Brexit

Brexiteers stemmen met hun hart, niet met hun hoofd

Loes Witschge
Hier zat Loes, vannacht. In de The Dove, tussen een leger aan Remainers.

In een Belgisch café in Londen wachtte Loes Witschge de resultaten van het Brexit-referendum af. Tussen Brexiteers Max en Chris, die stemmen uit protest, en Remainer Alice, die excuus maakt aan Europa.

Om 2 uur ‘s nachts vind ik het wel mooi geweest en begin ik de wandeltocht naar huis. De kroeg begint al aardig leeg te lopen en de sfeer is niet meer wat-ie was. Een groep jongens staart bedremmeld naar het projector-scherm dat voor de gelegenheid is opgehangen. Hun ‘Stronger In’-banier staat al een tijdje verlaten in een hoek.

Onder hen is Riley, een 26-jarige Canadees die gisteren vrij had genomen om campagne te voeren voor Labours Remain. De hele dag ging hij van deur tot deur om mensen vriendelijk een duwtje richting stembus te geven. Mijn huisgenoot zei eerder tegen me dat de referendumnacht een beetje zoals de kerstavond is: gaan slapen in spanning, niet wetend wat de ochtend brengt. Hier kan Riley zich niet in vinden: ‘Met kerst ga je slapen in de weet dat er iets leuks aankomt. Dit voelt als een omgekeerde kerst ­– je gaat niet slapen en er komt iets verschrikkelijks aan.’

Niet lang na het sluiten van de Britse stembussen liep ik gisteren het verkiezingsfeestje van The Dove binnen. Het Belgische biercafé aan Broadway Market, Oost Londen, zou speciaal tot 5 uur open blijven voor mensen die live de uitslagen wilden bekijken. Veel Leave supporters verwachtte ik er niet, die zijn er in Londen sowieso niet zo veel. De twee eenzame Brexiteers bij wie ik dan toch toevallig aanschuif zeggen het zelf ook: ‘Londen is een ander land dan het Verenigd Koninkrijk’.

Chris en Max stemden gisteren niet uit immigratie-overwegingen voor Leave, maar omdat ze genoeg hebben van wat zij zien als een ondemocratisch instituut dat de soevereiniteit van het Verenigd Koninkrijk aantast. Ja, Max heeft wel gezeur gekregen van een aantal vrienden: ‘Dat zijn de vrienden zie zelf ook Leave willen stemmen maar het niet doen uit angst voor de economie, banen ­– zij stemmen met hun hoofd, niet hun hart.’

Farage is als een potje marmite: je houdt van hem of je haat hem. Ik mag hem wel.

Toch heeft het duo onmiddelijk na het sluiten van de stembussen geen flauw benul van wat hen te wachten staat. ‘Kijk, het wordt Remain, dat is de realiteit,’ zegt Max. ‘Ik hoop dat een hoger percentage Leave voor hervormingen kan zorgen, het is een proteststem.’ Als Farage op het scherm in beeld komt, vraag ik Chris wat hij eigenlijk van de UKIP leider vindt. ‘We hebben dit referendum aan hem te danken,’ zegt hij. ‘Hij is als een potje marmite: je houdt van hem of je haat hem. Ik mag hem wel.’

Iets na half twaalf komt het eerste resultaat binnen uit Gibraltar. Daar geen verrassingen: zo’n 96% van de stemmers wil binnen de EU blijven. Er wordt gejuicht, men loopt nog eens naar de bar. Maar om middernacht slaat de stemming al bij het tweede resultaat om. Newcastle stemt misschien Remain, maar de marge van één procent valt vies tegen. En als Sunderland aankondigt dat 61% van lokale stemmers de EU wil verlaten verdwijnen de eerste gezichten in handen ­en daalt de pond spontaan zes procent ten opzichte van de dollar.

Op dat moment is Alice nog stilletjes optimistisch. Ze zit met een groep vrienden aan de andere kant van de kroeg. ‘Timide als een muis heb ik er vertrouwen in,’ zegt ze. ‘De bookies voorspellen Remain en die hebben meestal gelijk.’ Alice zegt dat ze devastated zal zijn als het dan toch Brexit wordt. Maar wat het resultaat ook is, ze schaamt zich nu al. ‘Het is gênant. Ik zag vandaag de foto’s van Europese gebouwen met de Britse vlag erop en ik schaam me kapot voor dit referendum. Men waardeert niet hoe mooi en progressief de Europese Unie is.’

Ze voegt toe: ‘Tegen Europa wil ik gewoon even zeggen dat het me echt enorm spijt.’

Sluit je nu aan voor slechts €4,99 per maand

Sorry, je hebt op het moment geen toegang tot dit artikel.

Waarschijnlijk heb je een abonnement zonder digitale toegang. Wil je deze content graag lezen, sluit dan snel een abonnement af.

Heb je wél een abonnement met digitale toegang, neem dan contact op met onze klantenservice: 020 – 5518701.

vn.nl is vernieuwd!

Vanaf 15 december bieden wij onze leden exclusieve online artikelen. Om te lezen, te delen en op te reageren.

  • Dagelijks de beste artikelen
  • Bovenop het nieuws
  • Kritisch en optimistisch
  • Bijdragen direct in je mailbox
  • Maandblad online lezen

Voor huidige abonnees:

Heeft u in het verleden een online account aangemaakt, dan moet u door alle veranderingen een nieuw wachtwoord aanmaken.
Meteen een nieuw wachtwoord aanmaken

Wel abonnee maar nog geen account?
Registreer je dan om direct te lezen