm krijgen ze dezelfde boodschap. <a href="https://pudding.cool/2017/03/film-dialogue/index.html">The Pudding</a>, een website voor visuele essays, zocht uit hoe de tekst is verdeeld in dertig klassiekers, en wat bleek? In slechts vier daarvan zijn er vooral vrouwen aan het woord. In De Leeuwenkoning wordt bijvoorbeeld maar dertien procent van de tekst door een vrouwelijk personage gesproken. In Mulan? Vijfentwintig procent. Aladdin? Tien procent. De Kleine Zeemeermin? Dertig procent. Jungle Boek? Twee procent. Zelfs in het feministisch verantwoorde Frozen over de zusjes Elsa en Anna gaat het om slechts veertig procent. Maar toegegeven, Disneys producties van de laatste jaren laten zien dat de animatiestudio het probleem wel serieus neemt. 
In Good Night Stories for Rebel Girls las ik over Nellie Bly (1864-1922), een meisje uit Pennsylvania dat Pinky werd genoemd omdat ze altijd roze kleren droeg. Ze was nog maar een tiener toen de Pittsburgh Dispatch een misogyne column afdrukte waarin werkende vrouwen monsters werden genoemd, maar dat weerhield haar er niet van om de hoofdredacteur per brief eens goed de waarheid te vertellen. Die was zo onder de indruk dat hij haar een baan aanbood. 
Op haar drieëntwintigste begon Bly bij de New York World, waar Joseph Pulitzer de baas was, en stond aan de wieg van het soort onderzoeksjournalistiek waar ook Vrij Nederland zich mee heeft onderscheiden. Zo veinsde ze bijvoorbeeld een geestesziekte om zich op te laten nemen in een psychiatrische inrichting, en schreef vervolgens over de misstanden die ze aantrof. Daarnaast reisde ze, geïnspireerd door De reis om de wereld in tachtig dagen, de wereld rond in 72 dagen. Suck on that, Phileas Fogg.
En wat had ik als tiener ook graag gelezen over Artemisia Gentileschi, Mary Anning, Policarpa Salavarrieta, Hypatia, Melba Liston en Zaha Hadid. Het boek is trouwens nog niet in het Nederlands vertaald. Als ik een uitgever was zou ik het wel weten.

Geef jonge meisjes meer rebellerende rolmodellen

<div class="lead">
Iedereen heeft tegenwoordig recht op een podium om meningen te verkondigen, of ze nou gefundeerd zijn of niet. Zo worden talkshows het feest van de matige opiniemaker om eens lekker de algemene tendens tegen de haren in te strijken.
</div>
Een transgender vrouw en een man die transgenders veracht moeten samen een opdracht uitvoeren. Ze weten niets van elkaar terwijl ze meubels in elkaar schroeven en grote blokken tegen elkaar aan schuiven. Als ze klaar zijn staat er ineens een bar met twee krukken. Pak allebei een biertje, is de volgende aanwijzing, en kijk naar de korte filmpjes op het scherm. ‘Ik ben een dochter, een echtgenote. Ik ben transgender,’ horen we de vrouw zeggen. De man fronst. Dan kunnen de twee kiezen of ze weglopen of onder het genot van een Heineken-biertje over hun verschillen praten. Al na een paar slokjes zegt de man: ‘Ik ben opgegroeid in een wereld waar alles zwart-wit is, maar niet alles ís zwart-wit.’ De vrouw lacht: ‘Ja, ik ben gewoon mezelf.’ Proost! 
In het utopische reclame-universum van Heineken worden er vervolgens telefoonnummers uitgewisseld. Shiny happy people holding hands. Eind goed, al goed. Maar in de praktijk loopt het meestal iets anders af.
<q class="pull-left">Want als de wereld niet zwart-wit is dan máken we hem toch zwart-wit?</q>
Met kromme tenen luisterde ik dit weekend naar het programma Kwesties op NPO Radio 1, waarin onder leiding van Rob Oudkerk werd gedebatteerd over de vraag of Nederland een seksistisch land is. Econoom en Volkskrant-columnist Heleen Mees schoof aan, maar er moest natuurlijk ook een tegengeluid te horen zijn. Iemand die alle vrouwen kuthoeren vindt, bij voorkeur. Want als de wereld niet zwart-wit is dan máken we hem toch zwart-wit? De redactie kwam uit bij een obscure versiercoach en een nog obscuurdere anti-feministische filosofiestudent, die sprak van ophef-exploitanten met fascistoïde ideeën en vooral snuivend lachte als een ander aan het woord was. ‘Stel je niet aan,’ zei hij, en ‘Lieverd, lees mijn stuk.’ ‘Ik heb zelf niet het gevoel als luisteraar dat jullie naar elkaar luisteren, klopt dat?’ had Oudkerk nog geprobeerd. Maar dat was natuurlijk ook helemaal niet de bedoeling. 
‘In het populisme staat het idee centraal dat de elite niet luistert,’ stelde politicoloog Sarah de Lange dit weekend in NRC Handelsblad. Geen wonder dat er nu voor de zekerheid met gespitste oren naar iedereen wordt geluisterd, of iemand er nou een jarenlange wetenschappelijke carrière op heeft zitten of op een regenachtige dinsdag de Wikipedia-pagina over rode hond tot zich heeft genomen. Een feest voor matige opiniemakers dus, die sinds de onverwachte winst van Trump dagelijks ergens kunnen aanschuiven om de algemene tendens heerlijk tegen de haren in te strijken. Seksisme bestaat niet. Met het klimaat is alles piekfijn in orde. En olifanten zijn zoogdieren zeggen jullie? Dat zullen we nog weleens zien. 
Vaak doet het nog het meest denken aan het internetfenomeen trolling, volgens Urban Dictionary ‘de kunst om mensen moedwillig, behendig en stiekem kwaad te maken binnen een dialoog.’ Het belangrijkste aspect ervan is doen alsof je echt gelooft wat je zegt. En het loont, irriteren om het irriteren. Financieel dan, want grotere intellectuele armoede bestaat er bijna niet. 
Priester Jonathan Swift, een trol avant la lettre, schreef in de achttiende eeuw anoniem het essay A Modest Proposal, waarin hij voorstelde dat de welgestelde Ierse elite de baby’s van hun arme landgenoten op zouden eten. Op die manier zou er geen honger en overbevolking meer zijn. En geen armoede, want de ouders van de babyfricassée of zuigelingenragout in spe zouden natuurlijk ruimschoots gecompenseerd worden. Satire. Trollen met een missie. Namelijk de harteloze omgang van de elite met de armen aan de kaak stellen. In tijden van nihilistisch geklier kunnen we daar alleen maar van dromen.

Het Nederlands talkshowklimaat doet nog het meest denken aan trolling

<div class="lead">
GeenStijl drijft op seksisme: naakte vrouwenlichamen worden gekapitaliseerd en geobjectificeerd onder het mom van persvrijheid. Naast het muilkorvende effect van de website zorgt dit ook voor een kuisheidsgordelend effect.
</div>
Katja Schuurman legde het de boze GeenStijl-fans nog één keer uit: seks en seksisme zijn twee verschillende dingen. Ze ondertekende vrijdag net als ‘Vrij Nederland-kipje Lisa Bouyeri’ en 128 andere vrouwen het <a href="http://www.volkskrant.nl/opinie/beste-adverteerders-op-geenstijl-en-dumpert-u-betaalt-mee-aan-vrouwenvernedering~a4492834/" target="_blank">adverteerderspamflet</a> en wordt sindsdien bestookt met verwijten van hypocrisie. Waarom? Omdat ze weleens in Playboy stond natuurlijk, en in Esquire. Naakt. En als je geld hebt verdiend met je seksualiteit moet je voortaan je mond houden als het over seksisme gaat, zo blijkt. Dan mag je er niets van vinden als een Volkskrant-journalist vanwege kritiek op GeenStijl virtueel uitgekleed en besmeurd wordt door diens reaguurdersleger. Je lichaam is bovendien publiek bezit geworden, dus zeg maar dag tegen je autonomie. Eerlijk zullen we jouw borsten delen.
‘Wij pleiten niet voor preutsheid maar voor vrijheid,’ schreef Schuurman op Twitter. Of men haar kont dus even buiten beschouwing wilde laten in deze discussie. Maar kijk er, met haar toestemming, gerust verlekkerd naar. Als een doekje voor het bloeden deelde ze een pikante billenfoto, maar dat werd vooral nog verwarrender gevonden.
