<div class="lead">
Het is 2114. In Noorwegen worden duizend dikke bomen gekapt. Van dat hout wordt papier gemaakt, van dat papier een boek waarin verhalen staan: nooit eerder gelezen, veel eerder geschreven.
</div>
Wij uit het begin van de eenentwintigste eeuw zullen nooit weten hoe 22ste-eeuwse Noren het boek van Katie Paterson in 2114 recenseren. Ze plantte duizend bomen in Nordmarka, een bos twintig kilometer ten noorden van Oslo. Over op de kop af achtennegentig jaar zullen die bomen het papier leveren waarop de teksten zullen worden gedrukt die van 2014 tot 2114 jaarlijks zullen worden geschreven. Samen met een commissie selecteert Paterson jaarlijks een deelnemende schrijver voor haar Future Library Project. Na haar dood moet de commissie het verder alleen opknappen. <a href="http://futurelibrary.fanado.com">Margaret Atwood</a> (twee jaar geleden) en David Mitchell (gisteren) waren de eerste twee  die meeschreven aan het honderdjarige kunstwerk van de Schotse kunstenares.
<q class="pull-left">Het idee van de tijdcapsule zorgt voor een totale vrijheid en beschermt de auteur tegen al te benepen eigentijdse oordelen.</q>
Het zal zeker lukken om de komende eeuw honderd schrijvers zo gek te krijgen om iets op papier te zetten dat tijdens hun leven niet gepubliceerd zal worden en waarover ze met niemand mogen spreken. Het idee van de tijdcapsule zorgt voor een totale vrijheid en beschermt de auteur tegen al te benepen eigentijdse oordelen. Dat het onbekend is welke lezer het werk onder welke omstandigheden voor het eerst zal lezen, geeft het project een charme die het deelt met de aloude flessenpost of met boodschappen aan buitenaardse wezens, zoals die in 1977 werden gelanceerd met de Voyagers I en II, met op een gouden plaat de boodschap: ‘We proberen onze tijd te overleven (…). Deze opname vertegenwoordigt onze hoop, vastbeslotenheid en goedwillendheid in een enorm en geweldig universum.’
A. F. Th. van der Heijden noemde het idee dat hij bouwt aan een oeuvre dat als een kathedraal voor altijd overeind blijft tegenover <a href="http://www.npo.nl/kijken-in-de-ziel-schrijvers/31-05-2016/VPWON_1251930">Coen Verbraak</a> niet meer dan ‘een aardig gezelschapsspel met jezelf in je eenzaamheid’. Wie schrijft, blijft: dat spel met de toekomst lijkt volgens Van der Heijden eerder op het bouwen van zandkastelen dan op het metselen van kathedralen. Het werk dat topauteurs als Van Eeden, Couperus, Van Schendel of Van Deijssel honderd jaar voor het begin van het Future Library Project schreven, is voor ons allang ontoegankelijk geworden. De enige Nederlandse roman die in 1914 verscheen en die nog echt het lezen waard is, Willem Mertens&#8217; levensspiegel van J. van Oudshoorn, pseudoniem van diplomaat Jan Koos Feylbrief. Zie boekwinkeltjes.nl, want de <a href="http://www.boekenwurm.biz/?pageid=boeken&amp;do=tonen&amp;b=170995711">roman</a> wordt niet meer herdrukt.
Daar staat tegenover dat we, mocht zo&#8217;n project een eeuw geleden zijn uitgevoerd, we nu nieuw werk zouden kunnen lezen van onder anderen James Joyce, E.M. Forster en Knut Hamsum. &#8216;Best een verleidelijk idee,&#8217; schrijft David Mitchell, &#8216;om in te schepen aan boord van een Ark met passagiers van dat kaliber.&#8217; In zijn toelichting <a href="http://www.futurelibrary.no/Future_Library_Katie_Paterson_Guide_2015_2016.pdf">The Ayes Have It</a> vertelt Mitchell waarom hij uiteindelijk ja zei en een onbekend aantal A-4tjes plus een USB-stick inleverde bij de Gemeentebibliotheek van Oslo. Het vertrouwen in de toekomst – ‘en in het nog minstens honderd jaar voortbestaan van Noord-Europa, bibliotheken, Noorse sparren, boeken, lezers’ – beviel hem wel. Daarbij kwam het in David Mitchell zelf gestelde vertrouwen: voor hetzelfde geld had hij een lege USB-stick en blanco velletjes kunnen inleveren, een afgang misschien in 2114, maar ná hem de zondvloed. Tenslotte trok een mix van ijdelheid en bescheidenheid hem over de streep. Wat een hubris om te durven denken dat toekomstige generaties geïnteresseerd zouden zijn in zijn gekrabbel. En tegelijk: wat nederig om te zwoegen op een manuscript waarvoor niemand je ooit zal complimenteren.

Mischa Cohen

In een tijdcapsule naar het jaar 2114

Vast in zijn eigen gelijk

Heinen

Verhaal van de Week

Social media hacks

Midterms

Premier Jetten

Exit-strategie

Flashback

Hans Stegeman

Tijd voor activisime

Teun van de Keuken

Stop Big Money

Montana

Zo verslaan we radicaal-rechts

Lula uitgelegd

Werkt het nog?

Demonsteren

Schrijver

S.A. Cosby

Ons nieuwe maandblad!

Nu in de winkel