De Mensendokter: Hoeveel hoop heeft de mens nodig?

De dichter, die in Amerika is geboren maar al decennia in een Oost-Europees land woont, is een vriend van de Mensendokter, maar ook vrienden hebben soms advies en hulp nodig. En cognac. Gezeten naast zijn vrouw in een Italiaans restaurant op Manhattan sprak de dichter: ‘De mensen begrijpen me niet meer, alleen de Grieken en de Marokkanen begrijpen me nog. In Griekenland komt er binnenkort weer een dichtbundel van me uit.’

De dichter was aan het hoesten, daarom wilde hij de maaltijd met cognac beginnen. Hij nam een grote slok, het hoesten werd even minder. ‘Misschien begrijpen de mensen poëzie an sich niet meer,’ zei hij. Dat leek de Mensendokter een plausibele hypothese. De poëzie heeft de plaats ingenomen van de vrouw met de baard op de kermis.

‘En waar moeten we in de toekomst van leven?’ vroeg de dichter. Het was duidelijk dat hij nauwelijks antwoord op deze vraag verwachtte. ‘Mijn vader heeft indertijd vier plaatsen op een begraafplaats hier in New York gekocht. Twee zijn bezet, twee kan ik misschien verkopen.’ Dat vond de Mensendokter een daad van poëzie, het graf dat voor jou bestemd is verkopen om de vaste lasten te kunnen blijven betalen.

‘Seymour Hersh,’ ging de dichter verder, ‘was onlangs op bezoek. Hij heeft een boek geschreven over Cheney, maar vanwege dreigende rechtszaken kan het niet worden uitgegeven. En hij vertelde dat de verloofde van Khashoggi waarschijnlijk een Mata Hari was die voor Erdogan werkte.’

‘Mijn vader heeft indertijd vier plaatsen op een begraafplaats hier in New York gekocht. Twee zijn bezet, twee kan ik misschien verkopen.’

‘Een Mata Hari,’ zei de Mensendokter, ‘dat wist ik niet.’ Hij bewonderde de onderzoeksjournalist Seymour Hersh, al was die wel een verdediger van Assad geworden, maar ach, was niet het gehele Westen intussen een verdediger van Assad geworden?

‘Het internet heeft er vol mee gestaan,’ zei de dichter, duidelijk teleurgesteld dat de Mensendokter de Mata Hari’s van tegenwoordig niet allemaal kende.

Het eten kwam, het hoesten was niet minder geworden. De vrouw van de dichter sprak slecht Engels en de dichter verklaarde vol trots dat hij maar drie woorden kende in haar taal (‘dank’ en ‘eet smakelijk’), wat misschien wel het geheim was van hun huwelijk.

Tussen het hoofdgerecht en het dessert kwamen milde samenzweringstheorieën ter tafel. De dichter was het vertrouwen in de goedheid van de staat, welke dan ook, al enige tijd verloren en dat gebrek aan vertrouwen ging gepaard met wilde fantasieën. ‘Hij heeft me nachtmerries gegeven,’ zei de dichter. Tussen het hoesten en zijn goedaardige wanhoop zat nauwelijks verschil meer.

Kun je niet prima verder leven zonder meer hoop dan dat je de volgende ochtend weer wakker zult worden?

‘Wie of wat?’ vroeg de Mensendokter.

‘Seymour Hersh,’ zei de dichter. ‘Hij wilde eerst niet komen. Hij wilde meer geld, hij zei: normaal krijg ik twintigduizend dollar, maar uiteindelijk kwam hij toch voor een bescheiden bedrag.’

‘Een bescheiden mens,’ concludeerde de Mensendokter.

Waarop hoopte de dichter? Hoeveel hoop heeft de mens nodig? Kun je niet prima verder leven zonder meer hoop dan dat je de volgende ochtend weer wakker zult worden?

Het eten was ten einde, de dichter wilde niet nog meer cognac. Bij de garderobe overhandigde hij wat cadeautjes aan de Mensendokter, de roman Walter Winchell van Michael Herr, een cd en nog wat kleinigheden. De Mensendokter had het gevoel dat hij weinig voor de dichter had kunnen betekenen, maar terwijl hij wachtte op de jassen riep de dichter: ‘Het is altijd goed je te zien!’

Advies: soms moeten hulpverlener en patiënt erkennen dat er niets te helpen valt, elkaar zien is voorlopig genoeg.