De Week Waarin… we als Gutmensch uit de kast kwamen

We weten niet hoe het met u zit, maar wij zijn al een tijdje in de war. Dat zit zo: ooit was het een pre als je in ingewikkelde kwesties de nuance probeerde te zoeken, het hoofd koel hield en gewoon een beetje vriendelijkheid wilde betrachten. Als je er, kortom, naar streefde om het goed te doen. Wat allemaal nog lang niet eenvoudig was, maar hé: daarom was het ook een streven. Wie tegenwoordig hardop voor dat streven uitkomt, geldt in bepaalde kringen meteen als verdacht. Die is een ‘goedmens’, of ‘Gutmensch’ – want we mogen dan inmiddels dikke vrienden zijn met onze oosterburen, de Duitse taal leent zich nog altijd uitstekend voor vileine diskwalificaties. Oké, we weten ook wel dat het, sinds Michael Jackson stond te piepen hoe ‘bad’ hij wel niet was, allemaal een beetje een taalkundig doolhof is geworden, qua goed en slecht. Maar toch, het blijft een ongelooflijke irritante term, dat ‘goedmens’. Of je nu linksom of rechtsom lult, goed is gewoon beter dan slecht, en wie het daar niet mee eens is, kan hier ter redactie gratis een stomp voor zijn harses komen halen.

Of je nu linksom of rechtsom lult, goed is beter dan slecht, en anders kan je hier een stomp komen halen.

Niettemin werd onze verwarring afgelopen week alleen maar groter. Want waar sta je als Gutmensch bijvoorbeeld in de Syrië-kwestie? Je bent tegen dictators, tegen IS, sowieso tegen oorlog en trouwens ook tegen Poetin. Dus dat die laatste zich aldaar meldde op het strijdtoneel, was slecht nieuws – toch? De Russische beer is ongelikt, zijn intenties dubieus. Dus wat moest je met het stemmetje in je oor dat fluisterde dat een vleugje ongeliktheid in die regio onderhand geen kwaad kon? Ja, het is Poetin er vooral om te doen Assad in het zadel te houden, maar hé, met een beetje geluk werd IS bij wijze van collateral damage eindelijk verslagen – en kunnen wij voortaan ’s ochtends zonder al die misselijkmakende krantenfoto’s weer gewoon onze Brinta binnenhouden.

Als de goedmens een actieheld was, dan werd Donald Trump ongetwijfeld gecast als de evil villain. Een enge clown die na de zoveelste schietpartij op een school doodleuk beweerde dat Amerika méér wapens nodig heeft. In datzelfde interview stelde Trump dat het Midden-Oosten stabieler zou zijn als types als Saddam Hoessein nog gewoon aan de macht waren. Hmm, wacht effe: toen wij als goedmensen dik tien jaar geleden demonstreerden tegen George W. Bush omdat hij onder valse voorwendselen het verkeerde land aanviel, wreven diens aanhangers ons maar al te graag onder de neus dat we het daarmee de facto opnamen voor een massamoordenaar. Een argument dat ons ons indertijd licht ongemakkelijk deed voelen. Bijna even ongemakkelijk als wanneer je als goedmens opeens verdomd weinig weet af te dingen op een uitspraak van The Donald.

Gelukkig is er altijd nog Obama, die weer messcherp speechte na de schietpartij in Oregon. Minder wapens en strengere wetten in de strijd tegen zinloos geweld – zo hoor je het als goedmens graag. En misschien kon de president dan ook meteen zijn eigen wapens wat beter in bedwang houden. Want nog geen dag later een ziekenhuis van Artsen zonder Grenzen in Afghanistan bombarderen – veel zinlozer wordt het niet.

Nee, goedmenselijkheid, het was niet altijd even makkelijk. Maar goddank was er nog altijd de PVV-demonstratie in Almere tegen de ‘asieltsunami’. Zelf wisten we ook wel dat de vluchtelingenstroom niet alleen gezellige muziek en culinaire verfijning met zich meebrengt, en dat zich onder hen ook heus een paar zeikerds en types met nare opvattingen bevinden. Maar door de blinde haat van de Wilders-adepten (‘Ik hoop dat u verkracht wordt door een islamiet’, ‘Als er een aan mijn kind komt, steek ik hem dood’), en de totale onwil om zich ook maar een beetje in het lot van door oorlog op drift geraakte mensen te verplaatsen, wisten we wel weer één ding heel zeker: waar we ook stonden, het was niet aan de kant van deze club. En al klonk het uit je eigen mond wat aanmatigend, dan moest je het misschien maar eens hardop zeggen. Ich bin ein Gutmensch.