‘Ik ben toch wel van de afdeling saai,’ zegt premier Mark Rutte om 1 uur ’s nachts in de immense hal van de Europese Raad, waar hij, als een van de weinige regeringsleiders, na de eerste dag van de Europese Top van 23 en 24 juni nog even de pers te woord staat. Voor het eerst in de 75-jarige geschiedenis van de Europese Unie heeft het verbond dat begon als een project om de vrede te bewaren vandaag een land dat actief in oorlog is de status van kandidaat-lid gegeven: Oekraïne. Het is het tastbare resultaat van het geopolitiek ontwaken van de Unie. Na de Russische invasie in Oekraïne wil de EU niet langer alleen een soft power zijn. Europa zoekt een zelfbewuste rol op het wereldtoneel en wil orde houden in de eigen achtertuin.