Hoewel seks en seksisme inderdaad twee verschillende dingen zijn, staan ze wel met elkaar in verband. Volgens <a href="https://www.researchgate.net/publication/304005188_On_the_Link_Between_Benevolent_Sexism_and_Orgasm_Frequency_in_Heterosexual_Women" target="_blank">psychologisch onderzoek</a> van de University of Queensland hebben vrouwen die seksisme tolereren — door bijvoorbeeld het passieve en afhankelijke traditionele vrouwbeeld te romantiseren — vaker een partner die egoïstisch is in bed, en als gevolg minder orgasmes. Wel de lasten maar niet de lusten, nog zo’n goede reden om feminist te worden.
<q class="pull-left">Rosanne Hertzberger vergeleek de reaguurdersdrek met het tegenkomen van <a href="http://www.rosannehertzberger.nl/2017/05/09/faq-adverteren-op-geenstijl/" target="_blank">tweehonderd potloodventers</a>: je blijft fysiek ongedeerd, maar het is vreselijk intimiderend.</q>
Maar er zijn veel meer punten waar seks en seksisme elkaar raken. ‘Als woorden in staat zijn de hoogte van je advertentie-inkomsten en daarmee je voortbestaan te beïnvloeden,’ schreef mijn collega Jamal Ouariachi <a href="https://www.vn.nl/hoe-geenstijl-vrije-woord-nek-om-draait/" target="_blank">eerder deze week</a>, ‘dan zijn woorden misschien ook wel in staat om vrouwen het gevoel te geven dat ze mentaal zijn aangerand, nietwaar?’ Rosanne Hertzberger vergeleek de reaguurdersdrek met het tegenkomen van <a href="http://www.rosannehertzberger.nl/2017/05/09/faq-adverteren-op-geenstijl/" target="_blank">tweehonderd potloodventers</a>: je blijft fysiek ongedeerd, maar het is vreselijk intimiderend. 
En GeenStijl drijft op seksisme. Het kapitaliseert en objectificeert naakte vrouwenlichamen. Dat kun je puberaal en slaapverwekkend vinden, maar ieder zijn meug. De vrouwen die zich in DumpertReeten tot hun billen laten reduceren geven daar toestemming voor, en worden als het goed is netjes betaald. 
Maar hoe zit het met al die vrouwen die zich in een privé-setting sexy laten fotograferen en filmen? Of topless zonnen? Goed, het mág natuurlijk wel van GeenStijl, maar als zij aan de beelden kunnen komen sleuren ze je graag het marktplein op, of je nou een realitysterretje, presentatrice, lingeriemodel of kroonprinses bent. Hadden die domme wijven maar niet… etc. Onder de noemer persvrijheid zorgden ze ervoor dat Patricia Paay zich thuis opsloot met de gordijnen dicht. Ze openbaarden het seksleven van student Milou Deelen (‘HOERRR’) waarna die werd bedolven onder de dickpics en ranzige berichtjes. (Oh, en of u haar trouwens zou doen?) 
Dus nog even over die vermeende preutsheid van de ondertekenaars: het seksisme van GeenStijl draagt er juist aan bij dat vrouwen wel twee keer nadenken voor ze topless op een Nederlands strand gaan liggen, voor ze zich laten fotograferen in een intieme setting of voor ze seks hebben met wie, wanneer en hoe vaak ze willen. Behalve een muilkorvend effect heeft de website ook een kuisheidsgordelend effect. ‘Waar draait dit in essentie allemaal om?’ vroeg Loes Reijmer zich af in haar <a href="http://www.volkskrant.nl/media/hoe-de-reagurende-fapper-zich-afzet-tegen-de-oprukkende-vrouw~a4478689/?utm_source=twitter&amp;utm_medium=social&amp;utm_campaign=shared%20content&amp;utm_content=paid&amp;hash=d73fd9159a3fae279e9fbb929db610e3b011edb8" target="_blank">artikel</a> over reagurende fappers. ‘Macht. Macht over het vrouwenlichaam.’ Prima journalist trouwens, ik zou haar lezen. Want zo doen wij dat in dit universum.

GeenStijl ontneemt vrouwen ook hun seksuele vrijheid

<div class="lead">
De Nederlandse identiteit, mocht-ie al hebben bestaan, is een sneue etiquette geworden. En iedereen die een faux pas begaat moet, hup, terug in het gareel.
