Jamals gulp stond open en plein public. Kan gebeuren. Maar wat maakt het nog uit als we in ons huidige post-truth-tijdperk toch gewoon kunnen zeggen dat ‘ie hélemaal niet openstaat. ‘Je hoeft je niet te schamen voor gebeurtenissen die toch niet gebeurd zijn.’

Puik nieuw overhempie aan, en op pad, het is gestopt met regenen, vandaag strijk ik eens neer op het terras van de Ceuvel in Amsterdam-Noord, en nadat ik binnen aan de bar een witbiertje heb gehaald, vind ik buiten een prima plekje in de zon, en op het moment dat ik mijn notitieboekje op mijn schoot leg om een paar aantekeningen te maken over de actualiteit en het leven in het algemeen, ontdek ik dat mijn gulp wijd open staat. Die heeft dus de hele weg van huis hierheen opengestaan. En niemand die me daar op heeft aangesproken. Paniekerig het geheugen aftasten: wat voor blikken kreeg ik onderweg? Wat voor onderbroek heb ik eigenlijk aan? Hoe vaak gebeurt me dit zónder dat ik het door heb?

Gelukkig is het stil op straat in deze vakantionaire tijden. Ergens is dat des te meer reden tot schaamte. Wat doet die engerd met z’n broek open in onze stille straten? Ja, die potloodventer daar, met dat freaky overhemd.

Ik las ergens dat schaamte een cruciale rol speelt in de radicalisering van jongemannen die tot terroristen uitgroeien. Een pittige vernedering kan zo’n diepe en onvergetelijke wond slaan dat alleen de ergste wraakoefening voor enige voldoening kan zorgen. Met geweld dwing je respect af dat je eerder niet kreeg. Een bizarre psychologische kronkel, trouwens – ik zou voor een roman van mij geen vijfsterrenrecensie willen die onder dreiging van een pistool is afgedwongen. Respect dat je op moet eisen ís geen respect. Maar goed, dat ben ik, en ik ben geen terrorist. Wel staat mijn gulp open.

Schaamte als bron van kwaad. Het kan… Toch heb ik ook vaak de indruk dat er juist niet genoeg schaamte is onder de mannen in deze wereld. Je zal maar in de schijnwerpers van de internationale politiek staan, zoals Donald Trump, en de ene afgang na de andere beleven, zoals in één week tijd een van je belangrijkste verkiezingsbeloftes opnieuw getorpedeerd zien worden – hoi, Obamacare! – door nota bene iemand van je eigen partij – hi, John! – en vervolgens te moeten vernemen hoe je kersverse woordvoerder je stafchef Priebus ‘a fucking paranoid schizophrenic’ noemt en van zichzelf aangeeft dat hij, in tegenstelling tot strategisch adviseur Bannon, zichzelf niet probeert te pijpen.

Misschien is dat een van de voordelen van het post-truth-tijdperk: als de waarheid niet meer bestaat hoef je je ook niet te schamen voor gebeurtenissen die toch niet gebeurd zijn. 

Het is taal waarvan zelfs pussy grabber Trump begrijpt dat je die beter niet on record kunt bezigen. Maar het lijkt hem niet te deren. Misschien is dat een van de voordelen van het post-truth-tijdperk: als de waarheid niet meer bestaat hoef je je ook niet te schamen voor gebeurtenissen die, weet je wat, toch niet gebeurd zijn. Je knipt met je vingers, en weg zijn ze, de ongewenste gebeurtenissen! Mijn gulp stónd helemaal niet open: dat is een leugen van het ontzettend-oneerlijke medium Vrij Nederland.

Toch kent zelfs Trump misschien wel schaamte. Zo verwijdert hij soms tweets die zelfs voor hem een tikkeltje te krankzinnig of een tikkeltje te beroerd gespeld zijn, zoals in het geval van het mysterieuze ‘covfefe’.

Ook micro-Trumpjes hebben soms last van een onverwacht bezinningsmomentje, zoals afgelopen week bleek toen onze eigen koning van de schaamteloosheid – mijn-meningen-zijn-feiten-en-momenteel-ben-ik-zo-verliefd-dat-ik-niet-meer-masturbeer-op-mijn-lavendelzakjes (nee, ik overdrijf niet) Thierry B. een tweetje verwijderde. De anti-elitaire telg uit het Roger Scruton-kartel postte op Twitter de woorden: ‘NASA data: zeespiegel is al twee jaar aan het dalen’, voorzien van een linkje naar de hysterische conspiracy-website NaturalNews.com, waar ook fijne berichten zijn te vinden over tomaten eten tegen huidkanker en meer van dergelijke homeopathisch verdunde gedachtespinsels. (Want de zeespiegel mag van jaar tot jaar dalen en stijgen – en om de zes uur ook, haha! – de tendens over de afgelopen decennia is onmiskenbaar: hij stijgt.)

Met de aard van zijn bron geconfronteerd verwijderde Ome Thier de tweet onmiddellijk, maar het kwaad was geschied, het screenshot gemaakt en verspreid, de gênante vertoning voorgoed vastgelegd voor het nageslacht. Maar geneert hij zich wel echt? Ik betwijfel het. Ik hoop het, dat wel. Ik hoop dat zo’n post-truth’er eens in de zoveel tijd, al is het maar heel soms en al is het nog zo kortstondig, stilstaat bij de gevaarlijke idioot die hij nooit had willen worden, maar wel is.

Misschien is het wel gênanter om en plein public je handen naar je kruis te brengen en alsnog die gulp dicht te ritsen dan de situatie gewoon maar te laten zoals-ie is. Voor je het weet word je door een of andere post-truth-feminist van ‘manzipping’ beticht of anders wel van ‘manspreading-plus’. Niet dat mij dat iets kan schelen, daar ben ik dan weer heel schaamteloos in, dus kom op, zonder mij verder nog om mijn terrasgenoten te bekommeren trek ik eindelijk, met een trage en ferme haal, die gulp dicht en neem dan een welverdiende slok witbier. Nooit gebeurd.