Salo Muller, Holocaustoverlevende en in de jaren zestig en zeventig fysiotherapeut van het grote Ajax, vocht met de NS om genoegdoening vanwege hun rol bij de Holocaust. ‘Het moet wel een punishment zijn.’

Dick Woudenberg – zoon van NSB-kopstuk Jan Woudenberg – werd aan de Reichsschule in Valkenburg opgeleid voor een elitepositie in het Derde Rijk. Eind april 1945 werd zijn klas gemobiliseerd en vertrok Dick, 16 jaar oud, naar SS-regiment Totenkopf. Een exclusieve voorpublicatie uit het nieuwe boek van Mischa Cohen.

Hoe ging dat precies in Amsterdam, na de inval van de nazi’s? Waar zaten de Duitsers, en waar het verzet, de landverraders, de onderduikers, de vermoorde joden? Historicus Bianca Stigter zocht het uit in haar levenswerk ‘Atlas van een bezette stad’. ‘Ik realiseer me voortdurend wat er overal om ons heen is gebeurd. Er is geen ontkomen aan.’

Een plantsoentje in de voormalige Amsterdamse Jodenbuurt is aangewezen als de plek om de 102.220 door de nazi’s vermoorde Nederlandse joden, Sinti en Roma te herdenken. Het Auschwitz Comité strijdt al jaren voor zo’n nationaal Holocaust Namenmonument. Maar de buurt verzet zich. Een reconstructie.

In de documentaire ‘Anil Ramdas – nooit meer thuis’ (donderdag 2 mei 22:55 uur, NPO2) portretteert filmmaker Paul Cohen de gedreven schrijver en televisiepresentator Anil Ramdas, een belangrijke stem in het multiculturele debat, die zeven jaar geleden een einde aan zijn leven maakte. ‘Hij was overnight een ster. De beroemdste allochtoon van Nederland.’

De eerste jaren was Frank Westerman de schrijver van het stel en Suzanna Jansen zijn kritische lezer, inmiddels heeft ook zij veel succes als non-fictie-auteur. ‘We steken meer tijd in elkaars boeken dan de beste redacteur ooit kan doen.’

Acute breathlessness was just one of the obstacles that threatened to turn his photo sessions in Palm Springs into a disastrous undertaking. But it looks as if the jubilee year of Erwin Olaf (almost 60) will still turn out alright.

Eli Asser is op 26 januari overleden. Van 1948 tot 1952 was hij redacteur van Vrij Nederland. In 2015 spraken Mischa Cohen en Harm Ede Botje met hem, in de eerste instantie over die VN-jaren, maar al snel werd het een gesprek over een Joodse jongen die in de oorlog alles verloor, maar wel trouwde met zijn grote liefde.

Zaterdag 12 januari overleed Elma Verhey. Ze was jarenlang redacteur bij Vrij Nederland. Verhey maakte furore met de grote reportages die ze samen met Gerard van Westerloo schreef.

2018 was het jaar van nieuwe autocraten. Hun favoriete tegenstander: George Soros, die een strijd voert voor een open, democratische samenleving. Hoe verweren Soros en zijn Open Society Foundations zich tegen de aanhoudende aanvallen – deels van antisemitische aard? ‘Een slachtoffer van de nazi’s beschuldigen van collaboratie heeft iets misselijkmakends.’

2018 was the year of the new autocrats. Their favorite opponent: George Soros, who battles for an open, democratic society. How do Soros and his Open Society Foundations defend themselves against persisting attacks, partially of anti-semitic nature? ‘To accuse a victim of Nazi’s of collaboration is revolting.’

Zondag 9 december 2018 is beeldend kunstenaar Aat Veldhoen op 84-jarige leeftijd overleden. In 2008 interviewde Vrij Nederland hem en zijn geliefde Hedy d’Ancona over kunst, kinderen, provo en het gebruik van LSD, onder meer. ‘Ik weet niet of ik het altijd zo netjes heb gedaan.’

De missie van klimaatjournaliste Bernice Notenboom blijft om haar geliefde en voor de wereld zo belangrijke Noordpool te redden en de opwarming van de aarde af te remmen. Ze schreef er een boek over: Arctica. Mijn biografie van de Noordpool. ‘Vooral aan de industrietafel gebeurt geen flikker.’

De vrijdag 23 november 2018 overleden Gerard Unger was een van de meest de meest gelezen Nederlandse typografen. Hij ontwierp tal van lettertypen die in binnen- en buitenland op grote schaal worden gebruikt voor kranten, bewegwijzering en digitale toepassingen. Bij de introductie van zijn Capitol News in Vrij Nederland sprak Mischa Cohen hem. ‘Kennelijk is mijn werk “typisch Hollands”. Ik weet niet of ik daar nu blij mee moet zijn.’

Volgens sommigen is hij de baarlijke linkse duivel in eigen persoon. Maar Rutger Groot Wassink, wethouder in Amsterdam en linkerhand van burgemeester Halsema, maakt zich over dat imago niet druk. ‘Ik ben liever oud-links dan nieuw-rechts.’

Intensieve landbouw heeft letterlijk onze honger gestild, maar bedreigt nu de planeet. Louise Fresco – bestuursvoorzitter van de universiteit van Wageningen, hoogleraar én romanschrijver – gelooft dat moderne technologie dat proces kan omkeren. ‘We kunnen niet terug naar lokaal produceren, dat ging hand in hand met armoede en afzien.’