</div>
‘Het viel me op dat ze tegen de kinderen weer Spaans aan het praten was,’ zei royaltyverslaggever Rick Evers in een nachtelijk WNL-radioprogramma over Koningsdag. Hij doelde natuurlijk op Máxima. ‘Ik vind dat toch een beetje gek,’ vervolgde hij. ‘Ja, dat je dat thuis doet vind ik prima. Maar doe dat lekker op een nationale feestdag in Nederland even niet.’
Pardon?
Als het aan Sybrand Buma lag, zei hij tijdens de verkiezingen, had Máxima ook haar Argentijnse paspoort al in moeten leveren. Ze kan koekhappen, biersjoelen en zeepkistracen tot ze erbij neervalt, maar hoe zit het eigenlijk met haar toewijding aan ons land? Zuid-Amerika of Zuid-Holland? Nu kiezen! Empanadas of partyknaks? Tien jaar geleden had ze zelf gesteld dat ‘dé Nederlandse identiteit’ niet bestaat. ‘Nederland is te veelzijdig om in één cliché te vatten,’ lichtte ze haar uitspraak toe. ‘Wát? Veelzíjdig? Niet in één cliché te vatten?’ Een heleboel boze Nederlanders wilden, zo bleek uit de reacties, veel liever eenzijdig en voorspelbaar zijn.
<q class="pull-left">Sinds de Nederlandse identiteit een heet hangijzer werd, heeft men zijn uiterste best gedaan om er een lachwekkende karikatuur van te maken.</q>
Ook Leon de Winter had Koningsdag hoofdschuddend gadegeslagen. 99 procent van de mensen op televisie was wit, constateerde hij op Twitter, terwijl 15 procent van de Tilburgers niet-westers allochtoon is. ‘Waar zijn ze?’ Een legitieme vraag, vond hij zelf, want hoe denken die mensen eigenlijk over het koningshuis? Met andere woorden: gedragen ze zich wel Nederlands genoeg? Aan het eind van de dag was hij nog steeds verbolgen. De uitzending sloot af met een liedje van de Britse band Clean Bandit gezongen door de Zweedse Zara Larsson. ‘Vreemd’. Ik moest denken aan de eerste regels van ons niet voor niets oude volkslied: ‘Wien Neêrlandsch bloed door d&#8217;aderen vloeit, van vreemde smetten vrij.’
Sinds de Nederlandse identiteit een heet hangijzer werd, heeft men zijn uiterste best gedaan om er een lachwekkende karikatuur van te maken. Zo werd er schuimbekkend geturfd hoe vaak het woord &#8216;pasen&#8217; in supermarktfolders stond. Was de kerstboomdichtheid in openbare instellingen trouwens wel volgens protocol? En wordt Zwarte Piet egaal genoeg geschminkt in RAL-kleur 8028 Terrabruin? Buma wilde ook dat Nederlandse kinderen weer stáánd het Wilhelmus leren zingen en Mark Rutte wilde vooral ‘Normaal. Doen.’ wat ongetwijfeld op hetzelfde neerkwam. We moeten het christendom en het koningshuis ineens omarmen, ook als we niet in God of het nut van de monarchie geloven. En herdenken we op 4 mei wel alleen de juiste doden?
Na de Eerste Wereldoorlog ontstond er in Amerika een beweging die 100 Percent Americanism predikte. Mensen die ervan werden verdacht dat ze het land een lauwwarm hart toedroegen moesten publiekelijk de Amerikaanse vlag kussen. In verschillende staten mocht de Duitse taal niet meer gedoceerd worden en in Cincinnati, Ohio werden pretzels verbannen uit lunchkantines. Tijdens de oorlog was sauerkraut al veranderd in liberty cabbage en hamburgers in liberty sandwiches. De dachshund, Duits voor tekkel, werd een liberty pup.  Och, die gekke Amerikanen. Gelukkig zijn wij Nederlanders niet zo krampachtig, toch?
Deze week vieren we dat ons land in 1945 werd bevrijd van de Duitse bezetter. En volgens de nieuwe etiquette van het correcte Nederlanderschap doen we dat natuurlijk door staand het Wilhelmus te zingen. Bedenk dan even, als je bezig bent, dat het werd geschreven op de melodie van het Franse spotlied O la folle entreprise du prince de Condé. Hè bah.

Gelukkig zijn wij Nederlanders niet zo krampachtig, toch?

<div class="lead">
Lisa Bouyeure probeerde (voor de wetenschap!) virtual reality-porno. En vroeg zich af: wat als je op die manier aangerand wordt?
</div>
Vanuit mijn ooghoek zie ik twee vibrators op de wastafel liggen. Een onbekende vrouw in fluorescerend roze string en beha zit op mijn schoot, haar rug naar me toe. Mijn handen betasten haar strakke lichaam. Ik sla op haar kont, spreid haar billen, trek aan het elastiek van haar onderbroek en laat het — pets! — weer los. Ze kirt, kronkelt, lacht en komt dan op haar knieën voor me zitten. Als een automatisme wend ik mijn gezicht af. Ik probeer me op de lege jacuzzi naast ons te focussen maar het gekreun (mijn gekreun?) drukt me met m’n neus op de feiten. Net als ik durf te kijken naar háár neus op de feiten wordt het zwart voor mijn ogen. 
<q class="pull-left"> Ik hoor ze denken: Haha, jij hebt net porno bedreven in een badkamer en wij weten straks alles van je, voor lul!</q>‘In welke mate voelt u zich seksueel opgewonden?’ ‘Kwam de virtuele wereld echter op u over dan de werkelijke wereld?’ Als ik de koptelefoon en Oculus Rift, een speciale virtual reality-bril, naast me neer heb gelegd, vul ik de vragenlijst in. Achter een scherm zitten drie psychologiestudenten op computers te werken. Ik hoor ze denken: Haha, jij hebt net porno bedreven in een badkamer en wij weten straks alles van je, voor lul! Je bent zeker hitsig hè? Kijk eens omhoog? Klopt, dat is inderdaad een systeemplafond. Jij denkt aan seks? Zo ongepast. Dit is een universitair laboratorium hoor.
‘Oké, ik ga nu het volgende fragment starten,’ zegt een van de drie. Waarschijnlijk denkt ze aan Excel-bestanden en lunch. 
Jordan Belamire (een pseudoniem) schreef vorig jaar dat ze werd <a href="https://medium.com/athena-talks/my-first-virtual-reality-sexual-assault-2330410b62ee">aangerand in virtual reality</a>. Ze speelde een spel waarin ze met meerdere onbekende spelers op zombies moest schieten toen ene BigBro442 over haar virtuele borsten en kruis begon te wrijven. Dat ze hem via de microfoon tot stoppen maande hielp niets. Integendeel. De schok en walging die ze voelde, zei ze, kwam in de buurt bij die keer dat ze werd betast in een filiaal van Starbucks. 
Eugene Volokh en Mark A. Lemley, twee Amerikaanse hoogleraren in de rechten, noemen het in hun onlangs gepubliceerde artikel <a href="https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2933867">‘Law, Virtual Reality, and Augmented Reality’</a> een van de gerechtelijke uitdagingen voor de toekomst. Veel wetten zijn gebaseerd op het onderscheid tussen lichaam en geest, stellen ze, tussen beleven en waarnemen. Maar in een wereld waarin steeds meer ervaringen niet ‘echt’ zijn in de klassieke zin van het woord, moeten we onze notie van die term overdenken.
Inmiddels lig ik met stripperhakken aan mijn voeten naast een met palmbomen omringd zwembad. Mijn gelakte nagels zijn lang en in punten gevijld. Kan die man tussen mijn benen zijn geslacht misschien even uit de buurt van mijn gezicht houden totdat hij zich fatsoenlijk heeft voorgesteld? Nee hoor, hij is vastberaden om me te overrompelen, overheersen, ja: overmannen. De drie studenten denken nu vast aan de stijgende huizenprijzen en broodjes kroket, maar toch voel ik me weer betrapt. Ik hoef geen tastprikkels te verwerken als mijn tijdelijke onderlichaam de lust bedrijft, maar ik grijp wel een keer verward naar de iPhone in mijn broekzak om een foto van mijn zonnebankbruine bedpartner te maken. Want die is dan wel niet echt maar ook zeker niet helemaal nep.
‘Heeft u nog opmerkingen?’ Ach. Nee. Of trouwens: misschien kan iemand eens proberen om Heath Ledger virtueel tot leven te wekken. Voor, nou ja, de wetenschap.
<div class="info-box">
Meer Lisa Bouyeure? Neem <a href="https://www.vn.nl/service/vrij-nederland-nieuwsbrief/" target="_blank">de nieuwsbrief van Vrij Nederland</a>.
