Biografieën
Beatrice de Graaf, hoogleraar conflict en veiligheid in historisch perspectief aan de Universiteit Leiden, heeft met Gevaarlijke vrouwen een intrigerend onderzoek afgeleverd naar tien vrouwelijke terroristen. Ook binnen terreurbewegingen bestaat een glazen plafond, zo blijkt, vrouwen groeien bijna nooit uit tot leiders. Vrouwelijke terroristen worden in de media vaak afgeschilderd als zeer gevaarlijk, terwijl ze dat in de praktijk vaak niet zijn. Denk aan Black Power-boegbeeld Angela Davis, die in de jaren zeventig nooit een strafbaar feit pleegde, maar die door president Nixon effectief gedemoniseerd werd en op wie een nationale klopjacht werd gehouden.
Ook het tegenovergestelde komt voor: terroristes worden gezien als &#8216;lief maar naïef&#8217;, terwijl ze in werkelijkheid bommen leggen (Farc-lid Tanja Nijmeijer) of spil zijn in een extreem-rechts netwerk (het Duitse &#8216;nazi-liefje&#8217; Beate Zschäpe).
Naast portretten van Ulrike Meinhof van de Rote Armee Fraktion, Weatherman-voorvrouw Bernadine Dohrn en de Tsjetsjeense Zarema Moezjachojeva staan in de bundel ook de verhalen van enkele Nederlandse vrouwelijke terroristen. Zo haalt De Graaf Lidwina Jansen uit de vergetelheid. Zij belandde in de jaren zeventig via de Rode Jeugd in Jemen, waar ze een training kreeg. Toen ze vervolgens een verkenningsmissie moest uitvoeren in Israël werd ze opgepakt en belandde voor jaren in de cel.
Verder het treurige verhaal van de Molukse Hansina Uktolseja, die werd gezien als vuurwapengevaarlijk omdat er een foto was opgedoken waarop niet zij maar haar zusje met een wapen in de hand stond. De foto was genomen bij een schiettent op de kermis. In werkelijkheid zorgde Hansje bij de kaping in De Punt in 1977 voor de maaltijden en zag ze toe op het schoonhouden van de trein. Bij de bevrijdingsactie werd de ongewapende, op de grond liggende en gewonde Uktolseja van dichtbij doorzeefd door een marinier die achteraf verklaarde geen risico&#8217;s te willen lopen met &#8216;deze pittige tante&#8217;.
Over de toekomst van Farc-strijdster Tanja Nijmeijer is De Graaf somber. Mocht ze uit de beweging willen stappen, dan zal de Farc niet schromen &#8216;dit propaganda-kanon eigenhandig tot zwijgen te brengen&#8217;. Als ze in handen valt van de vijand, zou dat immers een &#8216;politiek propagandistische klap zijn voor de beweging&#8217;.
Beatrice de Graaf. Gevaarlijke vrouwen. 208 p., uitgeverij Boom, € 24,90