Tegen de drek van onwetendheid

Carel Peeters
In dit fresco van Michelango uit ca. 1511 blaast God leven in Adam. Koerbagh ontdeed in 1668 alle christelijke kroonjuwelen in 'Een licht' systematisch van hun glans.
Een boek van de radicale verlichtingsdenker Adriaan Koerbagh bleef meer dan drie eeuwen ongepubliceerd. Nu valt te lezen hoe drastisch hij te werk ging.

Wie niet bereid is alles met open, onbevooroordeelde blik te onderzoeken zal altijd ‘blijven rondwentelen in de drek van onwetendheid’, schreef Adriaan Koerbagh plastisch in Een licht dat schijnt in duistere plaatsen, het boek waarin hij in 1668 met ‘het licht van de rede’ de houdbaarheid analyseert van christelijke fenomenen als de drie-eenheid, de hemel, de hel, de engelen, de duivel, de erfzonde en de wonderen.

Jammeralleen dat het resultaat van Koerbaghs gedurfde ontleedkunst onbekend bleef aande wereld. Een licht is nooitverschenen. Toen ongeveer de helft gedrukt was wierp de drukker een blik op wathij aan het drukken was. Net als later de Amsterdamse Kerkenraad werd hijbesprongen door een ‘grote ontsteltenis des gemoets’ bij wat hij las. Koerbaghschreef dat kerkelijke dienaren arrogant en heerszuchtig waren,...

Word abonnee vanaf € 4,99 Sluit je aan
X
Het zijn tijden voor Vrij Nederland
Het zijn tijden voor
Vrij Nederland
Goede journalistiek kost tijd en aandacht. Om de verhalen te kunnen maken die jij graag leest, vragen we je abonnee te worden. Sluit je nu aan.
Om de verhalen te kunnen maken die jij graag leest, vragen we je abonnee te worden van VN.
Het platform voor progressief Nederland
Voor cultuurliefhebbers en kritische volgers van de actualiteit
Onafhankelijke journalistiek: van maandblad tot video, van podcast tot blog
En: jaarlijks vier thema-specials

Advertentie

Advertentie