</div>

Virtuele geslachtsdelen vragen om nieuwe wetten

<div class="lead">
Voorlopig hebben we van de mens een stuk meer te vrezen dan van robots. Maar wat als robots onze slechte kanten, inclusief racisme en seksisme, overnemen?
</div>
Robots zijn klootzakken, dat is het uitgangspunt van allerlei dystopische verhalen. Skynet wordt in The Terminator stiekem zelfbewust en wil dan met het nucleaire arsenaal van het Amerikaanse leger de mensheid uitroeien. Tuurlijk. Typisch iets voor een robot. En in Rossum’s Universal Robots (R.U.R.), een Tsjechisch toneelstuk uit de jaren twintig waarin het woord robot voor het eerst werd gebruikt, legt elke ziel op aarde het loodje door die onberekenbare zakken, minus de goeiige fabrieksarbeider Alquist. 
Erg, alleen niet heel realistisch. Voorlopig hebben we van de mens een stuk meer te vrezen. Maar wat nou als robots te veel op ons gaan lijken, inclusief grote gebreken als racisme en seksisme? AlphaGo, het zelflerende algoritme van Google, toonde al aan dat machines dingen heel snel leren waar wij jaren over doen, en dat ze er ook nog eens veel beter in worden.
Drie onderzoekers van Princeton hebben nu hardgemaakt dat robots inderdaad menselijke vooroordelen over kunnen nemen, en uiten daar hun zorgen over. De resultaten werden vorige week gepubliceerd in het <a href="http://science.sciencemag.org/content/356/6334/183.full">wetenschappelijke tijdschrift Science</a>. Zo’n machine kan de taal leren door patronen te ontdekken in data, leggen de onderzoekers uit. In dit geval waren dat bestaande, alledaagse teksten.
Maar hij leert ook zelf woordassociaties maken. Bij bloemen bijvoorbeeld. Papavers, madeliefjes en gladiolen koppelde hij eerder aan aangename termen, zoals vrijheid, juichen en vriend. Insecten werden dan juist weer vaker aan onaangename termen gelinkt: bij kakkerlakken, motten of muggen kwamen woorden als kanker, tragedie en gevangenis bovendrijven. Moreel neutraal, zo noemen de onderzoekers deze historische vooroordelen over de bloemetjes en de bijtjes. Het zal de gemiddelde bedwants immers aan zijn reet roesten of hij met echtscheiding of kots wordt geassocieerd.
<q class="pull-left">‘Witte’ namen als Megan, Heather en Andrew werden door de machine meer geassocieerd met aangename termen als vrijheid, regenboog en paradijs.</q>
Een probleem wordt het als robots ook menselijke ideeën over huidskleur en sekse overnemen en reproduceren. En dat bleek die uit het onderzoek inderdaad te doen. Zo werden vrouwennamen met huiselijkheid in verband gebracht en mannennamen met carrières. De robot had geen weet van ons slavernijverleden, van de kolonisatie van Amerika en van institutioneel racisme, maar door impliciete vooroordelen in de data werden ‘witte’ namen als Megan, Heather en Andrew door de machine, net als bloemen, meer met aangename termen als vrijheid, regenboog en paradijs geassocieerd. ‘Zwarte’ namen als Lionel, Malik en Lakisha werden dan juist weer vaker aan onaangename termen als misbruik, haat en stank gekoppeld.
Het is al langer bekend dat genetische algoritmes een racistische uitwerking kunnen hebben. Toen Harvard-professor Latanya Sweeney haar naam googelde, kreeg ze advertenties te zien voor websites waar je kunt opzoeken of iemand een strafblad heeft. ‘Check Latanya Sweeney’s Arrests.’ Ze ging op <a href="https://dataprivacylab.org/projects/onlineads/1071-1.pdf">onderzoek</a> uit en ontdekte dat je met een ‘zwarte’ naam 25 procent meer kans hebt op zo’n suggestieve reclame dan met een ‘witte’ naam. Niet erg handig als je bijvoorbeeld in een sollicitatieprocedure zit. Hier en daar gebeurt het ook al dat robots cv’s scannen voor recruiters. Als dat handmatig gebeurt hebben mensen met ‘witte’ namen <a href="https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/0002828042002561">aanzienlijk meer kans</a> om uitgenodigd te worden voor een gesprek, maar op websites als AI For Recruiting wordt er voor gewaarschuwd dat ook kunstmatige intelligentie niet vrij is van vooroordelen. 
