&#8216;Op Vlieland zeggen ze: als je aan het begin van de Dorpsstraat je teen stoot, dan heb je aan het einde van die straat je been gebroken. Aanvankelijk liet ik alle onzin die over mij werd rondgestrooid langs me afglijden, maar naarmate het geroddel grimmiger werd, begon het me toch te raken. Mijn burgemeesterschap werd overschaduwd door een incident. De media deden daar met opgeklopte verhalen een schep bovenop. Ik moest weg, maar er is nooit iemand geweest die zei: hij was een slechte burgemeester.
Ik had bevlogen jaren achter de rug bij de SP. Op het partijkantoor gewerkt, bij de Tweede Kamerfractie, partijbestuurder geweest, districtsvoorzitter, vanaf 2006 was ik wethouder in Schiedam. In 2009 ben ik uit de SP gestapt. De partij was in korte tijd sterk gegroeid en dat maakte volgens mij professionalisering noodzakelijk, maar de SP bleef liever actievoeren. Dat leidde tot een breuk. Mede om die reden solliciteerde ik naar de vacature van burgemeester op Vlieland. In een kleine gemeenschap als Vlieland zou ik mijn betrokkenheid kunnen tonen en iets voor de mensen kunnen betekenen. Dat voelt voor mij goed.
Als iemand een klacht stuurde over het ontbreken van een verkeersdrempel, nam ik als verantwoordelijk wethouder ter plekke even poolshoogte. Op Vlieland deed ik alles op mijn Renault-fiets. Met uitzondering van de politie draaien de hulpdiensten op Vlieland op de inzet van vrijwilligers. Om mijn waardering voor hun werk te laten blijken, deed ik mee aan hun oefeningen. De manier waarop ik mij onder de mensen begaf en onderdeel werd van die samenleving was misschien wat ongebruikelijk, maar ik had bij mijn sollicitatie aangekondigd hoe ik de functie wilde gaan invullen. Waarschijnlijk is dat een doorslaggevende factor geweest om mij aan te nemen, in combinatie met het feit dat ik een jong gezin meebracht. Dat vonden ze leuk; mijn twee voorgangers woonden alleen.’
Voor het hoofd gestoten
‘Vanaf mijn installatie als burgemeester op 15 februari 2010 voelde ik me erg thuis op het eiland. Bij mijn aantreden heb ik tegen de gemeenteraad gezegd: ik ben niet de arrogante jongen uit de Randstad die komt vertellen wat jullie moeten doen, ik wil dat jullie mij vertellen wat ik moet doen. Neem me bij de hand, leid mij rond, vertel me wat moet veranderen en wat behouden moet blijven. Natuurlijk waren er mensen in het dorp die probeerden langs informele weg iets bij mij gedaan te krijgen. De eerste keer dat iemand aan de bar tegen mij begon over het regelen van een bouwvergunning, heb ik mijn agenda getrokken en gezegd: morgenochtend om 9 uur heb ik een gaatje. Ik had niet het idee dat ik met deze werkwijze vijanden maakte, hoewel: als je naar de gebeurtenissen van de afgelopen maanden kijkt, moet ik toch bepaalde mensen voor het hoofd hebben gestoten.
Er gaan verhalen dat ik vreemd ben gegaan. Ik zou met de vrouw van de makelaar naar bed zijn geweest. De Telegraaf schreef: iedereen zag het en iedereen wist het – nou, behalve ikzelf dus. Het geroddel begon nadat Edith in het voorjaar van 2012 weer aan de wal was gaan wonen met onze twee dochters. Ik bleef met onze pleegdochter Marja op Vlieland. Mijn vrouw vertrok niet omdat ons huwelijk op de klippen was gelopen. Dat was een van de fabels die de ronde deden. Ze ging weg nadat bij onze oudste dochter Ellen een syndroom in het autistisch spectrum was vastgesteld. De specialistische hulp die ze nodig heeft om de middelbare school te doorlopen, is op het eiland niet voorhanden.
Hoe vaak ik ook probeerde om uit te leggen hoe het zat, toch bleef het verhaal terugkeren dat het niet goed zat in ons huwelijk. Het gezin kwam bij elkaar in de weekends en in de vakanties, afwisselend in Schiedam en op Vlieland. In die tijd ontstonden de eerste spanningen met raadsleden. Ik had me sterk gemaakt voor een nieuwe vorm van voortgezet onderwijs, gebaseerd op het principe dat ieder kind, op elk niveau, op het eiland naar school moest kunnen gaan. Daar was een methode voor ontworpen. De raad had unaniem ingestemd met het project, dat zes miljoen zou gaan kosten. Als mensen het raar vonden dat ik als portefeuillehouder onderwijs mijn dochter naar een school op het vasteland stuurde, legde ik uit dat dit te maken had met haar autisme. Het ging er af en toe best pittig aan toe, maar misverstanden zijn er om te worden opgehelderd. Ik hecht aan transparantie.
