Natuurlijk zijn de goede verkiezingsresultaten voor de Democraten in de Verenigde Staten goeddeels ingegeven door de hoge brandstofprijzen. Amerikaanse kiezers zijn historisch overgevoelig gebleken voor de stand van de economie. Zit de conjunctuur tegen, dan krijgt de partij van de president klappen.

Met zijn heilloze aanval op Iran verknalde Trump de kansen van partijgenoten die dit jaar (opnieuw) verkozen hoopten te worden. De brandstofprijzen schoten de lucht in op de dag dat de eerste bommen op Teheran vielen. Zelden was het verband tussen het beleid van de president en de stand van de economie zo zichtbaar.

Toch is er meer te zeggen over het succes van de progressieve beweging in de Verenigde Staten. Na jaren waarin zowel traditionele als socialmediabedrijven het publiek overvoerden met homofobe, misogyne en racistische propaganda, bewees een meerderheid van de Amerikaanse kiezers dat die haat op hen geen vat heeft gekregen.

Zo krijgt Georgia als eerste staat ooit een zwarte vrouw als gouverneur.

New Mexico koos de eerste vrouwelijke inheemse gouverneur ooit.

Minnesota stuurt de eerste vrouwelijke inheemse senator ooit naar Washington.

Michigan vaardigt voor het eerst in de geschiedenis een moslim af naar de Senaat.

Het van oudsher ultraconservatieve Kansas koos voor het eerst sinds 1932 — toen de Democratische Partij nog diep racistisch was — een Democraat voor de Senaat.

Texas kiest zijn eerste Latina als gouverneur.

In New Hampshire werd de race voor de Senaat gewonnen door een getrouwde homoseksuele man, eveneens een primeur in de Amerikaanse Senaat.

Het Huis van Afgevaardigden krijgt naar alle waarschijnlijkheid zijn eerste zwarte voorzitter.

Minstens zo opvallend is het feit dat het grootkapitaal ditmaal nu eens niet bij machte bleek om het tij te keren. Elon Musk alleen al pompte bijna een half miljard dollar in de campagne van verschillende ultraconservatieve kandidaten, waarvan ruim 200 miljoen dollar in de Senaatsrace in Texas. Toch was het niet de voorkeurskandidaat van Musk en Trump die de verkiezing won, maar de vrome Democratische docent Engels James Talarico.

Die laatste duidde zijn historische overwinning treffend met de observatie dat the money het heeft afgelegd tegen the many. In een functionerende democratie zijn kiezers niet te koop en worden corrupte politici afgestraft.

En dat is de hoop die we kunnen putten uit de verkiezingsuitslagen van dit jaar. Met hoeveel kracht en macht leiders met autocratische tendensen ook proberen om de wil van de kiezer te manipuleren, rechtbanken en media naar hun hand te zetten en de bevolking te overvoeren met propaganda op de socials, de instituties in gewortelde democratieën blijken keer op keer veerkrachtig. Vroeg of laat komt het punt waarop de kiezer het stempotlood oppakt om een rode lijn te trekken, om het land weer terug te leiden naar het democratische pad.