Carel Peeters' Literaire Kroniek

Oude en nieuwe totalitaire verleidingen

Carel Peeters
Erdogan op de trappen van zijn spiksplinternieuwe presidentiële paleis in Ankara, 2014. Foto: Mahmut Serdar Alakus/Anadolu Agency/HH

Als kenner van de democratie stuitte de Franse politiek filosoof Claude Lefort natuurlijk op het democratische lek: een meerderheid kan iemand kiezen die de democratie om zeep helpt. Het is te lezen in een kloeke bundel politiek-filosofische essays.

Het onderwerp van de Huizinga-lezing die de Franse filosoof en politiek commentator Jean-Francois Revel in 1976 hield was ‘de totalitaire verleiding.’ Hij had het over het verleidelijke van utopische vergezichten waarmee grote maatschappelijke problemen opgelost zouden worden. Maar die grote grepen gingen altijd gepaard met de beknotting van een reeks vrijheden. Mensen die het er niet helemaal mee eens waren vielen buiten de boot. Dissidenten konden Robespierre, Stalin, Hitler en Mussolini niet gebruiken in hun heilstaten.

Zo lang de president het volk iets weet te geven waarmee het tevreden wordt gehouden, neemt hij de ruimte van het totale regeren.

Er is nog een andere, hedendaagse totalitaire verleiding. Dat is de verleiding...

Vernieuwend, verdiepend, vooruitstrevend: dat is Vrij Nederland. Maar goede journalistiek kost tijd en aandacht. Om de verhalen te kunnen maken die jij graag leest, vragen we je abonnee te worden.
Word abonnee vanaf € 4,99 Sluit je aan
X
Het zijn tijden voor Vrij Nederland
Het zijn tijden voor VN
Goede journalistiek kost tijd en aandacht. Om de verhalen te kunnen maken die jij graag leest, vragen we je abonnee te worden. Sluit je nu aan.
Goede journalistiek kost tijd en aandacht. Om de verhalen te kunnen maken die jij graag leest, vragen we je abonnee te worden. Sluit je nu aan.
Het platform voor progressief Nederland
Voor cultuurliefhebbers en kritische volgers van de actualiteit
Onafhankelijke journalistiek: van maandblad tot video, van podcast tot blog
Met diepgravende interviews, prikkelende columns en onthullende reportages
En: jaarlijks vier thema-specials

Advertentie

Advertentie