Precies zeven jaar geleden probeerden wijlen Max van Weezel en ik in een groot portret in Vrij Nederland te verklaren wat het geheim was van ‘politiek trapezewerker’ Mark Rutte.

Op dat moment was de wendbare VVD-politicus al keer op keer bijna doodverklaard, maar triomfantelijk herrezen. Hij overleefde de strijd tegen zijn grote rivaal Rita Verdonk, versloeg de PvdA van Job Cohen met een neuslengte voorsprong, maakte mee hoe Geert Wilders zijn gedoogkabinet al na anderhalf jaar opblies, won toch opnieuw de verkiezingen, regeerde door met de PvdA die hij kort daarvoor nog ‘een bedreiging voor Nederland’ had genoemd.

En intussen wist hij tal van lastige Kamerdebatten, onder andere over de bonnetjesaffaire die zijn partijgenoten Ivo Opstelten en Fred Teeven de kop kostte, met toenemend gemak te doorstaan. We beschreven dat zijn oude vriend Jort Kelder hem een ‘nat zeepje’ noemde waar niemand greep op kreeg, hoe hij hechtte aan zijn sobere appartementje in het Benoordenhout, met vergeelde posters van Davos aan de muur, aan zijn jaarlijkse vakanties in New York en de Zwitserse Alpen, aan zijn vertrouwde Indonesische restaurantjes in Den Haag, en aan zijn oude Nokia.

Nog altijd weten zelfs zijn naaste medewerkers vaak niet wie hij allemaal raadpleegt.

En we beschreven hoe hij een gigantisch netwerk onderhield via telefoon en vooral: sms. ‘Ook zijn directe medewerkers weten vaak niet wie hij allemaal raadpleegt,’ noteerden we. ‘Rutte is de eerste Nederlandse minister-president die per sms regeert.’

Zeven jaar later is er nog helemaal niets veranderd. In het sobere appartementje hangt de vergeelde poster van Davos nog aan de muur, nog steeds gaat Rutte ‘s winters skiën in de Alpen en in het voorjaar een weekje naar New York, nog steeds bezoekt hij zijn vertrouwde Indonesische restaurantjes, nog steeds onderhoudt hij een gigantisch netwerk per telefoon en sms. En nog altijd weten zelfs zijn naaste medewerkers vaak niet wie hij allemaal raadpleegt, want zoals de Volkskrant van de week onthulde: al jaren wist hij steevast zijn sms’jes van zijn oude Nokia, naar eigen zeggen omdat het verouderde apparaat anders vastloopt.

De onthulling van de Volkskrant leidde tot woedende reacties van de oppositie en een opgewonden spoeddebat in de Kamer. Het wissen van de sms’jes zou het zoveelste voorbeeld zijn van wat de ‘Ruttedoctrine’ is gaan heten, van een premier die ook in de achterkamers van de macht zo min mogelijk sporen wil nalaten, die de voorkeur geeft aan vertrouwelijk overleg zonder notulen, die aan van alles opeens geen ‘actieve herinnering’ meer blijkt te hebben, die stelselmatig informatie achterhoudt voor de Kamer, ondanks talloze beloften van beterschap en een ‘nieuwe bestuurscultuur’.

Maar wat al aan het begin van het debat duidelijk werd: voor de zoveelste keer kreeg niemand greep op het ‘natte zeepje’. Eerst betoogde Rutte dat hij netjes volgens de richtlijnen had gehandeld, dat hij zijn oude Nokia bovendien al sinds vorige week niet meer gebruikte omdat-ie niet meer bleek te werken tijdens zijn jaarlijkse vakantie in New York, en dat de sms’jes inmiddels keurig worden bewaard op zijn nieuwe iPhone. Toen de oppositie bleef hameren op zijn geschiedenis van onbetrouwbaarheid verzette Rutte zich met al dan niet geveinsde verontwaardiging tegen het beeld dat hij ‘de boel voortdurend zou belazeren’, waarmee de Kamer zelf zou bijdragen aan het groeiend wantrouwen in de politiek: ‘Als er geen vertrouwen is, ga ik andere dingen doen!’

Bij gebrek aan smoking gun probeerden verschillende Kamerleden, ook van de coalitiepartijen, er nog van te maken dat het eigenhandig wissen van de sms’jes hem ‘kwetsbaar’ zou maken. In theorie is dat ook zo.

Je zou kunnen zeggen dat de grote kracht van Rutte – zijn politieke wendbaarheid, zijn behendige omgang met politieke tegenstanders, zijn souplesse in de omgang met de waarheid – ook zijn grote zwakte is, want waar zijn de principes? Waar is de ruggengraat? Waar is het geweten?

Maar aan het einde van het debat wandelde de politieke trapezewerker weer monter de zon in, op weg naar nieuwe avonturen. En de Tweede Kamer keek hem machteloos na.