Opvoedtraining van ouders en leerkracht helpt kinderen met ADHD, blijkt uit onderzoek.
Kinderen met ADHD hebben baat bij een aangepaste opvoeding. Dat blijkt uit onderzoek van klinisch psychologe Barbara van den Hoofdakker, die deze week aan de Rijksuniversiteit Groningen promoveert. Ze onderzocht de effecten van opvoedingstraining aan ouders van vierennegentig kinderen met ADHD en gedragsproblemen tussen vier en twaalf jaar. De ouders van de ene helft kregen reguliere zorg, de ouders van de andere helft kregen daar bovenop een speciale oudertraining. De kinderen uit de laatste groep toonden zich na de training minder ongehoorzaam, minder opstandig en minder driftig, en ze waren minder somber en angstig.
Bij de toegepaste opvoedtraining ligt de nadruk op elementen als voorspelbaarheid, overzichtelijkheid en een prikkelarme omgeving. Bijvoorbeeld door de dag voor het kind in overzichtelijke eenheden in te delen: uit bed komen, pyjama uit, kleding aantrekken die klaar ligt, ontbijten, tandenpoetsen, schoenen aan, jas aan, naar school. En dat elke schooldag opnieuw. &#8216;Zodat een kind weet wat hem op vaste tijdstippen te wachten staat,&#8217; zegt Van den Hoofdakker. &#8216;Juist in ongestructureerde situaties laten kinderen met ADHD problematisch gedrag zien, zoals in de schoolpauze, of wanneer ze met andere kinderen buiten spelen.&#8217;
Rust en regelmaat, juist dat waar ADHD&#8217;ers behoefte aan hebben, krijgen ze van huis uit wel eens te weinig. &#8216;Vanwege de genetische component heeft een kind met deze stoornis verhoogde kans dat vader of moeder aan hetzelfde euvel lijdt, en moeite heeft te geven waar het kind juist onder gedijt.&#8217; Zo kan een training ook voor de ouders zelf heilzaam zijn.
ADHD, een aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit, is de meest voorkomende psychische stoornis bij kinderen in de basisschoolleeftijd. Volgens de laatste cijfers van Farmaceutische Kengetallen zijn er in 2008 een half miljoen recepten voor ritalin uitgeschreven aan kinderen tot twintig; en dat is niet het enige ADHD-medicijn dat wordt verstrekt. Deze medicatie moeten de kinderen vaak dagelijks innemen; over de bijwerkingen bestaat nog onduidelijkheid. Over de diagnosestelling van de stoornis is een levendig debat aan de gang. Tegenstanders zien de tendens dat gezonde maar drukke kinderen worden gemedicaliseerd omdat dat het voor ouders en onderwijzers makkelijker zou maken.
Van den Hoofdakker noemt het &#8216;opvallend&#8217; dat er in Nederland zo veel bekend is over ritalin en zo weinig over andere werkzame behandelingen. &#8216;De effecten van medicatie op ADHD komen weliswaar beter uit de bus dan &#8220;gedragstherapieën&#8221; zoals deze opvoedingsmethode, maar dat wil niet zeggen dat de oudertrainingen niet effectief zijn.&#8217;
Daarom zijn er ouders die er de voorkeur aan geven om na de diagnose ADHD eerst een oudertraining te gaan volgen. En als kinderen wel medicatie gebruiken, zijn vaak nog niet alle problemen opgelost en is het alsnog zinvol zo&#8217;n training te volgen.
Eenzelfde gedragsmatige aanpak via de leerkracht is volgens Van den Hoofdakker ook bewezen effectief voor kinderen met ADHD. &#8216;In de Verenigde Staten zijn de effecten van deze leerkrachtenprogramma&#8217;s allang bewezen, maar het waait nauwelijks over. De reden weet ik niet.&#8217;
Misschien omdat het makkelijker en goedkoper is om kinderen medicatie te geven dan ze op te voeden?
Van den Hoofdakker: &#8216;Wat ik wil zeggen is dit: er bestaan niet-medicamenteuze manieren voor de behandeling van gedragsproblemen bij kinderen met ADHD die wel degelijk effect hebben, maar die in Nederland niet altijd voorhanden zijn. Ik wil niet zo ver gaan om te zeggen: doe maar gedragstherapie in plaats van medicatie, daarvoor weten we en kunnen we echt nog te weinig. Maar ik pleit wel voor meer keuzemogelijkheden voor ouders en een betere toegankelijkheid van de alternatieven.&#8217;

Annemiek Leclaire

ADHD? Train papa en mama

Premierschap gered?

Kabinetscrisis

Verhaal van de Week

Partij voor de bühne

met veiligheid

Obsessie

Roddelpraat

Naaktfoto's

Ik vind iets

Merel Wielaert

Hooggerechtshof

Polen

Wiens schuld is dit?

Debat

Sterke leiders

Hans Against the Machine

oprichter Pussy Riot

Interview