Dat weekendhuwelijk bleek moeilijker vol te houden dan we dachten. Door de week probeerden we via Skype contact te houden; ’s avonds stond er een iPad op de eettafel om dat gezinsgevoel een beetje overeind te houden. Onafhankelijk van elkaar kwamen mijn vrouw en ik geleidelijk tot de ontdekking dat we de kloof die tussen ons was ontstaan eigenlijk wel prettig vonden. Het huwelijk stelde niet zoveel meer voor. Afgelopen voorjaar besloten we niet alleen fysiek, maar ook voor de wet uit elkaar te gaan. We hebben vanwege de kinderen geprobeerd dit in goede harmonie op te lossen; dit mocht geen vechtscheiding worden.’
Moordlust
‘Er waren meer mensen op het eiland die niet lekker in hun relatie zaten. Vanuit die positie is het fijn om je hart uit te storten bij een lotgenoot die meteen begrijpt waar je het over hebt. Zo voerde ik diverse vertrouwelijke gesprekken, deels bij mij thuis, deels in horecagelegenheden, met een vrouw die haar hart luchtte over haar huwelijk. Uit dat contact is vriendschap ontstaan, maar absoluut geen liefdesrelatie. Ik heb me onvoldoende gerealiseerd dat deze ontmoetingen tot geroddel zouden kunnen leiden. Ik ga ervan uit dat die vrouw niet meteen aan haar man doorvertelde wat wij besproken hadden. In die zin was er misschien sprake van geheimzinnig gedoe dat niet bevorderlijk was voor de onderlinge verhoudingen.
Wat zich precies heeft afgespeeld, weet ik nog steeds niet, maar op een zeker moment sloegen bij haar partner de stoppen door. Vrijdag 14 juni rond half vier ’s middags was ik in de tuin een kippenhok aan het timmeren. Ineens stond hij voor me, razend en tierend, zwaaiend met een stuk hout waarmee hij mij te lijf wilde gaan. Ik las moordlust in zijn ogen en was echt doodsbang. Hij heeft me achtervolgd door de tuin en rondom het huis. Ik moest rennen voor mijn leven. Uiteindelijk had ik geen andere keus dan aangifte tegen hem te doen van poging tot zware mishandeling en mishandeling. Ik had een flinke schram aan mijn bovenarm opgelopen. Hij heeft die nacht vastgezeten op het politiebureau in Leeuwarden.
Boetes voor mishandeling kunnen oplopen tot vijftienduizend euro, maar in dit geval trof de officier van justitie een schikking voor een veel lager bedrag. Ik had de politie gevraagd deze zaak niet op de rol te zetten, maar het nieuws lag direct op straat. De schrik zat er behoorlijk in. Op maandagochtend zou ik met de fractievoorzitters het incident bespreken. Zover kwam het niet. Ik kreeg die ochtend te horen dat de fractievoorzitters eerst met elkaar wilden overleggen voordat ze het gesprek met mij aangingen. Ik werd naar huis gestuurd, ze zouden me wel laten weten als ze zover waren om met mij te praten.’
Hand in hand
‘Dat gesprek heeft nooit plaatsgevonden. Ik was nog niet thuis of ik werd gebeld door de kabinetschef van de commissaris van de koning. Of ik direct naar het provinciehuis in Leeuwarden wilde komen. Toen wist ik ongeveer hoe laat het was. Mij werd verteld dat ik door dit incident beschadigd was geraakt en niet meer kon functioneren als burgemeester. De fractievoorzitters hadden de commissaris laten weten dat ze een gesprek met mij niet zinvol vonden. Het ging niet om wat er gebeurd was, maar om de negatieve publiciteit die rond mijn persoon was ontstaan.
Dat ik niet in de gelegenheid werd gesteld om mijn kant van het verhaal te vertellen, heeft me erg teleurgesteld. Ik heb me verbaasd over de snelheid waarmee werd besloten dat mijn positie in de gemeenschap onhoudbaar was geworden en ik dus weg moest. Misschien dat op de achtergrond nog een andere reden speelt, maar die is me nooit verteld. Ik ben er ook niet meer nieuwsgierig naar, want zelfs als ik precies weet hoe het zit, krijg ik er mijn baan niet mee terug. Het is een bizarre geschiedenis. Als de raad het vertrouwen in me opzegt, zit er voor mij niets anders op dan mijn ontslag aan te bieden. Het is me niet duidelijk wat ik fout heb gedaan. Een burgemeester moet er toch een privéleven op na kunnen houden en toch kunnen praten met wie hij wil? Die vrouw heb ik sinds het incident niet meer gesproken, haar man trouwens ook niet. Ik hoor dat ze het weer proberen samen. Ze schijnen demonstratief hand in hand door het dorp te lopen.’
‘o
Nee

Rudie Kagie

het verhaal van de burgemeester

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips