<div class="lead">Een jaar geleden begonnen de protesten op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev. Romantisch en succesvol is de Majdan-revolutie helaas niet gebleken.</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>‘Europa vergist zich’, vertelde Hanna Hopko (33) me een paar maanden na de Majdan-revolutie. ‘Majdan was geen opstand om bij Europa te mogen horen. Het was een revolte voor eigenwaarde en burgerschap.’</p>
<p>Ook ik moest wennen aan die grote woorden, toen ik bijna een jaar geleden op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev verslag deed van de protesten. De mensen zwaaiden met Europese en Oekraïense vlaggen. Maar hoewel de weigering van de president het Associatieverdrag met Europa te tekenen aanleiding was voor het protest, spraken de mensen nauwelijks over toetreding tot de Europese Unie. Ik hoorde diezelfde woorden: eigenwaarde en burgerschap. ‘Wij willen leven in een normaal land, zoals jullie doen.’</p>
<p>Hopko &#8211; van demonstrant veranderd tot aanvoerder van de hervormingsbeweging, nu ministeriabel in de te vormen coalitieregering &#8211; vertegenwoordigt de generatie dertigers die de motor vormde achter de revolte. Zij weten nog precies wat er mis ging na de Oranje Revolutie van tien jaar geleden. ‘Toen kozen we een Goede Leider en gingen we weer naar huis. Nu willen we het zelf doen.’</p>
<p><b>Wrang</b><br />Van Europese steun verwachtte Hopko niet veel, maar Europa nam ze wel als voorbeeld. De constructie van de Europese Unie zou hen worst wezen, maar het ging om onze welvaart, onze rechtsstaat en de inspraak die wij hebben bij onze machthebbers. Voor ondernemers als zij is ‘een normaal land’ van levensbelang. Een middenklasse functioneert niet in een corrupt systeem.</p>
</p></div>
<div class="figure--right">
<figure id="post-15683 media-15683" class="align-none"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2014/11/ff82e855-28c3-4007-af69-e2b1e56ff2f9_11175799645_2aa8a743f4_k.jpg" alt="Het Onafhankelijkheidsplein, december 2013. Credit Ivan Bandura/CC/Flickr" /><figcaption>Het Onafhankelijkheidsplein, december 2013. Credit Ivan Bandura/CC/Flickr</figcaption></figure>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Romantisch en succesvol was de Majdan-revolutie niet. Toen Janoekovitsj van het toneel verdween, heerste op het Onafhankelijkheidsplein een vreemde, traumatische stilte. Er vielen meer dan honderd doden &#8211; demonstranten en politieagenten &#8211; en tot de dag van vandaag weet niemand wie er schoot op wie, en waarom. En de nieuwe regering slaagt er amper in te hervormen.</p>
<p>In de maanden na de revolutie zag de burgerbeweging zich gedwongen het plein te verruilen voor het slagveld. Niet meer de eigen president, maar buurman Rusland vormt nu het gevaar. Afgelopen zomer interviewde ik Yaroslav Markevitsj, commandant van het Donbas vrijwilligersbataljon dat vecht tegen de (pro-)Russen. Jaroslav, directeur  van een internetbedrijf in het Oost-Oekraïense Kharkiv met honderd man personeel, verwoordde het wrang. ‘Als je verkracht wordt, kun je nog verder leven. Maar als ze je willen vermoorden, heb je geen keus. Dan verzet je je totterdood.’</p>
</p></div>
<div class="wpg-element streamer">
<blockquote>
<p>De economie van Oekraïne is ingestort en het land wordt overspoeld met vluchtelingen</p>
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Een jaar na de Majdan-revolutie is Oekraïne verworden tot een bloedig strijdtoneel. De strategie van Europa, om het op te lossen met diplomatie, heeft nog geen enkele keer geholpen. Tijdens het ‘staakt-het-vuren’, nu elf weken van kracht, vielen er bijna duizend doden in Oost-Oekraïne. ‘Europa vergist zich’, zei een journalist in het Oost-Oekraïense Kharkiv me eergisteren. ‘Poetin speelt een heel ander spel, namelijk met wapens. Zelfs na de aanslag op de MH17 realiseren jullie je dat niet.’</p>
<p>De economie van Oekraïne is ingestort en het land wordt overspoeld met vluchtelingen &#8211; al een miljoen, zegt de VN. Wat betreft de hulpverlening zijn zij opnieuw afhankelijk van dezelfde actieve burgers. Zij zorgen voor vervoer vanuit het oorlogsgebied, zoeken huisvesting en proberen in Europa aan goede medicijnen te komen. De lokale overheid kan het probleem niet aan. De regering in Kiev lijkt al problemen genoeg te hebben de budgetten rond te krijgen.  En Europa? Komt de hulpverlening op gang? </p>
<p>Afgelopen dagen speurde ik in Kharkiv &#8211; waar zich tussen de honderd- en tweehonderdduizend vluchtelingen bevinden &#8211; naar hulp uit Europa. Ik vond een klein, Duits project dat wooncontainers levert aan vluchtelingen. Omdat er toevallig een actieve consul zit. </p>
<p>‘Europa vergist zich’, hoor ik opnieuw van Victoria Miloetina, een dokter die de vrijwilligersbeweging in Kharkiv aanvoert. ‘Wat hier gebeurt, wordt elke dag relevanter voor jullie. Kharkiv is de frontstad van Europa.’</p>
</p></div>


Michiel Driebergen

‘Europa vergist zich’

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips