Alles wat de achttien- en negentienjarige Bertus Swaanswijk zegt, schrijft en doet in de jaren 1943-44 spot met alle proporties. Hij werkt dan vrijwillig in Duitsland bij een springstoffabriek in Apollensdorf, bij Wittenberg. Voor iemand in zijn ontwikkelingsfase is hij overmatig van zichzelf vervuld, geestelijk en lichamelijk: ‘ik zie er veerkrachtig en niet onintelligent uit’, schrijft hij aan een vriendin. ‘Praats’ heeft hij ook nog steeds, ‘gaat er ook niet af, ben ‘k mee geboren.’

Ook al had de jonge Swaanswijk een administratief baantje bij de fabriek, in zijn niet weinig door oorlogshysterie beheerste omgeving drukt hij zijn correspondente, Tiny Koppijn, op het...

Je hebt deze maand drie artikelen gratis kunnen lezen. Verder lezen? Sluit je nu aan.
Je hebt deze maand drie artikelen gratis kunnen lezen. Verder lezen? Sluit je nu aan.
Zomeractie: word nu abonnee voor maar 4,99
Toegang tot alle artikelen op vn.nl
Elke dag een allesbepalend verhaal
Direct in je mailbox of via WhatsApp
Maandelijks opzegbaar
Tijdelijk van 6,99 voor 4,99 per maand
Om onze journalistiek te beschermen kun je Vrij Nederland niet incognito lezen.
Om onze journalistiek te beschermen kun je Vrij Nederland niet incognito lezen.
Zomeractie: word nu abonnee voor maar 4,99
Toegang tot alle artikelen op vn.nl
Elke dag een allesbepalend verhaal
Direct in je mailbox of via WhatsApp
Maandelijks opzegbaar
Tijdelijk van 6,99 voor 4,99 per maand
Je hebt deze maand drie artikelen gratis kunnen lezen - en we zien dat je graag verder leest. Leuk!
Je hebt deze maand drie artikelen gratis kunnen lezen - en we zien dat je graag verder leest. Leuk!
Zomeractie: word nu abonnee voor maar 4,99
Toegang tot alle artikelen op vn.nl
Elke dag een allesbepalend verhaal
Direct in je mailbox of via WhatsApp
Maandelijks opzegbaar
Tijdelijk van 6,99 voor 4,99 per maand