<div class="lead">
Onze literair criticus Jeroen Vullings las afgelopen maand De schoonheid van de nacht van Gabriele d&#8217;Annunzio en RICO van Leon Verdonschot.
</div>
<h4 class="tekst">Onvermoeibaar in literatuur en liefde</h4>
De mare wil dat Gabriele d’Annunzio (Pescara 1863-Gardone 1938) zijn leven ‘tot het uiterste’ leefde. Hij ondernam inderdaad veel. Deze ‘vader van de moderne Italiaanse literatuur’ was dichter, journalist, schrijver, oorlogsheld, politicus, taalvernieuwer en intellectueel. Voorts hield hij van vrouwen (dat was wederzijds), paarden, hazewindhonden en cocaïne. Hij leefde kwistig, decadent en gericht op esthetiek. Lees je de biografische schets in De schoonheid van de nacht door het vertaaltalent Jan van der Haar, dan duizelt het je: d’Annunzio was onvermoeibaar in de weer met de literatuur en de liefde. Door Mussolini’s bewondering voor hem is hij geassocieerd met het fascisme, maar dat is volgens Van der Haar onterecht. Wel liet hij zich de eerbewijzen en geschenken van Mussolini goed smaken. Enfin, op 3 maart aanstaande is hij tachtig jaar begraven. Rest ons zijn werk, dat door tijdgenoten als Marcel Proust, James Joyce en Louis Couperus zo bewonderd werd.
Voor de bloemlezing De schoonheid van de nacht is genereus uitgepakt. Drie egodocumenten verschijnen daarin voor het eerst in het Nederlands. Zijn dagboek Solus ad solam (1908), over de psychose van zijn vriendin gravin Giuseppina Mancini; zijn dagboek Notturno (Nocturne, 1916), geschreven nadat hij zich in de Eerste Wereldoorlog te pletter had gevlogen met zijn gevechtsvliegtuig; en tot slot een deel van zijn memoires Il libro segretto (Het geheime boek, 1922). De slotzin van die memoires luidt: ‘Ik werp deze papieren over mijn schouder als mijn nietsigheid aan de nacht.’ Over zo’n gestileerd afscheid is grondig nagedacht, reden waarom we vijftien regels daarvoor getrakteerd werden op een citaat in Oudgrieks: ‘Hij is bezeten, hij raaskalt.’ Dat verwijst weer naar Leopardi, niet de dichter met die naam, maar de vijftiende-eeuwse Venetiaanse beeldhouwer.
<q class="pull-left">Lees je de biografische schets in De schoonheid van de nacht door het vertaaltalent Jan van der Haar, dan duizelt het je: d’Annunzio was onvermoeibaar in de weer met de literatuur en de liefde.</q>
Ik onderga dit boek met een zekere spijt. Had ik het maar gelezen als adolescent, toen ik die fenomenaal erudiete studie The Romantic Agony (1933) van Mario Praz verslond en onder de indruk was van de notie La Belle Dame Sans Merci.
Niet dat de tijd niet rijp is voor een herwaardering van d’Annunzio. Neem alleen al de recente aandacht voor Oswald Spengler, ook zo’n auteur die je ten beste als adolescent kunt lezen, omdat je dan nog niet bent toegerust met gezonde scepsis tegenover hoogdravendheid en theatrale poses. Daarom beviel Nocturne mij het meest in De schoonheid van de nacht. Gabriele d’Annunzio schreef dat dagboek halfblind; hij was zijn rechteroog kwijt. De geneesheer wenste dat hij onbeweeglijk in het duister op bed bleef liggen, voor een beter herstel. Dat was buiten d’Annunzio gerekend. Er moest geschreven worden! Wat de gevolgen ook zouden zijn.
Ook in het poëtische proza van Nocturne wemelt het van de verwijzingen, maar hier neemt de verbeelding het glorieus over van de neerdrukkende realiteit op zijn ‘ellendebed’: ‘Laat me ademen! Laat me de wind indrinken, het gevaar opsnuiven, in mijn ongerustheid de vonken en de sterren doven! Laat me de stilte de overwinning en de nacht herbeleven!’
<div class="info-box-red-border">
Gabriele d’Annunzio, De schoonheid van de nacht, vertaling en inleiding Jan van der Haar, De Arbeiderspers, Privé-Domein nr. 296, 280 p., € 29,99
</div>
<div class="figure--right">
<figure id="post-380730 media-380730" class="align-none"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2018/01/Leon-Verdonschot-c-Bob-Bronshoff_preview.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2018/01/Leon-Verdonschot-c-Bob-Bronshoff_preview-320x320.jpg 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2018/01/Leon-Verdonschot-c-Bob-Bronshoff_preview-640x640.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2018/01/Leon-Verdonschot-c-Bob-Bronshoff_preview-1280x1280.jpg 1280w" alt="" /><figcaption>Leon Verdonschot: een jaar lang als vlieg op de muur bij Rico Verhoeven. Foto: Bob Bronshoff.</figcaption></figure>
