<div class="wpg-element paragraph">
<p>Hack de Overheid haalt overheden over data vrij te geven. Dan maakt zij er een handige app van.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Op zaterdagochtend 8 september 2012 namen tientallen hackers het gebouw van de Tweede Kamer over. Op initiatief van Kamervoorzitter Gerdi Verbeet vond er die dag een &#8216;hackaton&#8217; plaats: de Tweede Kamer stelde haar database met Kamerstukken, handelingen, agendapunten en activiteiten als &#8216;open data&#8217; ter beschikking aan de hackers. Die konden zo ter plekke aan de slag met de gegevens om &#8216;de transparantie van het parlement te vergroten&#8217;. De verschillende teams maakten op &#8216;Apps voor democratie&#8217; onder meer applicaties die het doorzoeken van Kamerstukken vergemakkelijkten, die het stemgedrag van Kamerleden visueel weergaven en die het woordgebruik tijdens debatten analyseerden om zo het sentiment van de volksvertegenwoordigers te meten. &#8216;De overheid uitgelegd in de broekzak,&#8217; zei Verbeet, die eraan toevoegde dat de hackers met hun oplossingen een brugfunctie vervulden tussen de overheid en de samenleving.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p><b>Zwemwater</b></p>
<p>Op het eerste oog vormen &#8216;hacken&#8217; en &#8216;overheid&#8217; een tegenstrijdige combinatie. In de communis opinio zijn hackers jongens die de overheid met digitaal geweld open proberen te breken, terwijl de overheid de samenleving juist dient te beschermen tegen jongens met vierkante ogen. Maar de organisatie Hack de Overheid &#8211; een van de organiserende partijen van &#8216;Apps voor democratie&#8217; &#8211; probeert juist samenwerkingsverbanden aan te knopen tussen hackers en overheden. &#8216;Het is soms heel verleidelijk om boos te zijn op de overheid omdat ze niet transparant genoeg is,&#8217; zegt Hack de Overheid-oprichter en roerganger Lex Slaghuis. &#8216;Maar woede brengt je als hacker niet zo ver. Neem Julian Assange. Die zit al maanden opgesloten in een ambassade. En dan? Om echt veel te bereiken, moet je met de overheid samenwerken, waar mogelijk.&#8217;</p>
<p>Slaghuis en zijn team zetten zich sinds mei 2009 in om overheden zover te krijgen hun gegevens te openbaren. Denk aan de financiële boekhouding van gemeenten, basisschoolinformatie van het ministerie van OCW, data van het openbaar vervoer. Zijn die gegevens eenmaal binnen dan bouwt het netwerk van Hack de Overheid ICT-toepassingen om die informatie toegankelijk te maken voor het grote publiek. Het leverde al meer dan tweehonderd toepassingen op, zoals de zoekmachine Open KvK (http://www.openkvk.nl/), waar 24 uur per dag gratis gegevens uit de Kamer van Koophandel zijn op te vragen, maar ook bijvoorbeeld &#8216;Zwemwater Noord-Holland&#8217;, een app die de zwemwaterkwaliteit in Noord-Holland aangeeft.</p>
<p><b>Digitale bouwstenen</b></p>
<p>Makkelijk is het lospeuteren van data bij overheden niet, vertelt Slaghuis. En áls de gegevens eenmaal vrij worden gegeven, dan gebeurt dat op een hopeloos ouderwetse wijze. &#8216;Dan maken ze een pdf&#8217;je van het databestand, printen dat uit en faxen het vervolgens. Zo weet je zeker dat niemand er ooit meer iets mee kan.&#8217; Want wat Hack de Overheid wil is al die gegevens als open data ontvangen &#8211; in een format waarmee de hackers van Hack de Overheid aan de slag kunnen. Slaghuis: &#8216;Data is kennis. Als burgers toegang hebben tot de data dan kunnen ze zelf de discussie met de overheid voeren. Bovendien moeten overheden gewoon verantwoording afleggen over wat ze doen. En daarnaast zijn er heel mooie dingen te maken met open data. Buienradar bijvoorbeeld, dat meteorologische data gebruikt om het weer te voorspellen. Ook Funda draait op open data.&#8217;</p>
<p>Slaghuis droomt van het blootleggen van politieke subsidiestromen en het in kaart brengen van overheidsaanbestedingen. Hij en zijn team zijn ook hard aan het lobbyen om data uit de zorg en het onderwijs beschikbaar te krijgen. &#8216;Nederland loopt hopeloos achter op dit gebied. Ambtenaren zijn huiverig omdat ze de controle kwijtraken als ze het aan ons geven. Maar het punt is: zij zijn niet de baas over die gegevens, die zijn van ons allemaal.&#8217; Door met de overheid samen te werken, ziet Slaghuis langzaam maar zeker een mentaliteitsverandering optreden. &#8216;We worden serieuzer genomen en krijgen steeds meer gedaan. Overheden kunnen niet meer om ons heen.&#8217;</p>
<p>Hij benadrukt dat het niet alleen gaat over meeslepende idealistische projecten of om het blootleggen van grote misstanden. &#8216;Toen we de data van de sluisjes van de waterschappen open hadden getrokken, benaderde een club van kanoërs ons. Het blijkt dat er een enorme draaikolk ontstaat als bij een bepaald hoogteverschil een sluis opengaat. Als je van wildwaterkanoën houdt, dan kun je in die kolk perfect trainen op je techniek. Daar gaat open data voor mij óók over. Dat daarmee een veelheid aan onverwachte toepassingen ontstaat. Is wildwaterkanoën in een draaikolk maatschappelijk heel relevant? Nee. Is het interessant om dat als samenleving mogelijk te maken? Ja.&#8217;</p>
<p><b>Naar de website van <a href="http://www.hackdeoverheid.nl/" class="normal" title="http://www.hackdeoverheid.nl/">Hack de Overheid</a></b></p>
</p></div>


Maurits Martijn

Hack de Overheid: niet kraken maar bouwen

Brug dicht, geld op

Werkt het minderheidskabinet?

Tussenstand zomerreces 

6 miljard tekort op Rijkswaterstaat 

Verhaal van de Week

Kruistocht tegen de hoofddoek

Chard van den Berg

Cassettes en cd's zijn terug

Zeitgeist: TikToktrend

Big Tech maakt van burgers vee

Essay Roxane van Iperen

Vladimir Poetin is de wanhoop nabij

Rusland

De AI-hype is ordinaire landroof

Hans against the machine

Super El Niño is hier

Column Hannah Prins

Wat is leuk in juli?

Cultuurtips