Vast in zijn eigen gelijk

Heinen

Verhaal van de Week

Social media hacks

Midterms

Premier Jetten

Exit-strategie

Flashback

Hans Stegeman

Tijd voor activisime

Teun van de Keuken

Stop Big Money

Montana

Zo verslaan we radicaal-rechts

Lula uitgelegd

Werkt het nog?

Demonsteren

Schrijver

S.A. Cosby

Ons nieuwe maandblad!

Nu in de winkel

Piet Grijs

De Club van Rijk en Oud

Dommedingedag

A, bi, san, vier, vuist

Vertraagde burgeroorlog

Twee Grijzen

Oproepkracht

Ik heb de VVD gebeld om mij als lid van die partij op te geven. ‘Kan ik dan nog meedoen aan de verkiezing van de lijsttrekker bij de volgende verkiezingen?’ vroeg ik.
Een allerliefst meisjesstemmetje antwoordde: ‘Ja hoor, de kandidaatstelling voor het lijsttrekkerschap staat nog open, maar dan moet u een brief schrijven, zal ik u het adres geven?’
‘Nee mevrouw, u begrijpt mij verkeerd. Ik wil me evenmin als Van Aartsen, Hirsi Ali of Wiegel kandidaat stellen als lijsttrekker. Ik wilde alleen weten of ik als pas-ingeschreven lid straks net als de andere VVD-leden mag stemmen wie ik als lijsttrekker wil hebben.’
‘Natuurlijk mag u dat, mijnheer. Iedereen die lid is van de VVD op de dag dat de kandidatenlijst voor het lijsttrekkerschap sluit, mag meestemmen over wie er lijstaantrekker van de VVD wordt.’
‘Prachtig, dan word ik nu lid. U begrijpt zeker wel waarom?’
‘Nee, mijnheer.’
‘Omdat ik dan op Rita Verdonk kan stemmen als aanvoerder van de VVD!’
‘Rita Verdonk? Maar die is toch minister?’
‘Inderdaad, zij is minister van Deportatie en Leugens. Ik zou haar graag als lijsttrekker voor de VVD zien bij de komende verkiezingen. U begrijpt zeker wel waarom?’
‘Nee, ik ben maar een tijdelijke oproepkracht, maar ik kan u wel doorverbinden met een vaste kracht, als u meer over de VVD wil weten.’
‘Nee, dank u wel, ik weet genoeg van de VVD. Die partij is opgericht door de heer Oud toen hij in de PvdA niet snel genoeg minister kon worden. Die partij is groot geworden onder huiseigenaren door elk jaar een huurverhoging te eisen en door de hypotheekrente-aftrek heilig te verklaren. De heer Keja zei mij eens dat hij de VVD zou verlaten zo gauw de hypotheekaftrek werd afgeschaft. De heer Wiegel verordonneerde dat de kroning van Beatrix een feest moest worden en stuurde daartoe tienduizend mannen in uniform naar Amsterdam. De heer Bolkestein was de eerste politicus die zonder blozen durfde zeggen dat we geen gekleurde immigranten meer moesten toelaten en dat de kinderen van asielzoekers niet meer op scholen en in ziekenhuizen mochten worden toegelaten.’
‘Is dat echt allemaal waar? Dat hebben ze me niet verteld toen ik dit baantje kreeg.’
‘Ach, wij leven, zegt men, in een democratie, dus hoe erg een partij ook is, iedere partij heeft recht van bestaan en krijgt geld om een bureau te hebben waar invalkrachten de namen van nieuwe leden noteren. Zal ik u vertellen waarom ik wil dat Rita Verdonk de leider van de VVD wordt?’
‘Daar ben ik inderdaad nieuwsgierig naar, want u noemde haar net de minister van Deporteren en Liegen.’
‘Ja, en ik wil dat bij de verkiezingen van volgend jaar iedere racist op de VVD stemt en dat iedereen die geen racist is niet op de VVD stemt. Natuurlijk lopen we het risico dat Rita Verdonk dan de meerderheid achter zich krijgt. Er zijn meer landen geweest die door xenofobe regeerders geregeerd werden, maar dat liep, door oorlog of nieuwe verkiezingen, steeds goed af. Ik wil graag dat alle Nederlanders die buitenlanders naar Kongo, Syrië, Irak, Afghanistan, Belorusland willen sturen, in één partij zitten. Dan weten we hoeveel het er zijn en kunnen de normale partijen een normale politiek voeren. Waarom hebben België en Frankrijk wel een Vlaams Blok en een Fascistenpartij, maar blijft dat verschijnsel in Nederland vaag?’
‘Vindt u het goed als ik uw redenering doorvertel aan de mensen die hier om inlichtingen vragen? Mag ik uw naam erbij zeggen?’
‘Natuurlijk mag u dat. En wat is uw naam, als ik het vragen mag?’
‘Ik ben Margarita Kroes.’
‘Dag, juffrouw Kroes, vergeet u niet mijn naam op de ledenlijst te zetten! Ik heb ook een nieuw e-mail adres, dat is: bchugo@gmail.com

Ik ga in Wageningen wonen. Wageningen heeft besloten om zich niets aan te trekken van het valse getreiter van minister Verdonk. Dat serpent denkt dat ze de VVD aan stemmen helpt door schoolmeisjes en voetballers Nederland uit te schoppen. Ze vergist zich. In Wageningen trekken ze de enig mogelijke conclusie uit het feit dat de linkse partijen over een jaar de meerderheid in het parlement zullen krijgen. Ze gaan nu al aan uitgeprocedeerde asielzoekers, die volgens de minister absoluut niet geholpen mogen worden, huizen geven. Verdonk spartelt tegen, maar als zelfs de Raad van Europa adviseert om een generaal pardon te geven aan de tienduizend mensen die al jarenlang in Nederland wonen zonder iets te mogen doen, dan kan ze natuurlijk wel nog meer Syrische of Congolese agenten Nederland gaan binnensmokkelen om jacht te maken op hun landgenoten, maar als de Nederlandse bevolking de weg van Wageningen volgt, dan gooien we die smeerlappen het land weer uit.
De situatie doet denken aan het voorjaar van 1945. De Duitsers hadden de oorlog verloren, maar de generaals waren nog niet naar Wageningen gereisd om de capitulatie te ondertekenen. Voor ieder mens, vriend of vijand, stond vast dat de bevrijding dichtbij was. Ondertussen hadden we honger. Nu gebeurde er in Utrecht iets heel merkwaardigs. Er kwamen op klaarlichte dag geallieerde vliegtuigen boven de stad vliegen. Niet om voor de zoveelste keer tevergeefs de Lunetten te bombarderen – dat spoorwegkruispunt zouden onze treinen na de bevrijding nog hard nodig hebben. Nee, ze kwamen, terwijl de luchtafweer eerbiedig zweeg, boven het hockeyveldje van Kampong grote pakketten uit de lucht gooien.
Duitse soldaten uit de Kromhoutkazerne zorgden dat die pakketten netjes verzameld werden. De volgende dag kregen we allemaal een witte boterham met roomboter. Gaat u mij nou niet vertellen dat wittebrood en boter geschenken waren van de Zweedse regering en met schepen naar Utrecht waren gevaren, waar de bakkers De Gooyer en Schat het Zweedse meel tot brood bakten. Dat hoorden we pas veel later, maar we hadden die vliegtuigen toch hun pakken zien afgooien? Geschiedenis is wat je je herinnert.
Het wittebrood was lekker, maar nog veel lekkerder was het om te zien dat Britse en Duitse militairen samenwerkten om ons, uitgeprocedeerde hongerlijders, te eten te geven. Dit betekende dat wat Radio Londen vertelde geen propaganda was, maar de waarheid: wij werden bevrijd. Er zouden nooit meer Duitse militairen bestaan.
In mei 1945 was het zover. En in mei van het jaar 2007 is het weer zover: minister Verdonk verdwijnt en mag zelfs geen cipier in een gevangenis meer worden. Ik denk dat Syrië of Congo haar wel een baantje zullen geven, want daar zijn de gevangenissen overvol.
Wie bij droog weer een paraplu meeneemt is niet gek, maar heeft het weerbericht gezien. De gemeenteraadsverkiezingen gaven een politiek weerbericht: Balkenende en Zalm gaan hun meerderheid verliezen. Nederlanders kunnen zich een jaar in dat vooruitzicht verkneukelen, maar wat doen de mensen die geen asiel krijgen en die niet door de gemeenten geholpen mogen worden? Het antwoord is simpel: de gemeenten gaan ze wél helpen.
De Raad van Europa moet consequent zijn en aan de Wereldvoetbalbond vragen of ze in dit speciale geval willen toestaan dat de voetballer Kalou een oranje hemd aantrekt. We zeuren toch ook niet over de kleinigheid dat ons staatshoofd de Engelse nationaliteit heeft en niet van Willem de Zwijger afstamt?
Wouter Bos kan zijn kleine fout van vorige week, toen hij het over een ‘witte vlucht’ had, goedmaken door dapper te beloven dat zijn regering over een jaar een nationaal pardon voor de vluchtelingen zal afkondigen. De boterhammen die de uitgeprocedeerden in Wageningen nu eten, zullen over een jaar keurig betaald worden.
grijs@tiscali.nl

Wittebrood

Als de Partij van de Arbeid een knip voor de neus waard is, en dat mag na de ongekende verkiezingsoverwinning wel, dan schorsen ze met onmiddellijke ingang het partijlid Paul Scheffer.
Scheffer maakt zich zorgen over het feit dat zo veel immigranten en immigrantenkinderen op de PvdA hebben gestemd en over het feit dat er in de Nederlandse gemeenteraden zo veel immigranten en immigrantenkinderen verkozen zijn. Het ene feit heeft natuurlijk wel iets met het andere feit te maken. Maar toen ik mijn verkiezingsoproep bij een vriendin in de bus deed met het verzoek mijn volmachtstem uit te brengen op de kandidaat voor de Amsterdamse gemeenteraad Aboutaleb, was ik mij er niet van bewust dat Scheffer dat als een ‘allochtone’ stem zou beschouwen.
Scheffer maakt zich zorgen dat in de toekomst (als er percentueel evenveel immigranten en immigrantenkinderen gaan stemmen als mensen van wie de opa en oma al Nederlands kiesrecht hadden) de PvdA in clientèlepolitiek zou vervallen.
Politiek ís clientèlepolitiek. Rijke mensen stemmen VVD omdat die de belastingen wil verlagen. Op de Veluwe stemt men op de SGP omdat die de macht van vrouwen wil verminderen. Boeren stemmen op het CDA omdat die partij de landbouwsubsidies wil handhaven. Niemand stemt meer op D66 omdat die alle oude principes heeft opgeofferd aan het ordinaire voordeel van in de regering zitten. Daar redde D66 met het CDA het zuilenstelsel in de omroep, verpesten ze met de VVD de sociale wetten, en zorgen ze dat geen immigrant of immigrantenkind iets in hen ziet.
Scheffer, die zich een jaar geleden kandidaat stelde als leider van de PvdA, zegt nu dat een gekleurde Amsterdammer op Aboutaleb (PvdA) of op Griffith (VVD) moet gaan stemmen. Wouter Bos was zo stom om het gevaar van een ‘witte vlucht’ ook ter sprake te brengen. Alsof socialisten allemaal racisten zijn. In Amerika stemmen de zwarten op de Democratische Partij. Nooit heb ik een democratisch politicus horen zeggen dat hij liever heeft dat de helft van de zwarten op de Republikeinen stemt, omdat er anders een witte vlucht komt.
Ik heb de theorieën van Scheffer altijd gewantrouwd. Hij zegt het omfloerst, maar zijn bedoeling is duidelijk: hij vindt de immigratie een ramp, hij wantrouwt alle mohammedanen en hij is daarom, net als de PvdA’er Bart Tromp indertijd zonder een proefschrift te hoeven schrijven tot Navo-hoogleraar in Amsterdam werd benoemd, zonder proefschrift tot islambestrijdingshoogleraar aan diezelfde universiteit benoemd. De Navo heet nu: islambestrijding.
Scheffer maakt zich druk over het feit dat de Cito-toets op zwarte scholen vaak niet wordt uitgevoerd. Immigranten zijn dommer dan oer-Nederlanders, is de suggestie. Ik denk van niet. Immigranten zijn net zo slim en handig als de Nederlandse immigranten in Zweden, Rusland, Canada of Frankrijk. Maar de Cito-test heeft voor dat soort moed geen geschikte vragen. De Nederlandse handelaren vertrapten op het Japanse Dejima graag het christelijke kruis om geld te kunnen verdienen. De Nederlandse immigranten in Amerika waren de eersten die hun eigen taal en gewoonten vergaten. Geen bezet land leverde Duitsland zo veel SS’ers als Nederland. Geen bezet land leverde, in een andere zin van het woord, Duitsland zo veel joden als Nederland. Dat zijn niet de feiten die bij inburgeringscursussen onderwezen worden.
Ik heb voor het eerst sinds jaren op de Partij van de Arbeid gestemd, maar als Wouter Bos nog een keer die ‘witte vlucht’ in de mond neemt, dan vlucht ik naar&#8230; ja, naar wie?
Mevrouw Halsema? Ik stem nog liever op Wilders, in de hoop dat hij met Pastors en Scheffer de totale verelendung, rassenoorlog en wereldwijde afschuw van een Wit Nederland met alle gekleurden in de gevangenis, zonder stemrecht natuurlijk, gaat organiseren.
grijs@tiscali.nl

Schors Scheffer

Voor verstandige christenen – en zij bestaan heus wel – zijn dit moeilijke tijden. Al dat schelden op de moham­me­­danen moet ze een raar gevoel geven. Het domme geloof in een kerkstichter van ­eeuwen geleden, het schandalige optreden tegen vrouwen en ­homo’s, het humor­loze vasthouden aan ­idiote ­geschriften die een naar onze inzichten achterlijke en eigen­wijze godheid dicteerde, het verwerpen van de evolutietheorie, al die dingen horen we dagelijks inbrengen tegen islamieten.
Maar dat zijn precies de kenmerken van negentien eeuwen christendom, en volgens de paus en de Amerikaanse protestanten zelfs nog steeds de kenmerken van het christendom van vandaag. Christenen merken dat heus wel en ze weten niet goed welke houding ze moeten aannemen.
Ik begrijp het offensief vanuit het CDA dan ook heel goed. Met veel moeite had het CDA ­katholieken en protestanten in één politieke partij weten te persen. Nu hoopte die partij door zich voor soennieten en sjiieten open te stellen, de grootste partij van het onchristelijke Nederland te blijven. Maar de Hollandse islamieten stemden dinsdag massaal op de PvdA. De doorbraak die in 1946 mislukte is er, dankzij Allah zijn naam zij geprezen, zestig jaar later toch gekomen.
Wouter Bos is voor Nederland wat Saddam Hoessein was voor Irak: de bevrijder van de politiek uit de handen van dominees, ­ayatollahs, pastoors en imams.
Als de Amerikanen over twintig jaar bij Scheveningen ons land binnenvallen, omdat wij ervan verdacht worden een eigen atoombom te willen maken, dan zullen de zonen van Bush Bos voor het gerecht gooien met een even onjuiste aanklacht als ze nu tegen Saddam inbrengen, namelijk dat hij zijn godsdienstige credo zwaarder laat wegen dan de democratie.
Geeft Bos niet toe dat hij nog een tikje gelovig is? Zoals zijn Britse voorbeeld Blair nu tot grote hilariteit heeft verklaard dat hij het oordeel over zijn besluit om Bush in Irak te steunen niet van het politieke spel laat afhangen maar van het oordeel van niemand minder dan God. Eerst met leugens een oorlog beginnen en dan, na je dood, van God persoonlijk horen of dat een goed idee was!
Waarom zijn we eeuwen na de kruistochten weer in oorlog geraakt met de volgelingen van Mohammed? Omdat zij toevallig olie onder hun voeten hebben en wij liever autorijden dan onze voeten gebruiken. Het leek de Amerikanen het handigste om zelf in Irak de oliebronnen over te nemen. Dat blijkt nu totaal te mislukken.
En wat doet Washington dan? Washington richt nu zijn aandacht op Iran. Washington beschuldigt Iran ervan een atoombom te willen maken. Pakistan en India en China en Noord-Korea hebben ook atoombommen, maar dat mag.
Als ik een Pers was dan zou ik ook als de donder een atoombom gaan maken – of doen alsof – om de Amerikanen uit mijn land te houden. De Amerikanen zeggen dat op 11 september 2001 de oorlog in hun land kwam. Ze hopen die oorlog op afstand te kunnen voeren, ook al is het in een land dat niets met die elfde september te maken had. Ze tellen alle doden in Irak als slachtoffers van het terrorisme.
Wiens terrorisme?
grijs@tiscali.nl