</div>
<h3 class="tekst">Rico bleef &#8216;vanbinnen een kleine jongen&#8217;</h3>
Binnen twee weken na verschijnen stond RICO, Leon Verdonschots biografische schets van de Nederlandse wereldkampioen kickboksen Rico Verhoeven (1989), al op de eerste plaats van de bestseller top-60. Wat wisten we voordien van hem? Dat Rico Verhoeven in 2013 wereldkampioen in het zwaargewicht werd bij Glory, de grootste kickboksorganisatie ter wereld. Vanaf dat moment heeft hij die titel behouden, in december jongstleden nog tegen de Belgisch-Marokkaanse uitdager Jamal Ben Saddik. Maar iets dat zulke wapenfeiten oversteeg, was zijn gevecht in december 2016 tegen Badr Hari. Die strijd verkreeg een iconische status: het ging om goed (Rico) tegen kwaad (Badr) en veel toeschouwers maakten daarvan: Nederland tegen Marokko. Verhoeven liet publiekelijk weten dat hij dat sentiment niet deelde, maar inmiddels waren we een Hollandse held rijker en zijn charmante optreden als BN’er bevestigde dat beeld: Rico is gewoon een aardige, nette jongen.
Hoe zien we hem ná lezing van deze documentaire-in-boekvorm? Als een ‘keurige, nette jongen’, aldus ‘managementteamlid’ Orlando Engelaar: ‘Een waar je zeker niet mee moet sollen, maar hij is ook geen straatschoffie. Ook dat heeft hij goed gedaan: zichzelf blijven, ook niet dat straatschoffie uithangen.’ Hij is zichzelf gebleven en kennelijk had hij van meet af aan een goede inborst.
Een willige prater is Rico Verhoeven niet over nare persoonlijke zaken, krijg je de indruk uit RICO. Verdonschot moest dus een jaar lang als vlieg op de muur in zijn buurt hangen, en zijn kans om zich te verdiepen in zijn idool kreeg hij vooral van diens familieleden, (jeugd)vrienden en leden uit zijn zakelijke en sportieve entourage. Zo vertelt vriend Johnny Hasny dat Rico ‘vanbinnen een kleine jongen’ is gebleven, ‘die iets heeft gemist in zijn leven, die waarde hecht aan échte vriendschap en échte liefde, die weet hoe kostbaar dat is.’ Zijn gezin is zijn bewijs dat hij zijn jeugdervaringen te boven is gekomen. Zelfs zijn oorspronkelijke naam heeft hij veranderd. Ricardo (naar het personage Ricardo Tubbs uit Miami Vice) werd Rico. Zijn moeder vertelt: ‘Op zijn zesde is hij naar zijn vader gegaan. Dat was een erg moeilijke periode. Ik was toen met heel foute dingen bezig en was in een fout milieu terechtgekomen. Ik dronk en gebruikte drugs.’ Nee, Rico’s jeugd verliep niet zonder au, maakt Verdonschots boek inzichtelijk. Zijn strenge vader – een full contact-karateka – vormde hem, maar ook in die veilige omgeving kwam gedonder toen zijn vader z’n nieuwe echtgenote verkoos boven zijn zoon. Trainen, eindeloos trainen werd Rico’s pantser.
Er worden schrijnende verhalen verteld in RICO, vooral door zijn zus en zijn echtgenote, maar die zijn onvoldoende om van de ‘duisternis’ te spreken die Verdonschot in hem ziet. Rico houdt het positief, om ‘de winnaar te zijn van mijn eigen verhaal’. Meer reliëf krijgt hij hier niet, en dat is niet Verdonschots schuld. Natuurlijk heeft Rico last van de moeizame verhouding met zijn onbuigzame vader, die vanwege voortschrijdende dementie tot euthanasie besloot. Maar onvoldoende om zijn vitale wil ‘om altijd naar the next level te gaan’ te fnuiken.
<div class="info-box-red-border">
Leon Verdonschot, RICO, Voetbal Inside, 249 p.,€ 19,99
</div>

Jeroen Vullings

‘Er moest geschreven worden!’

Vrouwen misbruikt binnen Forum

De zomerrel op links

Woke versus klasse

Verhaal van de Week

Normale mensen zijn eng

Teun van de Keuken

Wat betekent bescherming?

Leven in de Noordzee

Onzekere toekomst

Onrust in het Midden-Oosten

iPhone-apartheid

Chard van den Berg

Eigendomcrisis

Noordzee

Veilige social media

Megaboete Meta

Democratie leeft

Verzet in India

Mag je niet missen

Cultuurtip