De Russisch-Amerikaanse sciencefictionschrijver Isaac Asimov stelde in de jaren veertig &#8216;De drie wetten van robotica&#8217; op, wat er eigenlijk vier zijn. De nulde: ‘Een robot mag geen schade toebrengen aan de mensheid, of toelaten dat de mensheid schade toegebracht wordt door zijn nalatigheid.’

Zijn moordlustige robots realistisch? Nee, maar racistische wel

<div class="lead">
Uit onderzoek blijkt dat 94 procent van de vrouwen tussen de 18 en 45 afgelopen jaar seksuele toenadering op straat ondervond. Straatintimidatie is niet iets dat vrouwen horen te voorkomen door zich preventief kuis te kleden. Waar slachtoffers zijn, zijn daders.
</div>
In een Mexicaanse metro werd onlangs een piemelstoel geïnstalleerd. De leuning is gevormd als een mannelijke borstkas, de zitting als een schoot met een semi-stijve penis. ‘Exclusivo para hombres&#8217; staat erboven. In een filmpje is te zien hoe een man de piemel af probeert te dekken met zijn opgevouwen jas, en dan toch maar opstaat. Een ander gaat nietsvermoedend zitten en springt geschrokken weer op, waarna hij kwaad om zich heen kijkt. Het stoeltje moet mannen bewust maken van de seksuele intimidatie waar vrouwen dagelijks mee te maken krijgen. 
Het project kwam uit de koker van de Mexicaanse overheid en UN Women, die daarnaast nog een experiment deden. Mannen die op de metro staan te wachten zien ineens, live op videoschermen op het perron, hun eigen kont verschijnen. Ze grijpen van schrik en schaamte hun billen vast of hangen snel hun tas eroverheen. Nee, het is niet prettig of vleiend als vreemden ongegeneerd naar je lichaam staan te staren. Echt niet.
Een armlengte afstand houden? Niet te veel drinken want je weet maar nooit wie er op je pad komt? Er is veel aandacht voor seksuele intimidatie, maar veel campagnes richten zich vooral op de potentiële slachtoffers. In Mexico wilden ze voor de verandering mannen eens bewust maken van het probleem.
<q class="pull-left">94 procent van de vrouwen tussen de 18 en 45 ondervond het afgelopen jaar een vorm van seksuele toenadering op straat.</q>Vorige week was het voor de zevende keer International Anti-Street Harassment Week, en gek genoeg ging dat hier redelijk onopgemerkt voorbij. Want Mexico is misschien berucht als het gaat om de veiligheid van vrouwen, maar ook in Nederland is er nog een heleboel te doen. In februari publiceerde de Erasmus Universiteit de resultaten van een groot onderzoek naar straatintimidatie in Rotterdam, dat in opdracht van de gemeente werd gedaan. 94 procent van de vrouwen tussen de 18 en 45 ondervond het afgelopen jaar een vorm van seksuele toenadering. 44 procent werd echt seksueel geïntimideerd.
Maar straatintimidatie heeft ook invloed op de momenten dat het niet gebeurt. Negen op de tien vrouwen die aan het Rotterdamse onderzoek meededen zeiden hun gedrag aan te passen om het te voorkomen. Geen oogcontact maken, zich anders kleden, niet langs groepen mannen lopen. Zelf haal ik soms mijn lippenstift eraf als ik geen zin heb om op een nachtelijk uur een dialoog ingezogen te worden. Ik neem omweggetjes, initieer telefoongesprekken en als ik dan toch op een afgelegen plek word benaderd doe ik alsof ik de aanspraak leuk vind. ‘Dankjewel!’ en ‘Haha!’ Deëscaleren. Ik doe mijn haar achter mijn oor zodat mijn oortelefoontjes zichtbaar zijn. Want niet horen, zo leert de ervaring, is de enige manier om niets terug te zeggen zonder daar vervolgens weer op aangesproken te worden. Veel vrouwen zijn er, onbewust, altijd mee bezig.
In februari stemde een meerderheid van de Amsterdamse gemeenteraad voor een verbod op straatintimidatie. De PvdA diende ongeveer gelijktijdig een initiatiefwet in bij de Tweede Kamer, die nog behandeld moet worden. Zal het veel heterdaadjes en een gespekte staatskas opleveren? Waarschijnlijk niet. Maar een wet maakt één ding heel duidelijk: straatintimidatie is geen ongemak waar vrouwen zich maar omheen moeten manoeuvreren. Waar slachtoffers zijn, zijn ook daders.