Een tikje gelovig

In de jaren dat mijn leeftijd nog met één cijfer werd geschreven, bestonden alle belangrijke instanties om mij heen uit twee letters. Ik heb het niet over tante Jo en oom Gé, of over pa en ma, maar over warenhuizen, legers, schrijvers, ziektes, auto’s, gebouwen, clubs. In bezet Nederland streden de KP en de OD, die later de BS werd, tegen de SD en de SA en de WA. We lazen VN en JM. We kochten bij C&#038;A en V&#038;D. Dat dit de afkortingen waren van Knokploeg, Ordedienst, Binnenlandse Strijdkrachten, Vrij Nederland en Je Maintiendrai, Vroom en Dreesmann, dat wist een kind onder de tien niet. Waarvan SD, SA, WA en HJ de afkortingen waren dat weet de Nederlander die twee cijfers oud is nu ook niet, en veel Duitsers doen ook of ze het niet weten.
In Utrecht waren alle vergaderingen altijd in het N.V.huis. Toen ik die aanduiding laatst gebruikte in een historische studie over het vegetarisme vroeg een redactrice me wat het N.V-huis was. Waarvan NV de afkorting was, buiten de Naamloze Vennootschap, heb ik nooit geweten, maar het gebouw was van de vakbond van spoorwegarbeiders.
Toen ik tien werd, gingen we over op de drieletterige afkortingen. TB werd TBC. MG werd BMW. De ME werd de BBE. De GU (Gemeente-universiteit – de enige gemeente die een universiteit had, was Amsterdam) werd UVA. Het BW (burgerlijk wetboek), het AP (Algemeen Persbureau) en het BG (Bijbel-Genootschap) werden NBW, ANP en NBG (kies tussen Nieuw, Nederlands en Nationaal). Aantjes verhuisde van de AR naar het CDA. De academische titel dr. , vroeger door veel leraren gedragen, veranderde in de drielettertitel drs.
Van de tweeletterige aanduidingen zijn alleen nog overgebleven: de BH, het CS, het IQ, de NS, de VU en de WC voor bepaalde houders, stations, quotiënten, spoorwegen, universiteiten en closetten.
In de tweede helft van de vorige eeuw had alles een afkorting van drie letters gekregen: BVD, CRM, DNA, GEB, PTT, AJC, CPN, QED, GAK, JAC, KGB, CIA, JNF, IWI. Die drie-letter-namen worden nu allemaal veranderd in vier-letter-aanduidingen. De BVD heet nu AIVD. Het GEB heet nu NUON. De AJC is nu ASVA. De CPN werd de NCPN (de eerste N is van nieuw, de laatste N betekent nog steeds Nederland, als afdeling van een niet meer bestaande wereldorganisatie CP). QED is nu HTBW. ULO heet nu VMBO. JMW werd CIDI. BBC werd VPRO. IWI en GAK werden CTSV. Laatst las ik dat GOD nu JHWH genoemd wordt. De afwijking ADD (alle dagen druk) is verheftigd tot ADHD (alle dagen heel druk). De PTT heet nu de UMTS. De ABM-raket is nu MRBM-raket. Het ASC werd AVSV. Wie noemt zich ook al weer AFTH? Wat de vier letters betekenen van ADSL, AMDG, AMVB, ADEC, AWBZ weet geen mens. Hoe vroeger de drieletternamen waren van BIZA en BUZA, BRTN en BCBG, CDJA en CDNA, CPNB en KLPD, FIFA en UEFA kan niemand mij vertellen. De kranten schrijven dreigend over IAEA, ICBM, IRBM en ISBN, maar wat zijn dat voor Idiote Instituties?
Bij woorden van vier letters vraag je je af waarom er niet een gewoon woord van minder dan vier lettergrepen kan worden gebruikt. Waarom niet ‘wiegedood’ in plaats van SIDS? Bespottelijk zijn voorvoegsels als ‘hoog’of ‘veel’ in HDTV en VLSI. Waarom OPEC en OESO, als ‘olielanden’ en ‘rijke landen’ duidelijker zijn? Noem de PABO toch kweekschool. Noem TALPA toch gewoon pulp. Of is TALPA de aankondiging van een aanstormende generatie van vijfletter-afkortingen?
grijs@tiscali.nl

Twee, drie, vier

Lettergek word ik van dat gekletter.
Zomergeintjes, komkommernieuwtjes, lulkoekjes, die horen een paar weken te duren en vanaf het begin de eerlijke geur van voordegekhouderij te hebben. Toen drie jaar geleden het bericht in de kranten verscheen dat ze in Cambridge ontdekt hadden dat je de letters van een woord niet in de goede volgorde hoefde op te schrijven want die volgorde konden je hersenen zelf wel uitrekenen, heb ik er geen woord over geschreven, want het was duidelijk verzonnen door iemand die niets van letters en lezen wist.
Le Monde nam de moeite alle taalkundigen in Cambridge op te bellen. Ze wisten van niets. Het was dus een grap. Maar helemaal zeker waren de kranten daar toch ook niet van. De tekstjes die bij het eerste bericht als voorbeelden zaten, kón je toch ook ontcijferen. Ik twijfelde tussen razernij en slappe lach. Ik twijfelde ook welk argument over die onzin het krachtigste was.
Het ene argument is het simpele feit dat Engelse woorden veel korter zijn dan Ne­derlandse, dus terwijl een Engelse lezer de zes, zeven letters uit een woord in de goede volgorde kan zetten, heeft een Nederlander met twaalf, dertien letters het moeilijker. Franse woorden zijn ook aan de korte kant, daarom werd het in Frankrijk ook eventjes serieus genomen.
Het andere argument is het simpele feit dat bij ruim tien procent van de Nederlandse woorden de letters in een andere volgorde óók een goed woord vormen. Ik heb het net in de nieuwe Van Dale nageteld, dus alleen lettend op onvervoegde en onverbogen woorden.
Vroeger was een woord waarvan je de letters kon verplaatsen om een ander woord te vormen zo bijzonder dat je ze verzamelde: leedvermaak en kadavermeel, functie-eis en infectieus, generaalsbewind en beleningswaarde. Maar je verzamelt toch ook geen geldige Nederlandse postzegels van 59 cent?
Nu stond er weer een bericht op de wetenschapspagina’s, en nu met een serieuze bron: Britse en Amerikaanse psychologen hebben bij dertig proefpersonen vastgesteld dat het verwisselen van de letters wel degelijk lastig is voor de lezer.
Lastig? Wat zijn dat voor analfabete psychologen? Je moet als perfectionist wel heel erg introspectief zijn als je niet begrijpt dat wanneer je iemand als nopatoelnisch beschrijft de ene lezer dat zal lezen als napoleontisch en de andere zal volhouden dat het om neoplatonisch gaat. Ja, de psychologen willen de eerste letter van het gehutselde woord op zijn plaats laten staan.
In de basement van een bètamens zit je op een koelkast en vreet je uit de kakstoel. Ik heb geen flauw idee of ik beroerd ben van de berkenolie of van een broeder in een boerenkiel. Jezus had een koortsdag bij de kruiddoos van zijn zusje die kastdroog naar de kruisdood keek. De geleidster deelt getraind met de geselriem een kinderklap uit, o nee: gestileerd deelt ze griesmeel uit op de gradiënt van het klinkerpad. Seneca houdt een seance om de Sancerre te sacreren. De volger riep: de vogelgriep treft het galzuur van de steenarend, o nee, dat las ik verkeerd, het moet zijn: de vlieggroep treft het glazuur van de snatereend. De klaveren grazen tussen de kalveren en slikken een halsdoek naar binnen, want van een hoedslak heeft de proefpersoon nooit gehoord. Dat een lezer juist blij kan zijn als hij een woord tegenkomt dat hij nog niet kende, dat is een gevoel dat psychologen kennelijk onbekend is.
In Nederlandse teksten staan voortdurend woorden die je nooit eerder las. Is het een wonder dat je als proefpersoon dan bestaande maar weinig gebruikte woorden als kakkebroek, hoparoma, kalenderschild, goedertieren en denotatie leest als koekbakker, homopaar, kladschilderen, georiënteerd en detonatie? Dat is het derde en beste argument tegen die flauwekul.
grijs@tiscali.nl

