Al vijftien jaar zorgt het Nederlandse prentenboek Koning & Koning af en toe voor ophef in de VS. Laatst weer. Hoe onderwijs over homoseksualiteit, ook in Nederland, nog steeds moeizaam gaat.

Het verbaast haar al niet eens meer echt. Dat haar prentenboek Koning & Koning voor ophef zorgt, dat heeft Linda de Haan inmiddels wel vaker meegemaakt. Maar dat een Amerikaanse docent er vorige week ontslag om moest nemen, daar schrok ze toch wel weer even van.

Het was het eerste boek dat De Haan samen met mede-illustrator Stern Nijland in 2000 maakte. Over een kroonprins die na een lange zoektocht naar een prinses uiteindelijk verliefd wordt op een andere prins. Als koning en koning leven ze nog lang en gelukkig. Inmiddels is het boek in acht talen verschenen. Binnenkort verschijnt de Japanse editie. ‘Het succes van dit debuut gaan we nooit evenaren,’ lacht De Haan. ‘Terwijl: voor ons was het eigenlijk een heel gewoon boek.’

De rest van de wereld denkt daar anders over. In 2005 dienden meerdere ouders in Amerika klachten in tegen bibliotheken die het boek uitleenden. Eveneens in de VS spanden ouders in 2006 een rechtszaak aan tegen een school waar het boek was voorgelezen. Ook in Engeland leidde een op het boek gebaseerd theaterstuk in 2007 tot protesten van religieuze organisaties.

Bizar, vindt De Haan, wat het prentenboek nog altijd teweegbrengt. Door mensen over de hele wereld worden ze er af en toe over getipt. Niet alleen negatieve dingen, haast ze te zeggen. ‘Ook homokoppels die het boek naar ons opsturen om te signeren. Of tieners die zich gesteund voelen en ons schrijven. We blijven eigenlijk constant met dat boek verbonden.’

Er is een prachtig toneelstuk van gemaakt, maar dat kan ook in Nederland niet op alle scholen worden gespeeld

En nu is er dus Omar Currie, docent op een school in de Amerikaanse staat North Carolina. Nadat een leerling voor homo was uitgemaakt, besloot hij het boek in zijn klas voor te lezen. Door de schoolleiding werd hij vervolgens op het matje geroepen. Ook werd er een nieuwe regel ingevoerd om boeken voortaan voordat ze worden voorgelezen ter goedkeuring aan ouders voor te leggen. Voor Currie reden zijn baan vorige week op te zeggen.

‘We hebben hem via sociale media een hart onder de riem gestoken,’ vertelt De Haan. In de vijftien jaar dat het boek inmiddels uit is lijkt er weinig veranderd. Er leek een paar jaar geleden even sprake van een Russische vertaling, maar door de nieuwe ‘homopropagandawet’ is dat inmiddels ondenkbaar.

Maar ook in Nederland is het boek niet onomstreden. De Haan: ‘Dat blijft me verbazen. Er is een prachtig toneelstuk van gemaakt, maar ook dat kan niet zonder meer op alle scholen worden gespeeld. Ook hier is er nog veel te verbeteren.’ Misschien, twijfelt ze, is het klimaat ook hier zelfs weer iets verslechterd. ‘Een van mijn andere prentenboeken, waar een blote peuter in zit, schijnt in sommige boekhandels ook tot opmerkingen van ouders te leiden. Misschien worden we wel weer bekrompener. Ik hoop echt dat dat bij een volgende generatie beter zal zijn.’