In Archangelsk
‘De zomer is hier warm, droog en zonnig,’ mompelt de burgemeester, terwijl ik achter hem door de arctische sneeuw van Archangelsk draaf. ‘Maar jammer genoeg moest ik die dag werken.’ Ik probeer om zijn grapje te lachen. Lukt niet: mijn gezicht is door de dertig graden vorst van steen. Ooit woonde ik op Tenerife, doch mijn verblijf in Rusland duurt inmiddels al weer zo lang, dat ik voor autochtoon versleten word. Mijn naam komt voor op zekere inheemse lijstjes. Zo werd ik vorige week uitgenodigd om naar het hoge noorden te komen. Alles geheel verzorgd en betaald. ‘Zou ik nooit doen,’ mompelde mijn vriend, de kwaliteits­journalist. ‘Dat deugt niet, dat is niet ethisch.’
Maar aan wat in de polders kennelijk wel deugt en ethisch is, heb ik reeds lang een broertje dood. Dus ik ging: hup, met een trappetje de kont in van een Yak-42. Archangelsk! Hollanders met namen als Klenck, Vogelaer en Swellengrebel maakten er in de zeventiende eeuw kapitaal, met handel in teer, masthout, sabels, potas, bevergeil, mica, juchtleer en natuurlijk kaviaar. Ik moet aan ze denken, aan deze reeds lang gestorven energieke zielen, als ik hun vervallen residenties en pakhuizen zie aan de oever van de dichtbevroren rivier de Noordelijke Dvina. Het zijn de vergeten Vondels en Rembrandts.
De burgemeester – een dertiger, reeds lang multimiljonair, maar een aardige vent – was dit najaar zo stom om openlijk te verklaren dat hij president wilde worden. ‘Ik deed het om aandacht te trekken. Mensen creperen hier in spooksteden zonder verwarming.’ Toen onlangs een journalist de huidige Kremlin-leider naar hem vroeg, glimlachte deze slechts. De volgende dag stond evenwel de procureur bij de burgervader op de stoep. Zijn bureau werd doorzocht. De gouverneur van Archangelsk dreigde: ‘We smijten je de cel in!’ Zo werkt de zogeheten verticale macht hier in de praktijk. De burgemeester kwam in het offensief, belde een bureau in Moskou, en liet een vliegtuigje met acht scribenten invliegen. Onethische types, onder wie dus ik.
Van ontbijt tot ontbijt worden we in de watten gelegd. We zijn het sushi-restaurant voor de lunch nog niet uit, of bij een cellulosefabriek staat een orkest van honderd man, in historische kledij, ons op te wachten. Overal banketten. Ik breng een toast uit op het leven. Dan is er een nachtclub met blonde fotomodellen – genoeg voor tien jaargangen Playboy. ‘Wat een vreselijk aardige man toch!’ roept een invloedrijke hoofdstedelijke commentator, en hij verdwijnt met een van de dames in de aan­palende sauna. Op het vliegveld omarmt de burgemeester mij ten afscheid. Hij snikt: ‘Ik zeg u één woord: de waarheid!’ Terug in Moskou, zwoegend op mijn zesde boek, verneem ik dat ik wederom niet welkom ben op het Boekenbal.
Pieter Waterdrinker
Ambassadeur Bennie Jolink
Van de zesduizend verschillende talen op de wereld wordt de helft met uitsterven bedreigd. Op de Dag van de Moedertaal stond de wereld daar vorige week bij stil, van Peking tot Paramaribo. Daarbij kon Vorden niet achterblijven, vond streektaalconsulent Arie Ribbers. Hij schreef een wedstrijd uit waarvoor hij mensen opriep een column in hun moedertaal te schrijven. ‘’t Is buitengewoon opgepakt,’ meldt hij verheugd. De vierendertig inzendingen waren opgesteld in het Fries, het Limburgs en het Drents, maar veelal gewoon in het Achterhoeks. Ter bevordering van dat dialect – een variant van de erkende minderheidstaal Nedersaksisch – werd Ribbers begin dit jaar aangesteld. Een ­gesubsidieerde functie van dertig uur in de maand, waaraan hij invulling wil geven door ‘de boer op te gaan’. Sportverenigingen gaat hij overhalen om één pagina van hun clubblad in de streektaal te schrijven. T-shirts met Achterhoekse plaatsnaamborden moeten het chauvinisme van de jeugd aanwakkeren, want vooral onder de dertig wordt er weinig ‘plat’ meer gesproken. Ringtones in het dialect, ook een idee. En tenslotte is daar het ambitieuze project van de tweetalige opvoeding. Als het aan Ribbers ligt, vinden jonge ouders in de mand van de felicitatiedienst binnenkort een cd met Achterhoekse slaapliedjes. Daarbij het vriendelijke verzoek om hun kinderen in de streektaal op te voeden. ‘Vaak zeggen mensen: ja, maar ik ken die liedjes niet meer. Dat argument is dan van tafel geveegd.’
Als oud-radiopresentator heeft hij goede contacten. Zo kreeg hij voor elkaar dat de bijdragen van vandaag in een oplage van vijftigduizend door de regio verspreid worden. Een hele eer, vinden de gelegenheidscolumnisten. In de drukkerij waar de prijsuitreiking plaatsvindt, steken ze de loftrompet over hun taal. ‘We hebben een kleine zeventig woorden voor “lopen”: gengeln, sloffn, poëln, elk met een andere gemoedstoestand,’ doceert een gepensioneerde onderwijzer. ‘Dat is veel meer dan het Nederlands.’ Over Bennie Jolink als ambassadeur van hun taal zijn de meningen verdeeld. ‘Laatst bij Pauw &#038; Witteman was hij grof. We moeten oppassen dat onze taal niet vereenzelvigd wordt met platvloers.’
Onder hun inzendingen zijn oude familieverhalen, een tirade tegen het oprukkende Engels, maar ook een verhandeling over naakt fitnessen. ‘Onze taal wordt altijd geassocieerd met verhalen van vroeger,’ zegt de schrijfster van de laatste column, ‘maar ik vind juist dat we over het nu moeten schrijven. Niet altijd dat zwelgen in nostalgie.’
Ze is een jaar of zestig, net als de taalconsulent zelf. Juist hun generatie heeft het erbij laten zitten waar het om tweetalig opvoeden ging, vertelt hij. ‘Wij hadden een docent op de kweekschool die zei dat we onze kinderen netjes ABN moesten leren. Anders kregen ze straks zo’n cultuurschok als ze de streek verlieten.’ Ook zijn dochters vlogen uit naar de randstad. Achterhoeks spreken ze onderling niet. Ribbers: ‘Nu zeg ik: we hadden nooit naar die man moeten luisteren.’
Maartje Duin
Anna Nicole leeft
‘The Hardest (Working) Man In Showbiz’ presenteert zijn autobiografie in boekhandel Book Soup aan de treurige Sunset Boulevard. Maar die claim van Ron Jeremy, de absolute koning van de volwassenenfilms, tevens uitvinder van de ‘autofellatio’, lijkt niet langer houdbaar.
Geen hardere werkers in Tinseltown dan de paparazzi, voor wie de jaarlijke Oscar-uitreiking dit jaar slechts een hinderlijk tussendoortje was. Zo staan ze in de file voor Esther’s Hair Cutting Studio in Tarzana, op een uur rijden vanuit downtown L.A. Het is nummertjes trekken voor een interview met eigenaresse Esther Tognozzi, die tegelijkertijd telefonisch de Britse, Duitse, Japanse en Australische rioolpers te woord staat. Wat zich in haar haarsalon afspeelde is dan ook niet niks: op de vlucht vanuit haar rehab clinic even verderop liet Britney Spears er haar hoofd kaalscheren. De plukken haar staan nu op eBay en een Britney-cut¬ in Tarzana kost inmiddels tweehonderd dollar. Een kwartier naar het oosten ligt Sherman Oaks. Daar liet het tragische popsterretje twee nieuwe tatoeages zetten, en inmiddels kan tattoo artist Max Scott het aantal boekingen nauwelijks aan. Maar de jakhalzen zijn alweer onderweg naar Westwood Village, vlak buiten Beverly Hills. Aan de rand van Memorial Park Cemetery bestoken tv-verslaggevers de kijkers met het laatste nieuws over Anna Nicole Smith, die hier naast Marilyn Monroe begraven had willen worden.
De rechter in Florida die zijn publiek huilend uitlegde waarom Anna Nicole haar laatste rustplaats op de Bahama’s krijgt, heeft inmiddels een aanbod voor een eigen tv-show op zak.
