<div class="lead">
<p>De gesprekken van de dag, volgens de redactie. Vandaag is het de morning after. En wij deugmensen zijn nog niet klaar met rouwen.</p>
</div>
<p><em>Morning</em>. De baksteen in mijn maag wil van geen oplossen weten. (En wie gisteren per ongeluk langer dan vijf minuten <a href="http://pauw.vara.nl/media/366636" target="_blank">naar <em>Pauw</em></a> heeft gekeken, heeft er een baksteen bij.) Ik zocht troost <a href="http://www.nytimes.com/2016/11/10/us/politics/hillary-clinton-campaign.html" target="_blank">bij Clinton</a> en haar speech met het effect van een stomp op de baksteen: &#8216;The American dream is big enough for everyone&#8217;, zei ze. &#8216;For people of all races, and religions, for men and women, for immigrants, for L.G.B.T. people, and people with disabilities. For everyone.&#8217; Haar Amerikaanse droom, niet die van de President-Elect, die elk van deze minderheden herhaaldelijk heeft bespot en buitengesloten.</p>
<p>De democratie gaf ons een klap in het gezicht. Was-ie maar <em>rigged</em>, dacht ik even. Als dat de uitslag had doen kantelen, was het me het waard geweest. Was het systeem maar anders, dacht ik ook, en ik wuifde het vaandel met <a href="https://www.vn.nl/het-probleem-van-de-democratie-ligt-bij-de-kiezers/" target="_blank">het betoog van Jason Brennan.</a> Ik tikte mezelf al snel op de vingers: het is alsof je voorstelt steen-papier-schaar te spelen om het laatste koekje, en verliest. Dat het resultaat vies tegenvalt, doet niets af aan het systeem. Er zijn simpelweg mensen (een meerderheid aan kiesmannen) die niet denken zoals ik, en dat ik <a href="https://www.vn.nl/socioloog-hochschild-trump-stemmers-zijn-niet-gek/" target="_blank">mijn eigen principes tot de norm</a> heb uitgeroepen was naïef en doodzonde.</p>
<p>Op gracieuze wijze gaf Obama toe aan de stem van het volk. &#8216;Everybody is sad when their side loses an election,&#8217; zei hij. &#8216;But the day after, we have to remember that we’re actually all on one team. This is an intramural scrimmage.&#8217; T<a href="https://www.youtube.com/watch?v=0SLfCkXDAf8" target="_blank">ussen de regels door</a> bood hij houvast. Zijn warmte, ook in het contact met Biden, staat in schril contrast met de kilte van Trump en het onzekere fundament onder het kameraadschap met de al even vrieskoude Pence. Bewust van het feit dat acht jaar hard werk binnen luttele jaren teniet kan worden gedaan, zei hij alles op alles te zetten op een soepele wisseling van de wacht. &#8216;We all want what’s best for this country. That’s what I heard in Mr. Trump’s remarks last night. That’s what I heard when I spoke to him directly. And I was heartened by that.&#8217;</p>
<p>Ach, hij moet wel. De Republikeinen, verrast door hun eigen overwinning, hebben <a href="http://www.nytimes.com/interactive/2016/11/09/us/elections/states-shift.html?rref=collection%2Ftimestopic%2FClinton%2C%20Hillary%20Rodham&amp;action=click&amp;contentCollection=politics&amp;region=stream&amp;module=stream_unit&amp;version=latest&amp;contentPlacement=2&amp;pgtype=collection" target="_blank">ruim baan</a> gekregen. De meeste Democraten lijken hun koers te hebben bepaald: afwachten, bidden en je koest houden. Een trucje dat Rutte vliegensvlug lijkt te hebben afgekeken, voor hij als een <em>flat character</em> in een reclame van de Belastingdienst <a href="http://nos.nl/artikel/2142217-rutte-ik-feliciteer-trump-van-harte.html" target="_blank">zijn riedeltje</a> voorlas. Merkel toonde <a href="http://www.nytimes.com/interactive/projects/cp/opinion/election-night-2016/angela-merkels-warning-to-trump" target="_blank">wel degelijk karakter</a>: &#8216;Germany and America are connected by values of democracy, freedom and respect for the law and the dignity of man, independent of origin, skin color, religion, gender, sexual orientation or political views,&#8217; sprak ze, zichtbaar geraakt. &#8216;I offer the next President of the United States close cooperation on the basis of these values.&#8217; Een statement dat overeenkomt met <a href="http://variety.com/2016/biz/news/bernie-sanders-trump-win-president-1201914220/" target="_blank">de reactie van Bernie Sanders</a>: &#8216;To the degree that Mr. Trump is serious about pursuing policies that improve the lives of working families in this country, I and other progressives are prepared to work with him. To the degree that he pursues racist, sexist, xenophobic, and anti-environment policies, we will vigorously oppose him.&#8217;</p>
<p>In New York zijn <a href="http://www.bbc.com/news/election-us-2016-37932231" target="_blank">de protesten</a> begonnen. Duizenden mensen verzamelen zich rond de Trump Tower, schreeuwen en verbranden oranje Trump-poppen. Hoewel de protesten in New York vredig verlopen, worden in Oakland ramen en auto&#8217;s ingegooid door demonstranten. De President-Elect drijft <a href="http://www.latimes.com/local/lanow/la-me-ln-protest-trump-20161109-story.html" target="_blank">met name studenten</a> tot wanhoop. Begrijpelijk, als je naar <a href="http://coed.com/2016/11/09/how-the-electoral-map-would-have-looked-if-only-voters-aged-18-25-counted-photo/" target="_blank">de statistieken</a> kijkt als op dit kaartje: hij is #notmypresident, om in hashtags te spreken.</p>
<p>Michael Moore gaat niet de straat op. Hij stelde een to-do-list op, die in razend tempo <em>viral</em> ging. Voor het gemak plaats ik &#8216;m in z&#8217;n geheel hieronder:</p>
<div class="info-box">
<p>Morning After To-Do List:<br />
1. Take over the Democratic Party and return it to the people. They have failed us miserably.<br />
2. Fire all pundits, predictors, pollsters and anyone else in the media who had a narrative they wouldn&#8217;t let go of and refused to listen to or acknowledge what was really going on. Those same bloviators will now tell us we must &#8220;heal the divide&#8221; and &#8220;come together.&#8221; They will pull more hooey like that out of their ass in the days to come. Turn them off.<br />
3. Any Democratic member of Congress who didn&#8217;t wake up this morning ready to fight, resist and obstruct in the way Republicans did against President Obama every day for eight full years must step out of the way and let those of us who know the score lead the way in stopping the meanness and the madness that&#8217;s about to begin.<br />
4. Everyone must stop saying they are &#8220;stunned&#8221; and &#8220;shocked&#8221;. What you mean to say is that you were in a bubble and weren&#8217;t paying attention to your fellow Americans and their despair. YEARS of being neglected by both parties, the anger and the need for revenge against the system only grew. Along came a TV star they liked whose plan was to destroy both parties and tell them all &#8220;You&#8217;re fired!&#8221; Trump&#8217;s victory is no surprise. He was never a joke. Treating him as one only strengthened him. He is both a creature and a creation of the media and the media will never own that.<br />
5. You must say this sentence to everyone you meet today: &#8220;HILLARY CLINTON WON THE POPULAR VOTE!&#8221; The MAJORITY of our fellow Americans preferred Hillary Clinton over Donald Trump. Period. Fact. If you woke up this morning thinking you live in an effed-up country, you don&#8217;t. The majority of your fellow Americans wanted Hillary, not Trump. The only reason he&#8217;s president is because of an arcane, insane 18th-century idea called the Electoral College. Until we change that, we&#8217;ll continue to have presidents we didn&#8217;t elect and didn&#8217;t want. You live in a country where a majority of its citizens have said they believe there&#8217;s climate change, they believe women should be paid the same as men, they want a debt-free college education, they don&#8217;t want us invading countries, they want a raise in the minimum wage and they want a single-payer true universal health care system. None of that has changed. We live in a country where the majority agree with the &#8220;liberal&#8221; position. We just lack the liberal leadership to make that happen (see: #1 above).</p>
<p>Let&#8217;s try to get this all done by noon today.<br />
&#8212; Michael Moore</p>
</div>
<p>Dan nog even dit:<em> <a href="https://twitter.com/jndkgrf/status/796344251261001728" target="_blank">As usual</a></em> zijn er de mensen die zichzelf boven de rest plaatsen, door te roepen dat rouw zinloos en pathetisch is. Aspirant-leden van <em>the winning team</em>. Dat we niet mogen klagen over de democratie, dat we ons neer moeten leggen bij de stem van het Amerikaanse volk. Vreselijk kinderachtig. Niet alleen zijn we ons ervan bewust dat ons gejammer geen enkele invloed heeft op wat er overzees gebeurt en geven we de democratie de schuld niet, we balen simpelweg als een stekker. En waarom zou je niet in een mineurstemming mogen zijn als het in een land zo groot, zo machtig en invloedrijk als Amerika niet de kant op gaat die je zou verkiezen boven een radicaal verschillend alternatief? Laat ons &#8216;deugmensen&#8217; toch klagen hier in Nederland. Lach erom, als je dat nodig vindt, maar houdt die kleine handjes bij je. Hear, hear, Casper:</p>
<div class="gpdr-overlay-wrapper">
    <script type="text/plain" class="gpdr-iframe gdpr-service-twitter"></p>
<blockquote class="twitter-tweet" data-width="500">
<p lang="nl" dir="ltr">De vreugde waarmee ‘deugmensen’ nu worden uitgelachen omdat ze een racistische, seksistische president wél een probleem vinden is eng.</p>
<p>&mdash; Casper Sikkema (@caspersikkema) <a href="https://twitter.com/caspersikkema/status/796357315792404489">November 9, 2016</a></p></blockquote>
<p><script async src="//platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>    </script></p>
<div class="row">
<div class="col-sm-12">
<div class="gdpr-content">
<h4>Twitter</h4>
<p>Deze dienst is alleen beschikbaar wanneer alle cookies zijn geaccepteerd</p>
<p>                <a href="javascript: Cookiebot.renew()" class="gdpr-settings btn btn--primary button--primary">Wijzig cookie voorkeur</a>
            </div>
</p></div>
</p></div>
</div>


Roos van Tongerloo

Trump, the morning after: laat ons ‘deugmensen’ toch klagen

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips