Wat als de eurozone toch uiteenvalt? ‘Serieuze’ alternatieven voor een leven na de euro.

Lokaal

Geld is niet alleen een ruilmiddel, maar ook een bindmiddel. Dat is het uitgangspunt van hoogleraar economie van kunst en cultuur Arjo Klamer, die om die reden voorstander is van lokaal geld en beweert dat de gulden terug moet. Want: Europese burgers voelen zich niet verbonden met elkaar. Wij zullen nooit zo voor Griekenland opkomen als het welvarende West-Duitsland destijds het verarmde Oost-Duitsland erbovenop hielp. Lokale munteenheden zijn volgens Klamer dan ook het antwoord op de anonimiteit die de globalisering met zich meebrengt. Het kan Klamer niet lokaal genoeg: als het aan hem ligt, rekenen we af met Rotterdammertjes, Amsterdammertjes en zelfs Gooise Matrasjes.

vn.nl/lokaalgeld

Globaal

Het probleem met geld, zegt de Belgische hoogleraar Bernard Lietaer (verbonden aan het Center for Sustainable Resources van de University of California), is dat er maar één soort van is. En als je afhankelijk bent van één ding, kan er snel schaarste ontstaan. Daarom pleit Lietaer voor complementaire valuta, die diversiteit moeten brengen in ons huidige ruilmiddelsysteem dat geld is. Complementair geld bestaat al: zo kun je in de Verenigde Staten met Time Dollars en in Japan met Fureai Kippu een tegoed opbouwen door vrijwilligerswerk te doen. Met dat tegoed kan dan bijvoorbeeld bejaardenzorg bekostigd worden. Cruciaal in zijn voorstel is dat overheden deze complementaire valuta accepteren als belastinggeld, waardoor het toch terugvloeit in de ‘gewone’ economie.

In dit filmpje van een TEDx conferentie in Berlijn kijkt Lietaer alsof hij het wiel heeft uitgevonden, en geeft hij ook nog even de verklaring én de oplossing voor de wereldwijde financiële crisis.

vn.nl/lietaer

Ruilmunten

Eindhoven doet het met het Lokaal Eindhovens Talenten Systeem en Amsterdam met de Noppes, dus het kan écht: goederen en diensten met elkaar ruilen zonder dat daar geld aan te pas komt. LETS is een internationaal bedacht maar lokaal toegepast ruilsysteem, vaak ingevoerd door idealistische types die hopen dat mensen met weinig inkomen zo toch toegang krijgen tot diensten die ze niet met gangbaar geld kunnen betalen. In de Londense wijk Brixton gingen de zaken vanwege de crisis zo slecht dat winkeliers twee jaar geleden met een oplossing kwamen: de Brixton Pound. Buurtbewoners kunnen daarmee in lokale winkels betalen en krijgen ook Brixton Pound-wisselgeld terug. Omdat de munten alleen in die wijk te gebruiken zijn, worden mensen gestimuleerd lokaal producten te (blijven) kopen. Kanttekening: de Brixton Pounds moeten wel eerst ingekocht worden met gewone Britse ponden. Het betaalsysteem bestaat nog steeds en is sinds kort zelfs bruikbaar via internetbankieren.

vn.nl/brixton