De serieuze pers veinst ongeloof over de Anna-mania. Politiek journalisten rekenen de lezer boos voor dat ‘sommige media’ zevenhonderd keer meer zendtijd besteden aan de gestorven playmate dan aan de nucleaire dreigingen van Iran en Noord-Korea. CNN-presentator Larry King zal dat worst wezen: via de satelliet babbelt hij vrolijk verder met alle potentiële vaders van Anna Nicoles baby daughter. Een dag later mag de tatoeagekoning uit Sherman Oaks nog een keer zijn verhaal doen. Honger dient gestild te worden en de strijd is fel: welke girl next door viel het diepst? Tragisch is de video die onlangs opdook. ‘Britney, mocht je dit ooit zien,’ zegt Anna Nicole tegen de camera, ‘ik zou je heel graag een keer ontmoeten. We zijn allebei zwanger en ik vind je gewoon heel erg cool.’
Helaas. Tegen de tijd dat ook Britney een drank- en pillendood wacht, wordt Anna Nicole allang weer levend gesignaleerd in een supermarkt.
Eelco Bosch van Rosenthal
Afscheid van het V-mens
‘Wat vond u het verschrikkelijkste moment van de afgelopen kabinetsperiode?’
Hedy d’Ancona valt stil. Samen met Hans Dijkstal en Naema Tahir zit ze comfortabel in een witte sofa in het Amsterdamse Felix Meritis. Het is dinsdagavond en ze zijn uitgenodigd door bestuurdersbank Atana om te discussiëren over migratie en diversiteit in het post-Verdonk-tijdperk. Gaat Nederland eindelijk de komst van de migranten vieren? In de zaal zitten de Atana-leden, hoogopgeleide mensen met een dubbele culturele identiteit.
Dan brandt D’Ancona los: ‘Ik vond het héle beleid van Verdonk beschamend!’ Het dieptepunt, volgens D’Ancona: de tirade van de rapporteur van de Raad van Europa. ‘Hij nagelde Nederland aan de schandpaal, berichtte over de kinderen die bij ons in de gevangenis belandden. Pijnlijk.’ Een Surinaams-Nederlandse vrouw staat op: ‘Door dat V-mens – ik weiger haar naam uit te spreken – voel ik mij weer buitenlander op straat. “Ga toch terug naar Amsterdam-Oost,” riep een man me laatst na toen ik in het centrum liep.’ Haar verontwaardigde lach buldert door de ruimte. Dijkstal heeft al die tijd instemmend zitten knikken. ‘Politicus zijn is wat anders dan columnist of cabaretier,’ zegt hij. ‘Sommigen hebben er geen enkel besef van dat bij elk vrijheidsbeginsel een verantwoordelijkheid hoort.’ Naema Tahir is het ermee eens dat het populisme schade heeft aangericht. ‘Maar,’ stelt ze ons gerust, ‘het gaat in golven. Na die jaren van politieke correctheid, kwam de hardheid. Nu is er ruimte voor meer elegantie.’
En hoe moet de komst van de migranten gevierd worden? Participatie is het devies, in het werk en op de sportclub.
‘Het moet voor werkgevers niet meer vrijblijvend zijn om allochtonen in dienst te nemen,’ zegt Dijkstal.’ Zorg voor gratis kinderopvang zodat elk kind de kans krijgt Nederlands te leren,’ eist D’Ancona.
En de toekomst?
‘Dat Verdonk niet meer in het kabinet zit, geeft hoop,’ zegt Dijkstal. ‘Maar van Bos en Balken­ende ben ik niet helemaal zeker. Die twee waren nogal eens afwezig als het erop aankwam. Komt het goed, of gaat de boel alsnog ontploffen. Ik vraag het me af.’
NOS-nieuwslezeres en Atana-lid Noraly Beyer geeft met haar raspende stemgeluid een weergave van de avond: ‘Vanavond kwamen oud-politici bijeen. Zij waren doodziek van het gevoerde beleid. Het is beschamend wat Verdonk heeft uitgevreten.’ En na dit allerlaatste avondje ouderwets Verdonk uitfoeteren, gaan de Atana-leden opgewekt uiteen.
Carolina Lo Galbo

Carolina Lo Galbo

Eelco Bosch van Rosenthal

Pieter Waterdrinker

De kleine wereld

Premierschap gered?

Kabinetscrisis

Verhaal van de Week

Partij voor de bühne

met veiligheid

Obsessie

Roddelpraat

Naaktfoto's

Ik vind iets

Merel Wielaert

Hooggerechtshof

Polen

Wiens schuld is dit?

Debat

Sterke leiders

Hans Against the Machine

oprichter Pussy Riot

Interview