Maak van seksuele intimidatie een mannenprobleem

Een blote vrouw ligt in een berg dollarbiljetten, er worden tikken gegeven op glimmende ronde billen, iemand rookt een joint, er zijn merken in beeld en Frank Ocean zit tussen de dure sportauto’s. Tot zover is er, als je de clip bij zijn hit Nikes vergelijkt met alle andere hypermasculiene r&amp;b- en hiphopvideo’s, weinig opvallends te zien. Maar Ocean draagt oogschaduw en katachtige eyeliner, zoals Bowie en Prince dat deden. En hij wordt weleens verliefd op mannen.
Dat maakte hij een paar jaar geleden wereldkundig in een open brief op Tumblr, wat hem in één klap een rolmodel en een vreemde eend in de wereld van de urbanmuziek maakte. Opeens waren er ook mensen, voormalige fans, die liever niet meer naar zijn liedjes <a href="http://uproxx.com/music/frank-ocean-homophobia/">wilden luisteren</a>. Ik ben natuurlijk niet homofoob, redeneerden ze, maar vlammende teksten die misschien wel over mannen gaan? Nee, bedankt.
Het is een misvatting dat je gedrag pas onder de noemer homofobie valt als je hand in hand lopende mannen aftuigt met een betonschaar. Of dat je de homo-emancipatie automatisch een warm hart toedraagt als je zelf niemand in elkaar slaat. Ook met stomme grapjes en opmerkingen maak je de voedingsbodem voor anti-homogeweld vruchtbaar, en draag je op zijn minst bij aan een klimaat waarin twee mannen, of twee vrouwen, niet publiekelijk hun affectie durven te tonen.
<q class="pull-left">Maar hé, jij hebt verder niks tegen het bestaan van homo’s, als ze hun homo-achtige dingen maar achter gesloten deuren doen want je hoeft ze niet te zien zoenen.</q>
Misschien zeg je wel ‘gay’ als je stom bedoelt, gebruik je flikker als scheldwoord, verkondig je dat homoseksualiteit niet mag van welke god dan ook of sta je maniakaal te springen op <a href="https://www.youtube.com/watch?v=YlGLkFyf62E" target="_blank" rel="noopener">de carnavalskraker</a> van De G Bojs: ‘Als je nou niet springt, als je nou niet springt, als je nou niet springt ben jij een homofiel.’ Maar hé, jij hebt verder niks tegen het bestaan van homo’s, als ze hun homo-achtige dingen maar achter gesloten deuren doen want je hoeft ze niet te zien zoenen ofzo. En ze moeten al helemaal niet aan jouw goddelijke lichaam komen.
Kees van der Staaij zag zichzelf nog niet hand in hand lopen met partijgenoten Elbert Dijkgraaf of Roelof Bisschop, tweette hij over de door Barbara Barend opgezette solidariteitsactie #allemannenhandinhand. ‘Maar 1 ding staat vast: geweld accepteren we absoluut niet!’ Het recht op homoseksualiteit wilde Van der Staaij niet verdedigen. Hij deed er zelfs een beetje lacherig over. Want hallo, hij gaat toch niet hand in hand lopen met een mán?
Aan de grijns van René van der Gijp, voor de gelegenheid hand in hand met zijn VI-collega’s Johan Derksen, Wilfred Genee en Jan Boskamp, kon je bijna zien wat hij dacht. …roze handtasje……bukken……een zeepje……geen sport voor homo’s……kom op, één snedige grap……kom op René… Ook hij vindt oprecht dat homo’s niet in elkaar geslagen moeten worden met een betonschaar. Maar dat het voor mannen, <a href="http://www.volkskrant.nl/recensies/veel-commotie-over-onzinnige-homo-uitspraken-van-der-gijp~a3487895/">mede door hem</a>, bijna onmogelijk is om in de voetbalwereld voor hun homoseksuele geaardheid uit te komen? Niet zijn probleem. Hadden ze maar kapper moeten worden. 
Homo-emancipatie juich je niet toe door geweld te veroordelen. Er is veel meer voor nodig dan een eenmalig fotomomentje. Homo-emancipatie juich je toe door homo-emancipatie toe te juichen. In de muziek, in het onderwijs, in het voetbal en op straat. En bij voorkeur voordat iemand in het holst van de nacht zijn tanden bij elkaar staat te rapen.