Volgorde

Het was een nieuwtje van niks: uit een boek over lobbyen bleek dat de voorzitter van Amnesty een keer door de Nederlandse koningin was uitgenodigd op haar paleis waar de president van een of ander onguur land, waar ze een vrouw wilden stenigen, kwam eten.
Op het Journaal werd dit onbelangrijke feitje verteld, waarna de minister-president (ik had zijn nieuwe kapsel nog niet gezien) in beeld kwam, die zei hoe blij hij was dat het staatshoofd meewerkte aan het lobbyen bij Afrikaanse heersers door Amnesty, en dat de vorstin zo’n goede rol speelde in het lobbyspel.
Weinig mensen zullen begrepen hebben waarom Balkenende voor zo’n onnozele opmerking had gevraagd om een televisieverslaggever te sturen. Hij beweerde niet dat de koningin die invitatie op verzoek van de regering had gedaan. Hij vond het heel mooi dat ze het had gedaan.
Maar het optreden van Balkenende maakte toch duidelijk hoe ondemocratisch zo’n optreden van het staatshoofd is. Als je Balkenende hoorde, leek hij te geloven dat het volk dankbaar moest zijn voor elke lobbyactiviteit van zijn meesteres. ‘De koningin is goed in lobbyen,’ hoorde ik.
Daar zit hem nou de kneep. Lobbyisten zijn meestal goedbetaalde, in het geheim werkende heren die de machtigen der aarde bezoeken om ze met geld en andere cadeautjes tot een bepaald standpunt te brengen. Natuurlijk is er een voortdurende druk op het koninklijk paleis om lobbyisten daar hun gang te laten gaan bij de machtige gasten die daar komen eten.
Wie maakt er uit welke lobbyisten welkom zijn en welke niet? Natuurlijk vinden u en ik dat de voorzitter van Amnesty een welkome lobbyist is. (Vrijdag was ik een uurtje bij de boekwinkel Athenaeum op het Amsterdamse Spui waar een mevrouw voor de deur stond die collecteerde voor Amnesty. Voortdurend hoorde ik klanten die uit de boekwinkel kwamen tegen haar zeggen: ‘Ik ben al lid,’ of: ‘Ik geef al elke maand per giro.’)
Het was duidelijk: de koningin maakt uit welke lobbyisten op het paleis worden uitgenodigd. Het is ook duidelijk dat dit tegen ons staatsrecht in gaat: niet de koningin, maar de regering, waar de koningin formeel deel van uitmaakt, beslist zulke dingen.
Een minister-president die daarvan hoort, moet niet op de televisie komen zeggen dat hij er blij mee is, maar hij moet het onverkozen staatshoofd een standje geven en waarschuwen dat zulke eigen initiatieven niet geoorloofd zijn.
Toen er in Oostenrijk fascisten in de regering kwamen, en heel Europa op zijn kop stond, vertrok de Nederlandse koningin doodleuk op wintervakantie naar dat land. Er werd toen gezegd dat ze mocht gaan omdat het hier om een particulier bezoek ging, zonder politieke betekenis. Europa zag het natuurlijk anders. Een erfelijke constitutionele vorst kan niet particulier op vakantie.
Democratie is een mooi idee. Jammer dat als er in Chili of Algerije of Iran of Palestina na eerlijke verkiezingen een meerderheid blijkt te zijn voor iets wat wij niet leuk vinden, die democratie ineens niet mee telt, en er gedreigd en geschoten moet worden. Jammer dat wij in Nederland door de geschiedenis opgescheept zitten met een monarchie die precies doet waar ze zin in hebben.
De kans is groot dat bij de parlementsverkiezing van volgend jaar de partijen die in principe tegen de monarchie zijn een meerderheid zullen halen. Dacht u dat de koningin dan aftrad?
Ja, ze zal aftreden, maar alleen om haar zoon en schoondochter als opvolgers te laten toejuichen. De republikeinse meerderheid zal graag op de foto gaan met het koningspaar, op de trap voor het paleis. Binnen het paleis zitten anonieme lobbyisten te wachten om hun lobbypraatje te houden.
grijs@tiscali.nl

Lobby

De Amerikaanse firma Google heeft Peking toegezegd dat zijn klanten in China die willen googelen, geen informatie zullen krijgen over de Tiananmen-tragedie, Tibet, Taiwan en ander traumatisch trammelant. Zelfs als een Chinees ‘democratie’ in het vragende rechthoekje intikt, krijgt hij van Google geen informatief antwoord, maar later misschien wel een vervelende reactie van zijn regeerders. ‘Wat is democratie?’ betekent in China: ‘Arresteer mij.’
Tegelijk maakte Google bekend dat het niet inging op het verzoek van de Amerikaanse regering om opgave te doen van de informatie die Amerikanen zoeken. Een Amerikaan vertelde The New York Times dat hij een documentaire over besnijdenis maakte en dan op grond van zijn gegoogel van pedofilie verdacht zou worden. Het lijkt duidelijk: de Chinese Republiek is nog steeds een dictatuur die het zijn inwoners onmogelijk wil maken om vrijelijk informatie in te winnen, en de USA is een democratie waar de burgers het onaangenaam vinden als hun regering wil horen waar ze nieuwsgierig naar zijn. Ik kan me niet voorstellen dat een Chinees het Chinese woord voor democratie intikt om uitgelegd te krijgen wat dat is. En ik kan me dat van die pedofilie ook niet voorstellen. Maar dingen die ik me niet kan voorstellen, kunnen toch gebeuren.
Beide nieuwsberichten roepen raadsels op. Denkt de Chinese regering echt dat ze, door het onmogelijk te maken om Google het woord ‘democratie’ voor te leggen, kan verhinderen dat Chinezen over democratie horen? Kleed je vraag iets anders in of vraag naar boeken van Montesquieu, Popper, Orwell en Fortuyn, en de Chinees leert meer over democratie dan Google hem ooit met quotes van internet kan vertellen. Juist nu Google hele boeken op het net gaat zetten, wordt de enige mogelijkheid voor de Chinese regering om een gevaarlijk begrip als ‘democratie’ geheim te houden deze: álle informatie uit het Westen verbieden. En denkt de Amerikaanse regering echt dat ze door de vragen van googelaars na te speuren pedofielen en terroristen op het spoor kan komen? Wanneer een stommeling de woorden ‘kunstmestbom + Oklahoma’ intikt, kan de FBI nu al bij Google te weten komen wie dat vroeg. Maar zo dom zijn terroristen niet.
Chinezen en de Amerikaanse autoriteiten zijn slachtoffers van het misverstand dat Google echt begrijpt wat de gebruiker wil weten. Dat is niet zo. Als u Google-mail hebt en u schrijft in een e-mail: ‘Ik ga naar New York en zoek een hotel,’ dan is de kans groot dat u een New Yorkse hoteladvertentie op uw scherm krijgt. Maar wanneer u schrijft: ‘Hoe kom je er in hemelsnaam bij dat ik naar New York ga en een hotel zoek?’ of: ‘Ik las in een krant dat er in New York een hotel te koop staat,’ dan komt die advertentie ook aanvliegen. Google kan alleen losse woorden lezen, nu ja: groepjes woorden. Razendsnel en uit een enorme verzameling teksten. Maar zonder enig begrip. Of de afzender die woorden ironisch gebruikt of er een geheime betekenis aan geeft die alleen de ontvanger van de mail begrijpt, dat komt geen enkele computer ooit te weten. Het gaat er niet om dat de e-mailgebruikers een geheimtaal kunnen afspreken. Het gaat erom dat de hele taal, Chinees of Engels of Nederlands, voor de computer een geheim is.
Al vijfendertig jaar wordt overal aan computerlinguïstiek gedaan en toch weet niemand hoe een computer op de vraag van een Chinees: ‘Hoe moeten de wensen van mensen in een land naar redelijkheid beoordeeld en uitgevoerd worden?’ moet antwoorden: ‘Lees een boek over democratie’. Google houdt zijn zoeksysteem voor iedereen, inclusief Bush, geheim om de eenvoudige reden dat wij niet mogen weten dat het een vreselijk simplistisch systeem is, dat wel de indruk wekt te begrijpen wat de gebruiker wil, maar dat van Engelse of Chinese of Nederlandse teksten even weinig begrijpt als een leesbril, een laptop of een aap.
grijs@tiscali.nl

Google

Vrijheid van meningsuiting is niet iets dat je krijgt, maar dat je neemt, hoezeer de wetten van het land dat ook willen tegenhouden. Nederland heeft geen vrijheid van meningsuiting. De toevoeging ‘behoudens de wet’ is veelzeggend. Nooit heb ik me in die wetten verdiept. Nooit kwam het bij me op een advocaat te bellen of ik iets schrijven kon. Vorig jaar wou de minister van Justitie de wet tegen het beledigen van God en bestaande personen verscherpen. Prompt kreeg ik een brief van mijn collega’s om ons over dat voorstel te beklagen. Alsof ik me aan die wet zou houden! Ik zou het heerlijk vinden een tijdje in de cel te zitten om duidelijk te maken dat ik meen wat ik schrijf. Mochten ze de doodstraf instellen, dan ontvlucht ik het land, via de beul of met de trein.
Ik ben berucht om felle, en vaak idioot ongeremde, scheldpartijen tegen mensen met wie ik het oneens was. Altijd bij naam genoemde personen, hoe hoger hoe beter. Het enige nut van een koning met een flinke straf op majesteitsschennis op zak is dat de burgers zien wie hem toch durft aan te vallen. Elke keer dat ik het deed, kwam er een ventje, of die nou Van Agt of Lubbers heette, het parlement beloven dat ik vervolgd zou worden. Soms werd er zelfs een agent op me afgestuurd die mij vroeg of ik iets geschreven had. Daarna hoorde ik er nooit meer van.
Hooggeplaatsten hebben andere middelen om zich te wreken. Toen de Nederlandse consul in Texas op dinsdagavond hoorde ik dat ik donderdag in Austin zou komen om te praten over een baan bij de universiteit daar, reed hij woensdag helemaal van Houston naar Austin om mijn aanstaande baas tegen mij te waarschuwen. Pas veel later werd hij als beloning in de hofhouding opgenomen. De laagstgeplaatste die ik ooit aanviel, was een Eerste-Kamerlid van D’66, nog met een streepje en een kommaatje. Hij spande een proces tegen mij aan, dat ik won.
De KRO en twee weekbladen hebben onlangs mijn schandelijke schelden tegen een Leidse professor uitvoerig gememoreerd, natuurlijk zonder mijn argumenten tegen de man te vermelden. In de Volkskrant schreef de wetenschapsjournalist Van Manen daarop een hele pagina vol over hoe ongelijk die Leidse prof had. Hij schold niet, maar herhaalde mijn argumenten. Ik heb er niemand over gehoord. Schelden helpt.
De Deense cartoonist maakte in september zijn tekeningen niet om iets aan te klagen, maar omdat hij wist dat de Denen graag anti-islamitische plaatjes zien. Mohammedanen pesten is daar even populair als in Nederland. Even erna liet mevrouw Ali de cartoons bij ons op de televisie zien. In Frankrijk zijn ze alleen als documenten afgedrukt. De ergste alleen in France-Soir. Die krant is nergens te koop, want failliet, zodat de krant als bedrijf voor weinig geld te koop is. Mohammedanen pesten is ook in Frankrijk een geliefde sport, maar die je voorzichtig moet bedrijven.
In de tientallen jaren dat de Ierse katholieken bommen lieten ontploffen, niet alleen in eigen land maar ook in Engeland, het land van de onderdrukker, is er nog nooit een Engelse krant geweest die een prent afdrukte waarop je de paus met een bom onder zijn mijter zag.
Toen het Amsterdamse studentenweekblad Propria Cures met een anti-semitische cartoon verscheen, besloot ik nooit meer in dat krantje te schrijven. Ze werden veroordeeld, iets waar ik als PC-redacteur altijd naar verlangd had. Dat de anti-semieten inmiddels anti-islamieten zijn geworden, verandert niets aan mijn minachting.
Mijn eerste column op deze plaats begon ik met het woord ‘ik’, wat toen nog erg ongewoon was. Ik herinner me een zoon van Huizinga die een keer in de krant schreef: ‘Wij kunnen niet op twee plaatsen tegelijk zijn.’ Dit stukje is propvol ikken, en de schuld daarvan ligt bij die luie Deense tekenaar en het onzinnige begrip ‘vrijheid van meningsuiting behoudens de wet’.
grijs@tiscali.nl

