<div class="lead">
De term &#8216;revolutie&#8217; lijkt het nieuwe stokpaardje van rechtse politici. Het doet Max van Weezel denken aan zijn jaren als jonge linkse idealist in de jaren zeventig, waar het ook gonsde van &#8216;de revolutie&#8217;. Nu is het alleen een stuk grimmiger.
</div>
Wat vallen de termen ‘revolte’ en ‘revolutie’ tegenwoordig vaak! Geert Wilders stelde een revolte in het vooruitzicht als hij de verkiezingen won maar door de gevestigde partijen toch zou worden buitengesloten. In Amerika wordt sinds de overwinning van Donald Trump bij de presidentsverkiezingen serieus gesproken over de rechtse revolutie van de gefrustreerde witte man. De op het eerste gezicht zo bezadigde Sybrand Buma heeft het over een morele revolutie tegen treitervloggers, hufters in het verkeer en scheldpartijen op Twitter en Facebook.
Eerlijk gezegd heb ik een broertje dood aan zulke militant taalgebruik. De oorzaak zal wel zijn dat ik op mijn twintigste zelf heilig in de revolutie geloofde, al ging het toen om de linkse variant. En ik heb daar snel mijn bekomst van gekregen. Ik zal het eerlijk opbiechten: naast een foto van The Beatles hing Che Guevara pontificaal aan de muur van mijn studentenkamer, ik droomde ervan het Maagdenhuis te bezetten en ik liep mee in Vietnamdemonstraties waar ‘Ho, Ho, Ho Chi Minh’ werd gescandeerd. Met de maoïsten ging ik op scholingsweekend naar een boerderij in Landsmeer, met de communisten naar de Westelijke Houthavens om pamfletten uit te delen. 
Pas gaandeweg drong het besef door dat Cuba, China en Vietnam misschien toch niet de heilstaten waren die wij linkse studenten erin zagen. Toen de Berlijnse muur was gevallen, werkte ik mee aan de bundel Alles moest anders. Daarin moest ik toegeven dat ik in de jaren zeventig voor de totalitaire verleiding was bezweken.
Nu zijn het de rechtse radicalen die vinden dat alles anders moet. Hun afkeer van slappe compromissen doet niet onder voor die van de marxisten uit de jaren zeventig, al heeft de klassenstrijd van het proletariaat tegen het grootkapitaal plaats gemaakt voor de opstand van het volk tegen de islamisering, Europa en de linkse elite. De nationalistische rechtspopulisten vertonen meer overeenkomsten met de linkse dogmatici van vroeger dan ze zelf zullen willen toegeven: van de ronkende retoriek tot de stuurse omgang met de media. Trump legde Jim Acosta van CNN het zwijgen op omdat die zender volgens hem ‘nepnieuws’ verspreidde. De organisatoren van de bijeenkomst over de ‘patriottische lente’ weigerden de ARD en Der Spiegel de toegang tot de Rhein-Moselhalle in Koblenz omdat ze van de ‘Lügenpresse’ waren. Het deed me spontaan denken aan de manier waarop een partij als de CPN in de jaren zeventig de ‘burgerlijke pers’ de deur wees.
<q class="pull-left">De rechtspopulisten van nu lijken op de linkse dogmatici van vroeger</q>
Toch zijn er ook grote verschillen tussen de polarisatie van toen en die van nu. Uit de jaren zeventig herinner ik me vooral vakbondsacties voor hoger loon, inkomensnivellering en medezeggenschap. Ondertussen ijverden anti-autoritaire studenten voor democratisering van het onderwijs. ‘De jaren zeventig waren vrolijk, optimistisch en hoopvol,’ constateerde het tv-programma Andere Tijden in december 2012. De huidige revolte lijkt vooral ingegeven door angst voor asielzoekers, vluchtelingen en moslims en door rancune (‘we zullen afrekenen met de Gutmenschen’). De polarisatie van nu is veel grimmiger dan die van toen.
Zelf kan ik me tegenwoordig het best vinden in de wijze woorden van wijlen John Lennon: ‘If you want money for people with minds that hate / All I can tell is: brother, you have to wait.’