Verhalen
De Canadese schrijfster Alice Munro heeft een status bereikt die het moeilijk maakt haar werk kritisch te beoordelen. Onlangs werd haar oeuvre bekroond met de Internationale Man Booker Prize. Het is niet de Nobelprijs, maar wat erkenning en prestige betreft komt ze aardig in de buurt.
Munro is in de eerste plaats een schrijfster van korte verhalen en wordt geprezen voor de manier waarop ze in een handvol bladzijden de lezer laat kennismaken met het complexe gemoedsleven van haar personages. We leren hartsgeheimen en zielenroerselen kennen, en vernemen de onverwachte consequenties van een achteloze opmerking of een nonchalant gebaar.
Wat opvalt in deze nieuwe bundel, waarover ik minder enthousiast ben dan over eerder werk, is de lengte van de levens die ze beschrijft. Munro, die zelf al een poosje op aarde rondloopt, zet in korte verhalen relatief lange levens neer. Daardoor verliezen dramatische gebeurtenissen hun intensiteit. De tijd relativeert de grote trauma&#8217;s: wat ooit onoverkomelijk leek, blijkt uiteindelijk niet meer te zijn dan een lastige periode of een pijnlijk moment, waarna het leven weer verder kabbelt. Het probleem is dat ook deze verhalen af en toe beginnen te kabbelen.
Het sterkst is Munro wanneer ze het Canada van haar jeugd evoceert. Grote gezinnen woonden in kleine kamertjes, de was hing te drogen bij de kachel, voor veel ziektes bestond er geen medicijn. Louche heren probeerden jonge vrouwen te verleiden, jonge vrouwen lieten zich verleiden in ruil voor een mooie jurk, een voedzame maaltijd of een avondje uit. Het was een tijd waarin je overleefde eerder dan leefde.
De levensles wordt het treffendst verwoord in een verhaal dat begint met de veelbetekenende zin: &#8216;Het verbaast me soms hoe oud ik ben. Ik kan me herinneren dat de straten met water werden besprenkeld opdat het stof zou blijven liggen.&#8217; Er volgt een ingewikkeld verhaal over de rivaliteit tussen een schoonmoeder en een schoondochter, waarna de getuige van dit alles haar relaas afrondt met de ontnuchterende zin: &#8216;Ik groeide op en ik werd oud.&#8217; Die zin mag gelden als samenvatting van elk leven dat niet vroegtijdig wordt afgebroken. Waar maken we ons in godsnaam druk over?
De wijze stem die uit deze verhalen opklinkt, levert niet altijd de overtuigendste verhalen op. Het is een bittere waarheid dat jonge mensen zelden een boodschap hebben aan wijsheid. Ze willen het leven zelf ontdekken, zelfs wanneer ze daar een hoge prijs voor moeten betalen. Al lezend bedacht ik dat ook de literatuur wellicht beter gediend is met de tegendraadsheid, onredelijkheid, heftigheid of woede van de jeugd. Oudere schrijvers mogen dan wel de wijsheid in pacht hebben, ze kunnen er in hun werk beter niet te nadrukkelijk mee te koop lopen.

Kristien Hemmerechts

Louche heren en jonge meisjes

Welkom in Nederland

De opvangcrisis escaleert

Verhaal van de Week

En nu?

Vechten tegen Assad

Extreemrechtse connecties

JA21

Soepschildpad

Hans Stegeman

Schooljuf

Nicolaas Veul

Plan Rutte mislukt

NAVO

Parijs was een voorbode

Protest

Leven onder de radar

In beeld

Himmler in New York

Voorbeschouwing

Verdwaald in de AI-psychose

Chatbots