Schelden helpt

Ik heb er niet om gevraagd, maar ik geef het toe: we zijn in de eenentwintigste eeuw. Zelf ben ik een trotse twintigste-eeuwer. Na de vorige Gouden Eeuw is de twintigste eeuw de, voorlopig laatste, Gouden Eeuw voor Nederland. Eindelijk veel geld verdiend aan ons Indië, eindelijk Indonesië vrijgelaten. Twee wereldoorlogen zonder veel vechten doorstaan. Philips en Fokker, Shell en Unilever, Albert Heijn en Johan Cruijff, Mondriaan en Appel, Afsluitdijk en Deltaplan, Colijn en Drees, zal er in Nederland ooit nog een eeuw met zo veel glorie, geld en genot komen?
Waarom gaat in de eenentwintigste eeuw een twintigste-eeuwer naar de schouwburg om een negentiende-eeuwse dialoog te beluisteren waarin een boek uit de achttiende eeuw, geschreven door een zeventiende-eeuwer, geconfronteerd wordt met een boek uit de zestiende eeuw, geschreven door een vijftiende-eeuwer?
Het gaat om Niccolò Machiavelli, die in 1513 De vorst publiceerde en daarmee ‘machiavellistisch’ tot een afgekloven scheldwoord maakte. En om Charles Montesquieu, die in 1750 De geest der wetten publiceerde en daarmee ‘de scheiding der machten’ in een democratie tot een gemeenplaats maakte.
Het idee om voor die twee personen een dialoog te schrijven komt van de Parijse advocaat Maurice Joly (1829-1878), die in 1865, anoniem in Brussel, de Dialoog in de hel tussen Machiavelli en Montesquieu schreef. De Franse keizer Napoleon III begreep direct dat het tegen hem gericht was, verbood het boek, gooide Joly in de nor en dreef hem tot zelfmoord.
Het lijkt een slecht idee om zo’n tweegesprek op het toneel te brengen, want er gebeurt niets als de twee politieke schrijvers elkaar in de hel ontmoeten.
Maar Andreani (Montesquieu) en Bordes (Machiavelli) wisten er onder hun regisseur Dubourjal iets onvergetelijks van te maken.
De tegenstelling tussen de twee heren blijkt niet zozeer een verschil van politieke opvatting – links-rechts – te zijn als een verschil van kijken. Machiavelli bekeek hoe het toegaat in de wereld en beschrijft dat cynisch. Montesquieu bekijkt hoe het toe zou moeten gaan in de wereld en beschrijft dat idealistisch. Iedereen weet dat beide heren gelijk hebben. Beginnende politici als Napoleon, Bush, Schröder, Mitterrand, Blair schreeuwen van de daken dat ze de democratie van Montesquieu omarmen, maar als ze eenmaal de macht hebben, gedragen ze zich zoals Machiavelli voorschreef: liegend, bedriegend en bedreigend.
De dialoog tussen de twee heren in de hel geeft weer wat zich in één enkel mensenhoofd aan discussie kan afspelen. Je wilt de wereld graag verbeteren, maar je kunt de macht alleen in handen krijgen door je op de slechtste instincten van de mensen te richten. Wie op grond van prachtige principes aan de macht komt en ook nog eerlijk wil blijven, wordt vermoord of weggestemd. Als een nieuwe politieke held op het toneel verschijnt, mevrouw Thatcher of mevrouw Halsema of mevrouw Royal of mevrouw Merkel of mevrouw Clinton, dan is de vraag niet: gaat ze van Montesquieu over naar Machiavelli, maar: op welk moment gaat ze die reuzinnenzwaai maken?
Niemand leest Machiavelli of Montesquieu nog, maar wat zij zeiden, blijft actueel. Daarom was het goed de dialoog tussen die twee op het toneel te horen. Niet dat ik veel teksten herkende, maar dat is het genie van Joly. Hij laat de twee eeuwen verschil tussen de twee helbewoners en de eeuwen die daarna verliepen, oplossen, en het publiek zucht: ja, zo is het nog steeds. Mooie praatjes om verkozen te worden en daarna smerige intriges, valse leugens, gewelddadig optreden om maar aan de macht te blijven. En het volk maar schreeuwen en stemmen en juichen en huilen, maar daar maak je niet zo gemakkelijk een toneelstuk van.
grijs@tiscali.nl