<div class="lead">
Temidden van alle witte &#8216;daddies&#8217; lacht Chimamanda Ngozi Adichie geen lach van beleefdheid, maar de lach van een vrouw die al gewonnen heeft.
</div>
Ik zag hem aan de bar zitten, zijn bruine ogen op een glas platgeslagen bier gericht, donkere krullen, een oranje T-shirt met twee sportief witte strepen op de schouder. We knikten naar elkaar; de man is een journalist voor een grote Nederlandse krant.
Mijn vriendin A. is net uit New York verhuisd om les te geven aan de Universiteit van Amsterdam en zij zou zeggen dat hij er uitziet als elke andere Nederlandse man met macht: ‘they are all daddies’. Ze bedoelt: ze hebben een brave look. Overhemd, een casual coupe met grijze slapen, eventueel een beginnend buikje en een degelijke fiets. Het Nederlandse patriarchaat ziet er onschuldig uit. ‘Je hebt hier geen Mister Bigs zoals uit Sex and the City,’ vult ze aan. Het Nederlandse patriarchaat is niet erg opwindend. 
Waarom begin ik hier over het uiterlijk van de journalist? Afgelopen weekend schreef hij een column over het onderzoek van de diversiteitscommissie aan de UvA. De journalist – geboren te Haarlem – hekelde emeritus hoogleraar Gloria Wekker – ‘geboren te Paramaribo’ – en benadrukte haar ‘lange vlechten’ en ‘folkloristische’ kledij. 
De journalist heeft gelijk: wat je draagt, doet ertoe. Het materiële en banale horen evenzeer bij het leven als de titels voor je naam. Maar de golfslag van zijn krullen en de hoeveelheid glimmend vet in zijn haar zal niet bepalen hoe serieus hij wordt genomen op de werkvloer.
Vriendin A. vertelt dat ze, sinds ze in Nederland woont, een uur eerder opstaat voor ze naar haar werk gaat. Op de faculteit is ze de enige zwarte vrouw tussen de witte daddy’s en omdat haar uiterlijk haar apart zet, wil ze graag heel precies weten wat ze aanheeft. Ze staat langer voor de spiegel om ervoor te zorgen dat ze zelf blij is met haar look, zodat ze weet wát ze uitstraalt. Ze regisseert de priemende ogen van haar daddy-collega’s, zodat ze haar minder steken. De macht van de minderheid bestaat uit: spelen met het systeem. Hoe bewuster je speelt, hoe minder het op overleven lijkt.
U herkent de spelers aan hun lach. Het is een lach zoals je die bij de Nigeriaans-Amerikaanse auteur Chimamanda Ngozi Adichie zag, toen zij onlangs in Nederland was en bij het tv-programma Buitenhof aanschoof. De presentator – grijze daddy met schooljongensonschuldgrijns – wenste een vrouwelijke Trump die mannen bij de penis zou grijpen.
Adichie lachte als de alwetende Mona Lisa, maar dan met blikkerende tanden. Haar lach was niet beleefd. Haar lach was de lach van iemand die weet dat zij gewonnen heeft, terwijl de vruchten van de winst nog buiten bereik zijn. Ongeduldige triomf. Steeds vaker zie ik deze lach, de lach waarmee je de ouderwetse opvattingen van je grootouders accepteert. Het is de lach waarmee jonge (media)makers tegenover hun (media)bazen zitten. Het is een lach die erkent dat de oververtegenwoordiging van de witte man op machtsposities de storm voor de stilte is.
<div class="figure--left">
<figure id="post-342093 media-342093" class="align-center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/10/monalisa.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/10/monalisa-320x320.jpg 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/10/monalisa-640x640.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/10/monalisa-1280x1280.jpg 1280w" alt="" /><figcaption>Illustratie: Elise van Iterson</figcaption></figure>
</div>
De lach verwijst naar het complot van de minderheid, bij dezen onthuld: we zeggen niet dat de soort ‘witte mannen’ met uitsterven wordt bedreigd. Dat zou leiden tot de ontwikkeling van beschermde gebieden en subsidies voor bedrijven en universiteiten en clubs met een mannenbestuur. Nee, wij klagen over de macht van de mannen en zeggen deze te willen kenteren. In wezen proberen wij hiermee de soort ‘witte mannen’ ervan te overtuigen dat hun macht ontegenzeggelijk en groot is, want het is juist hun geloof in het belang van ontegenzeggelijke macht die hen zal doen uitsterven.
Voor de witte mannen die zich gediscrimineerd voelen: bewijs vooral dat u er niet zo één bent. Wees die witte man met een regenboog vrouwenhart. En ja, het is twee keer zo hard werken wanneer individuele kenmerken voortdurend in het licht van je soort worden gezien. Tip: draag straks geen overhemd of stropdas meer, knip je haar niet degelijk kort en verf je grijze slapen roze. Wees geen herkenbare daddy: dat is straks remmend als een hoodie of diep decolleté.

Simon(e) van Saarloos

De priemende ogen van de witte ‘daddies’ en de lach van zwarte vrouwen

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips