Hij schreef Crashed, het standaardwerk over de vorige crisis, en schrijft als een bezetene over de huidige. Historicus Adam Tooze: ‘Het idee “we hebben maar één planeet” komt niet van klimaatactivisten maar van epidemiologen, die almaar waarschuwen voor de effecten van ons geglobaliseerde economische systeem.’

De Nederlandsche Bank stelt een onderzoek in naar de eigen betrokkenheid bij het Nederlandse slavernijverleden. Dat meldt de toezichthouder in een reactie na vragen hierover door Vrij Nederland. Ook ING gaat een werkgroep opzetten om het archief toegankelijker te maken.

Deze crisis is ook een wooncrisis. Jongeren verliezen massaal hun baan, terwijl juist zij het grootste deel van hun inkomen aan huur kwijt zijn. De armoede neemt toe, maar de huren gaan omhoog. Hoe heeft het zo ver kunnen komen? En wat doet het kabinet? ‘Deze minister staat erbij en kijkt er naar.’

De coronacrisis legt de zwakheden van het moderne kapitalisme onbarmhartig bloot: te veel schuld, matig toezicht en beperkte solidariteit. Welk effect heeft het virus op de toch al toenemende ongelijkheid?

Steeds meer huizen worden niet gekocht om in te wonen maar als investering. Er ontstaat een enorme kloof tussen degenen die een huis kunnen kopen en degenen die dat niet kunnen. Welkom in het tijdperk van het baksteenkapitalisme.

Met Kapitaal in de 21ste eeuw veroverde Thomas Piketty de afgelopen jaren de wereld: plots was daar een econoom die ongelijkheid tot politiek speerpunt maakte. Zijn nieuwe boek Kapitaal en ideologie gaat opnieuw over ongelijkheid, en over de overtuiging erachter.

Bij de beste economische boeken van het afgelopen jaar was één kwestie alomtegenwoordig: het kapitalisme, of hoe dat te redden. Maaike Schoon sprak met denkers en economen over het falen van de markt en de oplossingen voor de toekomst. Die oplossingen zijn er. Nu de uitvoering nog. Op naar meer overheid, meer concurrentie, meer belasting, meer markt en nieuwe waarden.

Waar vroeger critici van het kapitalisme ten minste concrete alternatieven voor het systeem bedachten, komen ze nu alleen maar met vage utopische ideeën. Kapitalismehaters te over, maar tastbare voorstellen voor een beter systeem blijven uit. Dus bedacht de Italiaanse hoogleraar economie Giacomo Corneo er zelf maar een.

De angsten van de lagere klassen kunnen worden weggenomen, denkt econoom Paul Collier, door een pragmatische aanpak. ‘Als de middenpartijen terugkeren naar dat waar hun kiezers zich écht druk om maken, volgen de stemmers vanzelf.’

Mariana Mazzucato is economisch adviseur van talloze politici, waaronder Alexandria Ocasio-Cortez. De overheid moet volgens haar hoog gegrepen, maar haalbare doelen stellen. Zoals het weren van alle plastic uit de zee of het genezen van Alzheimer. Dat is goed voor de economie, en voor de samenleving.

Alleen met humanisme kunnen we de dreigende technologische revolutie de baas, betoogt Paul Mason in zijn boek Een stralende toekomst. ‘Menselijkheid is het enige waardige alternatief voor neoliberalisme en algoritmes.’

Stagnerende lonen, toenemende ongelijkheid, belastingontwijking; volgens econoom Denise Hearn is het allemaal te wijten aan één ding: monopolievorming. ‘Wat goed is voor bedrijven, is niet per se goed voor de economie als geheel.’

Terwijl de politiek kibbelt over hoe hoog een CO2-tax moet zijn, dringt in de financiële wereld het besef binnen dat zij misschien óók wel kunnen bijdragen. De Nederlandse pensioenfondsen beheren 1400 miljard euro, en hebben daarmee de macht om de wereld te veranderen. In theorie. Want is het wel zo simpel? ‘Zoals ze in Spiderman zeiden: “With great power comes great responsibility.”’

Nederlandse kinderen bewegen steeds minder, klinkt het vaak. Het aantal kinderen met obesitas zou zijn verdubbeld. Maar is dat ook echt zo? Worden Nederlandse kinderen steeds dikker, ongezonder en bewegen ze steeds minder? Of schuilt er achter alle goedbedoelde waarschuwingen een veel groter probleem? ‘Er zijn wijken waar 1 op de 4 kinderen te zwaar is. En wijken waar dat 1 op 10 is.’

In de serie New Capitalism spreekt Vrij Nederland nieuwe en oude denkers, over nieuwe ideeën voor de economie van nu.