De triomfantelijkheid spatte er haast vanaf. Zie je nou wel. Dat die bezetters een zootje linksradicalen zonder achterban waren. Dat het gros van de studenten het eigenlijk prima vindt en de kwaliteit van het hoger onderwijs in Nederland perfect op orde is.

Student tevredener dan ooit, kopten de kranten gisteren groots. Het gemiddelde cijfer in de Nationale Studenten Enquête (NSE) was nooit hoger dan nu. ‘Een prachtige score,’ reageerde minister van Onderwijs Bussemaker direct, alsof haar eigen optreden net douze points had gekregen.

De kranten pakken ermee uit, de politiek schermt ermee en instellingen krijgen het om hun oren. Die enquête moet wel Heel Belangrijk zijn. Universiteiten en hogescholen proberen studenten dan ook met grof geschut te bewegen de NSE in te vullen. Voorafgaand aan colleges worden promotiefilmpjes getoond en in ruil voor een ingevuld formulier krijgen ze een smoothie of roze koek. Zo is het opkomstpercentage de afgelopen jaren opgeschroefd tot zo’n veertig procent. Maar welke studenten dat zijn, en vooral ook: welke niet? Daarover is niks bekend. De belofte van een smoothie mobiliseert kennelijk precies een representatieve groep.

Ook de student filosofie geeft een cijfertje aan de praktijkgerichtheid van zijn opleiding

Waar de studenten zich vervolgens doorheen worstelen doet nog het meest denken aan een ratingformulier op Iens. Van ‘de algemene sfeer’ via ‘de didactische kwaliteiten van de docenten’ tot ‘de sportvoorzieningen’: alles mogen ze een cijfertje geven. ‘Geef aan hoe tevreden je bent over de mate waarin jou de volgende aspecten van onderzoekend vermogen worden aangeleerd,’ staat er bijvoorbeeld. En achter ‘schriftelijk rapporteren over praktijkgericht onderzoek’ mag de brave student vervolgens een cijfertje invullen.

Profileer en differentieer, schreeuwen politici en beleidsmakers al jaren tegen het hoger onderwijs. Maar tegelijkertijd worden álle studenten van zowel het hoger beroeps- als het universitair onderwijs al jaren door exact dezelfde vragenmal geduwd. Ook de student filosofie geeft een cijfertje aan de praktijkgerichtheid van zijn opleiding. Als klap op de vuurpijl wordt aan het eind de zogenaamde ‘ultimate question’ gesteld. Zou je jouw opleiding aanraden aan vrienden, familie of collega’s? Inderdaad: de ultieme illustratie van hoe je het vraagstuk onderwijskwaliteit kunt vernauwen tot een nietszeggend restaurantrecensie.

Over niet alle resultaten was Bussemaker overigens tevreden. Met name de cijfers over studieroosters en stagevoorbereiding baarden haar zorgen. Daar gaat de komende tijd aan gewerkt worden. Met zulke enquêtes weten de beleidsmakers in elk geval waar de prioriteiten liggen.