Nog geen week is de nieuwe Freedom Act oud, en hij ligt alweer onder vuur. En helaas: niet omdat ie privacy alsnog maar zeer matig beschermd, wat overigens een uitstekend kritiekpunt zou zijn. Nee, de kritiek komt van de FBI, die de mogelijkheden van de Amerikaanse staat veel te beperkt vindt.

De social media van IS-aanhangers wordt al nauwgezet in de gaten gehouden. Maar als de FBI ook de persoonlijke berichten die vervolgens onderling verstuurd worden wil volgen, stuit ze steeds vaker op versleutelingen. Verdachten maken namelijk steeds meer gebruik van diensten als WhatsApp en Kik, waarin berichten versleuteld zijn, als ook van Wickr en Surespot, waarbij berichten zichzelf na korte tijd zelfs helemaal vernietigen.

Precies de berichtendiensten die ook onder het grote publiek zo populair zijn geworden omdat ze de belofte van privacybescherming hebben. Maar als diensten hun software zo goed beveiligen dat ook de dienst zelf de berichten niet kan lezen, dan lukt het ons ook niet, aldus hoofd terreurbestrijding van de FBI Michael Steinbach. Hij hoopt nu op medewerking van de bedrijven voor een technical solution.

Dat gaat lastig worden. De bedrijven die Steinbach in gedachten heeft hadden namelijk net een ander beleid voor ogen. Vandaag lieten ze dan ook weten daar niks voor te voelen. Vorige week presenteerde Facebook net de mogelijkheid encryptie aan haar berichtenservice toe te voegen. En Apple-baas Tim Cook spreekt zich steeds feller uit tegen privacyschendingen van zowel bedrijven als overheidsdiensten. Over de data van Apple-gebruikers predikte het bedrijf gisteren nog trots: ‘We honestly just don’t want to know!’

Lekker samenwerken wordt dat dus. En zelfs al zijn diensten bereid alleen de overheid beperkte toegang geven, dan kan dat alleen door de hele versleutelsoftware te verzwakken. Dat is de grap: je kunt niet een beetje versleutelen. Als overheidsdiensten erbij kunnen, dan ook bedrijven, hackers of uiteindelijk zelfs nieuwsgierige ouders. Precies daarom is algehele encryptie de afgelopen tijd zo populair is geworden. En daarom hebben bedrijven met superveilige software zoveel gebruikers kunnen winnen.

Het is daarom nu vooral interessant hoe de publieke opinie zich ontwikkelt. Maar hoe solide is de encryptieliefde, wanneer tegelijkertijd de angst voor aanslagen door ISIS groeit?

Precies twee jaar na Snowden is het de ultieme vuurproef voor het nieuwe privacy bewustzijn. Pas als consumenten en bedrijven ook nu het recht op versleutelde communicatie blijven verdedigen, gaat het om echte betrokkenheid. Want als de FBI de appjes van ISIS kan lezen, dan kunnen ze ook weer bij onze eigen berichten.