1. Anouchka van Miltenburg

Elke partij, maar vooral een regeringspartij, heeft er één nodig: een ‘chief whip’. Die moet de fractie in de pas laten lopen met het kabinetsbeleid, dreigende conflicten detecteren en onschadelijk maken, en zorgen dat ieder Kamerlid min of meer gelukkig blijft. Bij de VVD is dat Anouchka van Miltenburg. De hyper-ambitieuze vice-fractievoorzitter, herkenbaar aan haar coupe-Eveline Herfkens, geldt als de smeerolie van de liberale fractie. ‘Ze slaat zo nu en dan een arm om je heen als het even niet zo lekker gaat,’ zegt een collega. Maar, zo valt te horen in VVD-kringen, Anouchka komt ook even bij je langs als je ergens een afwijkende mening over hebt. Tot nu toe slaagt ze wonderwel in haar opdracht: geen fractie in Den Haag is zo gedisciplineerd als die van de VVD. En dat is wel eens anders geweest.

2. Fleur Agema (PVV)

Ze is misschien wel de belangrijkste vertrouweling van Geert Wilders. Vice-fractievoorzitter en zorgwoordvoerder Fleur Agema (35) geldt in de Tweede Kamer als de ogen en oren van de Grote Leider. ‘Als je lullig doet tegen Agema,’ zegt een Kamerlid, ‘doe je lullig tegen Wilders.’ De dochter van een café-uitbater uit Wormerveer staat bekend als een compromisloos harde werker. En dat was nodig ook, want de afgelopen jaren was er veel werk aan de winkel. Het PVV-imperium werd uitgebreid met vijf europarlementariërs, zeventien raadsleden, negenenzestig Statenleden en tien senatoren. Bovendien groeide de Tweede Kamerfractie naar vierentwintig zetels en ging de PVV gedogen. Binnen de fractie geldt een duidelijke hiërarchie. De negen oorspronkelijke Kamerleden plus een aantal capabele nieuwkomers voeren het woord, de rest treedt zelden naar buiten. Het is Agema die er persoonlijk op toeziet dat dit systeem blijft functioneren. Bijvoorbeeld begin dit jaar, toen Kamerlid Karen Gerbrands pleitte voor een beperking van het recht op abortus. Oeps, niet de bedoeling. Dat werd rechtgezet. Door Fleur Agema.

– Anouchka komt even bij je langs als je een afwijkende mening hebt

3. Eddy van Hijum (CDA)

Als er het afgelopen jaar één fractie door onderlinge onenigheid werd verscheurd, was het die van het CDA. De ‘dissidenten’ Kathleen Ferrier en Ad Koppejan roerden zich, Ab Klink vertrok, het rommelt nog steeds na. Aan fractiesecretaris Eddy van Hijum de taak het zaakje bij elkaar te houden. Volgens insiders gaat hem dat heel aardig af, in samenspraak met fractievoorzitter Sybrand van Haersma Buma en hun invloedrijke fractiegenote Mirjam Sterk. Wat ook helpt is het grote aantal meegaande types in het CDA-smaldeel, zoals Elly Blanksma, Sabine Uitslag en Coskun Cörüz. Van Hijum, gepromoveerd waterhuishoudkundige, staat bekend als een man met een ‘laag profiel’ en weinig vijanden. ‘Maar hij heeft grote invloed,’ zegt een insider. ‘Via het beheer van de agenda heeft hij in de fractie al heel wat plooien gladgestreken.’ Het kan toeval zijn, maar toch: Van Hijums thuisbasis Overijssel is de enige provincie waar het CDA bij de Provinciale Statenverkiezingen de grootste partij bleef.

4. Jeroen Dijsselbloem (PvdA)

Het afgelopen jaar hebben we weinig gehoord van de grote kanonnen bij de PvdA. Oud-fractieleider Mariëtte Hamer doet weer gewoon in stilte sociale zaken, wonderkind Diederik Samsom maakt een wat aangeslagen indruk en Job Cohen oogt na een jaar nog steeds onwennig. In dit vacuüm is vice-fractievoorzitter Jeroen Dijsselbloem uitgegroeid tot een machtig man. Volgens verscheidene parlementariërs maakt hij feitelijk de dienst uit bij de PvdA. Hij functioneert ook als chief whip, voor zover nodig: bij oppositiepartijen hoeft er minder te worden gedrild. De ambitieuze Dijsselbloem, die faam verwierf als voorzitter van de gelijknamige onderzoekscommissie naar de onderwijshervormingen, is een ervaren en behendig Kamerlid. Mocht Cohen er op een dag mee stoppen, dan circuleert zijn naam als opvolger. Hij heeft alleen één handicap: het ontbreekt hem aan aaibaarheid. Voor de camera’s lacht hij zelden, en hij mist het arbeideristische randje van iemand als Eberhard van der Laan, een andere mogelijke opvolger van Cohen.

5. De gehele SP-fractie

Ze benadrukken het voortdurend bij de SP: wij zijn anders dan andere partijen. Als SP’er werk je harder, ben je strijdvaardiger en verdien je minder (tweederde van het salaris verdwijnt linea recta in de partijkas). Een andere boodschap die de socialisten graag verkondigen: we hebben geen chief whip nodig, we zijn het altijd met elkaar eens. Natuurlijk, er is wel eens gedoe. Denk aan het opstandige Kamerlid Ali Lazrak en de afgescheiden senator Düzgün Yildirim. Maar wat gebeurde er toen Agnes Kant vorig jaar dramatisch vertrok? De partij schaarde zich als één blok achter de nieuwe man Emile Roemer. In de huidige fractie werken oudgedienden als Jan de Wit en Ewout Irrgang eendrachtig samen met frisse nieuwkomers als Manja Smits en Farshad Bashir. De SP, zo geven andere partijen toe, heeft inderdaad een evenwichtige fractie met weinig gedonder. Dat krijg je als alle fractieleden chief whip zijn: van zichzelf en van elkaar.