De Waddenzee dreigt te ‘verdrinken’, dat wil zeggen dat het unieke ecosysteem van kwelders en zandplaten al voor het einde van deze eeuw is verzwolgen door de stijgende zeespiegel. Dat blijkt uit een nieuw rapport. De opsteller is kritisch over de ramingen van TNO.

In een vandaag gepresenteerd rapport van de Waddenvereniging wordt alarm geslagen over de gevolgen van de klimaatverandering en de gas- en zoutwinning voor de Waddenzee. Wetenschapsjournalist Rolf Schuttenhelm deed het onderzoek en kwam tot blamerende conclusies. Het rapport is meegelezen door de gerenommeerde klimaatexpert Pier Vellinga en de Delftse zeespiegel-hoogleraar Bert Vermeersen.

Wat betekent het dat de Waddenzee ‘verdrinkt’?
‘De Waddenzee heeft veel zandplaten en kwelders. Die zullen verdwijnen, het wordt zee.’

Hoe erg is dat?
‘De Waddenzee, is ’s werelds grootste getijdengebied, het is de springplank voor miljoenen trekvogels.’

Zullen ook eilanden als Terschelling en Texel in de golven verdwijnen voor het einde van de eeuw?
‘Nee, verdrinking is een chaotisch proces. De ene studie zegt dat het aan landzijde eerder onderloopt, anderen zeggen aan eiland-kant. De eilanden hebben er wel last van dat ze een steeds steiler aflopende vooroever krijgen, dat zand verspreidt zich over de Waddenzee. Zolang de voorraad strekt.’

Wanneer gebeurt dit als we er niets aan doen?
‘In de tweede helft van deze eeuw. Nu volgen we de wereldwijde trend, maar er is een vrachtlading bewijs dat in de tweede helft van de eeuw de zeespiegel veel sneller zal gaat stijgen. Dat wordt binnen de Nederlandse advieswereld genegeerd. Het echte pijnpunt zit bij de zeespiegelprojecties van TNO. Zij zeggen dat het aan het einde van de eeuw 42 centimeter hoger is, ver onder de schattingen van het KNMI, die een ondergrens heeft van 50 centimeter en een bovengrens van 2,5 tot 3 meter. Voor berekening van de ‘gebruiksruimte’ gebruikt TNO een nog lagere trend, en kijken ze alleen naar de zeer korte termijn: slechts vijf jaar vooruit.’

Waarom zijn ze zo optimistisch?
‘Het heeft er veel schijn van dat ze cijfertrucs gebruiken om zout- en gaswinning mogelijk te maken. De adviespraktijk ten behoeve van de delfstoffenwinning in de Waddenzee vertoont fundamentele tekortkomingen. Er wordt niet gekeken naar de nieuwste inzichten als het gaat om klimaat- en ijskapgevoeligheid. En ze wegen de lange termijn gevolgen niet mee – terwijl daar juist het probleem zit.’

Er zijn met de gasindustrie afspraken gemaakt die ‘de hand aan de kraan-deal’ wordt genoemd. Die houdt in dat er gestopt zou worden met gaswinning als er schade zou ontstaan.
‘Wat niet klopt aan deze afspraak is dat de bodemdaling die nu wordt veroorzaakt problemen oplevert in de toekomst. Het hand aan de kraan-principe kan dat helemaal niet voorkomen. Die gaswinning moet gestopt worden, er zou een rechter naar moeten kijken of die vergunningen wel rechtmatig zijn geweest, volgens mij niet.’

Wat moet er nu gebeuren?
‘Ik hoop ten eerste dat we ons in Nederland gaan realiseren dat we een uniek natuurgebied hebben dat simpelweg kan verdwijnen door klimaatverandering. En we moeten veel kritischer kijken naar de adviespraktijk zoals die nu bestaat.’

Meer Vrij Nederland? Neem de nieuwsbrief.