De afgelopen weken werd het nieuws in Nederland beheerst door de verhitte discussie over de boerkini, die naadloos overging in een verhitte discussie over een groep Turkse hangjongeren in Zaandam. Het moet raar lopen wil er tussen het moment dat ik dit schrijf en dat u het onder ogen krijgt, niet iets nieuws gebeurd zijn, ongetwijfeld van multiculturele snit, dat we zullen promoveren tot ophef du jour. Waar de talkshow-tafels dan mee gevuld kunnen worden, de columnisten zich verlekkerd in kunnen vastbijten en de twitteraars weer het hunne van vinden.
Vraagje: zou er door al die stekelige tweetjes, al die puntige columns, al dat ‘debat’ ooit iemand zijn die van standpunt verandert? Die vóór de boerkini was, en nu tegen – of vice versa? Die begrip had voor de Vomar-boys, en nu vindt dat je ze keihard moet aanpakken – of vice versa? Zou er überhaupt iemand zijn wiens standpunt er genuanceerder op wordt, en niet nóg verbetener? Het is mogelijk, maar ik zie het niet.
Volgend jaar, als er weer ergens een badkleding-gerelateerd incidentje is, is er in die kranten vis verpakt en zijn de tweets vergeten, zodat we de boerkini-discussie gewoon weer van begin af aan kunnen overdoen. De op zich best problematische situatie in Zaandam is mede door alle media-aandacht volkomen uit de bocht gegierd. Áls het er daar al ooit beter op wordt, dan zal dat niet te danken zijn aan de tv-ploegen die eropuit trokken om poolshoogte te nemen, maar aan stil overleg, buiten het zicht van de camera’s. Maar tien tegen één dat we een verbetering lang niet zo interessant vinden als de mogelijkheid om die gasten een ‘terreurgroep’ te noemen, zoals mediacourant.nl deed. Welja jongens, zet het even lekker dik aan, zodat er in woorden geen onderscheid meer is tussen de hoofdafhakkers van IS en een stel klierende eikels dat manse taal uitslaat. Dát zal helpen.
Ziedaar ons debat. Je kunt er moeilijk tegen zijn, want de vrijheid van meningsuiting is een groot goed en in landen waar die niet bestaat, zijn de mensen veel slechter af. Tegelijkertijd ben je echt stekeblind als je niet ziet dat het effect is dat twee kampen zich steeds dieper ingraven in hun eigen gelijk.
‘Wat de fok willen we nou eigenlijk?’ vroeg acteur Nasrdin Dchar zich vorig jaar af, om vervolgens samen met een aantal gelijkgestemden een beweging uit de grond te stampen, Ieder1, die aanstaande zondag in Amsterdam een mars organiseert van de Bijlmermeer naar het Museumplein. Doel: het vieren van de veelkleurigheid van Nederland en het mobiliseren van de zwijgende meerderheid die ook schoon genoeg heeft van de verharding van het debat. ‘Als we de handen nou eens ineenslaan,’ zo werd het omschreven in een manifest. ‘Als we mét elkaar praten, in plaats van over elkaar. Als we inzien dat Nederland allang divers is en alleen nog maar meer divers zal worden. Als we dit vieren en erkennen dat we het samen moeten doen in dit land. Dan zullen we niet ondanks maar dankzij de verschillen één zijn.’
Dat het initiatief in de GeenStijl-hoek werd afgefakkeld, viel te verwachten. Maar ik was verbaasd over de negatieve reacties uit het antiracisme-kamp toen ik afgelopen juli, samen met Harm Ede Botje, een profiel van de initiatiefnemers schreef. Kort door de bocht: dat Ieder1 beweerde ergens vóór te zijn en niet tégen, stond gelijk aan het bagatelliseren van onrecht. Het was ‘holle feelgood bullshit’ voor mensen die graag in een ‘happy bubble’ vertoefden. Dat Ieder1 van zins was een ‘deken van positiviteit’ over ons land te leggen? Gádver, wat een jeuktaal.
Tja, een roman met die titel zou ik ook niet hoeven lezen. Maar het is geen roman. Volgens mij is het ook geen poging om de antiracisme-beweging de wind uit de zeilen te halen. Wél om die moedeloosmakende dynamiek van ons debat te doorbreken, al was het maar voor één keer. Noem me vooral een naïeve oude hippie, maar ik loop mee, en ik hoop jullie allemaal te zien.
Je reactie wordt geplaatst zodra deze is goedgekeurd. Je reactie is geplaatst.