Sterren

Na het afscheid van Mulisch rees de vraag wie de Grote Drie van de volgende generatie zijn. Recensent Rob Schouten wikte en woog hierover maandag in Trouw. Wat Hermans, Mulisch en Reve gemeen hadden, was, behalve literaire kwaliteit en enkele bestsellers, maatschappelijke betrokkenheid en een gemeenschappelijk thema. Zij belichaamden, volgens Schouten, ieder op geheel eigen wijze de verwerking van de Tweede Wereldoorlog. Zo’n thema zou nu het complex van de multiculturele samenleving, 11 september en de angst voor islamisering kunnen zijn. ‘Maar juist daarover zijn nog geen grote Nederlandse romans geschreven.’

Dus voorlopig geen nieuwe Grote Drie. Het was ook maar een ‘aardigheidje’ uit de jaren zeventig van Kees Fens. Aanvechtbaar bovendien, want waar bleven Jan Wolkers en Hella Haasse? Dat het een eigen leven is gaan leiden, zegt volgens Schouten vooral iets ‘over de behoefte aan ordening, hiĆ«rarchie, juist in een tijd dat zoiets aan erosie onderhevig is’.

In die...