<div class="lead">
De Nederlandse identiteit, mocht-ie al hebben bestaan, is een sneue etiquette geworden. En iedereen die een faux pas begaat moet, hup, terug in het gareel.
</div>
‘Het viel me op dat ze tegen de kinderen weer Spaans aan het praten was,’ zei royaltyverslaggever Rick Evers in een nachtelijk WNL-radioprogramma over Koningsdag. Hij doelde natuurlijk op Máxima. ‘Ik vind dat toch een beetje gek,’ vervolgde hij. ‘Ja, dat je dat thuis doet vind ik prima. Maar doe dat lekker op een nationale feestdag in Nederland even niet.’
Pardon?
Als het aan Sybrand Buma lag, zei hij tijdens de verkiezingen, had Máxima ook haar Argentijnse paspoort al in moeten leveren. Ze kan koekhappen, biersjoelen en zeepkistracen tot ze erbij neervalt, maar hoe zit het eigenlijk met haar toewijding aan ons land? Zuid-Amerika of Zuid-Holland? Nu kiezen! Empanadas of partyknaks? Tien jaar geleden had ze zelf gesteld dat ‘dé Nederlandse identiteit’ niet bestaat. ‘Nederland is te veelzijdig om in één cliché te vatten,’ lichtte ze haar uitspraak toe. ‘Wát? Veelzíjdig? Niet in één cliché te vatten?’ Een heleboel boze Nederlanders wilden, zo bleek uit de reacties, veel liever eenzijdig en voorspelbaar zijn.
<q class="pull-left">Sinds de Nederlandse identiteit een heet hangijzer werd, heeft men zijn uiterste best gedaan om er een lachwekkende karikatuur van te maken.</q>
Ook Leon de Winter had Koningsdag hoofdschuddend gadegeslagen. 99 procent van de mensen op televisie was wit, constateerde hij op Twitter, terwijl 15 procent van de Tilburgers niet-westers allochtoon is. ‘Waar zijn ze?’ Een legitieme vraag, vond hij zelf, want hoe denken die mensen eigenlijk over het koningshuis? Met andere woorden: gedragen ze zich wel Nederlands genoeg? Aan het eind van de dag was hij nog steeds verbolgen. De uitzending sloot af met een liedje van de Britse band Clean Bandit gezongen door de Zweedse Zara Larsson. ‘Vreemd’. Ik moest denken aan de eerste regels van ons niet voor niets oude volkslied: ‘Wien Neêrlandsch bloed door d&#8217;aderen vloeit, van vreemde smetten vrij.’
Sinds de Nederlandse identiteit een heet hangijzer werd, heeft men zijn uiterste best gedaan om er een lachwekkende karikatuur van te maken. Zo werd er schuimbekkend geturfd hoe vaak het woord &#8216;pasen&#8217; in supermarktfolders stond. Was de kerstboomdichtheid in openbare instellingen trouwens wel volgens protocol? En wordt Zwarte Piet egaal genoeg geschminkt in RAL-kleur 8028 Terrabruin? Buma wilde ook dat Nederlandse kinderen weer stáánd het Wilhelmus leren zingen en Mark Rutte wilde vooral ‘Normaal. Doen.’ wat ongetwijfeld op hetzelfde neerkwam. We moeten het christendom en het koningshuis ineens omarmen, ook als we niet in God of het nut van de monarchie geloven. En herdenken we op 4 mei wel alleen de juiste doden?
Na de Eerste Wereldoorlog ontstond er in Amerika een beweging die 100 Percent Americanism predikte. Mensen die ervan werden verdacht dat ze het land een lauwwarm hart toedroegen moesten publiekelijk de Amerikaanse vlag kussen. In verschillende staten mocht de Duitse taal niet meer gedoceerd worden en in Cincinnati, Ohio werden pretzels verbannen uit lunchkantines. Tijdens de oorlog was sauerkraut al veranderd in liberty cabbage en hamburgers in liberty sandwiches. De dachshund, Duits voor tekkel, werd een liberty pup.  Och, die gekke Amerikanen. Gelukkig zijn wij Nederlanders niet zo krampachtig, toch?
Deze week vieren we dat ons land in 1945 werd bevrijd van de Duitse bezetter. En volgens de nieuwe etiquette van het correcte Nederlanderschap doen we dat natuurlijk door staand het Wilhelmus te zingen. Bedenk dan even, als je bezig bent, dat het werd geschreven op de melodie van het Franse spotlied O la folle entreprise du prince de Condé. Hè bah.

Lisa Bouyeure

Gelukkig zijn wij Nederlanders niet zo krampachtig, toch?

MAGA-miljoenen ontwrichten Europa

MAGA in Europa

Verhaal van de Week

'Een slimme rekenmachine'

Aritificial Intelligence

De zomer van de klimaatcrisis

Hannah Prins

Heinens denkfout

Hans against the machine

Publieke omroep

Onderzoek

Laurens Dassen

Essay 

Is het tijd voor een avondklok voor mannen?

Debat op dinsdag

Uit het strafkamp in Belarus: Martin

Kort verhaal

Dit moet je deze maand zien, lezen of bezoeken

Cultuurtips