Bart Moeyaert en Wolf Erlbruch. Het paradijs. Querido, 35 p., € 22,50, 10+
*
door Joukje Akveld
Met De schepping herschiepen Bart Moeyaert en Wolf Erlbruch in 2003 wondermooi het scheppingsverhaal. Nu is het de beurt aan het paradijs in het gelijknamige &#8211; ja, wat eigenlijk? Uitgeverij Querido afficheert Het paradijs als voorleesboek voor zesplussers, maar het lyrische idioom vereist minstens de leeservaring van een tienjarige. Een naamloze man en vrouw belanden in wat nog het meest lijkt op een moderne relatiecrisis. De zondeval ligt op de loer, appel en slang zijn echter nog nergens te bekennen. De sobere pentekeningen met steunkleur van naakten doen denken aan volwassen etsen. En dan die cd erbij van het Nederlands Blazers Ensemble dat Haydns jaargetijden speelt, doorspekt met Moeyaerts zalvend-Vlaamse voorleesstem. Een eclectisch amalgaam, deze uitgave, maar voor wie?!
Oscar van den Boogaard. Majesteit. De Geus, 192 p., € 17,90
***
door Hans van den Bergh
Majesteit van Oscar van den Boogaard is een heel eigenaardige roman. Hij is geschreven naar het verfilmde scenario van Ger Beukenkamp, die grossiert in films, tv-series en toneelstukken over ons koningshuis. Van den Boogaard las het script en voelde zich geroepen dezelfde story (over de bazige Beatrix in conflict met de minister-president) tot een roman uit te werken. Deze strijd verheldert veel van wat er wringt in een moderne monarchie. Welk staatshoofd met karakter kan er vrede mee hebben als een mechanische pop de Troonrede van de minister-raad te moeten voorlezen? Van den Boogaard heeft geraffineerd profijt getrokken van de door hem gekozen vorm. De lezer beleeft alles mee door de ogen van Beatrix. Wat een banale onderneming leek, het in woorden navertellen van een film, ontpopt zich als een subtiele aanvulling die de personages vermenselijkt.
John Grisham. De bekentenis. A.W. Bruna, vertaling Hugo de Vries, 352 p., € 19,95
**
door Anne Versloot
Dit is alweer de vijfentwintigste van megaseller John Grisham. Ditmaal over de 27-jarige gekleurde Donté Drumm die in Huntsville over vier dagen de dodelijke injectie krijgt, omdat hij een cheerleader heeft koud gemaakt. Maar dan krijgt predikant Keith bezoek van de échte, blanke moordenaar &#8211; tevens serieverkrachter, racist en dwangmatige leugenaar. Samen met advocaat Robbie, type straatvechter, probeert hij Dontés onschuld te bewijzen. Het duurt even eer Grisham de personages en situatie goed heeft neergezet (vooral de camerageile moeder van het slachtoffer is fijn), maar dan blijf je doorlezen. Ook al is het gegeven niet bijster origineel en druipt het bloed niet van de pagina&#8217;s. Wat Grisham wel heeft, is verteltalent. Hij schildert fraai hoe de sfeer in het stadje Slone steeds grimmiger wordt: kerken gaan in brand, protestmarsen volgen elkaar op en de dreiging van rassenrellen beheerst het nieuws. Jammer dat het moralistische gedoe gaat overheersen, waardoor de toon erg braaf wordt en de spanning wegbrokkelt.
Aristide von Bienefeldt. De zus die Anna Magnani niet was. J.M. Meulenhoff, 301 p., € 18,95
***
door David Duijnmayer
Na drie homo-erotische romans slaat Aristide von Bienefeldt met zijn vierde werk een compleet andere weg in. Alice Nola, de hoofdpersoon in De zus die Anna Magnani niet was, heeft ooit &#8216;gejeweetweld&#8217; met haar oudste broer, maar dat is dan ook de enige summiere verwijzing naar vleselijke genoegens. Goddank, zal menig lezer denken, want niet iedereen kon het rondvliegende sperma in zijn eerdere werk waarderen.
Nu hij woorden uit de categorie neuken, aars, roede en kringspier laat voor wat ze zijn, valt des te meer op wat een eigenzinnige stilist Aristide von Bienefeldt is. Zijn woordkeus en metaforiek geeft het op zichzelf wat gezapige verhaal een sprookjesachtige allure, en de vaak hilarische dialogen zijn merkwaardig genoeg herkenbaar en wereldvreemd tegelijk. Uiterst vermakelijk.
Albert Cossery. De mensen die God vergat. Coppens &#038; Frenks, vertaling Mirjam de Veth, 120 p. € 23,-
****
door Aart van Zoest
Vijf korte verhalen en een einleuchtend nawoord &#8211; een heel persoonlijke literatuurles! &#8211; van vertaalster Mirjam de Veth in dit juweeltje van uitgeverij Coppens &#038; Frenks, die zorg draagt voor het vertrouwdraken met het werk, klein maar fijn, van de Egyptisch-Franse auteur Albert Cossery. Hij is vergeleken met Dostojewski. Niet onterecht, voor wie denkt aan diens Vernederden en vertrapten. Maar er is groot verschil. Cossery, zelf zonder geldzorgen, schrijft met onderhuidse deernis en veelal ingehouden woede. Maakt dat dragelijk met volop zwarte humor. Hij schetst met verfijnd penseel de leefwereld van de arme hongerlijders in de sloppen van Caïro, hun uitzichtloze ellende, hun dromen en gedragingen. Zijn kostelijke personages zijn &#8217;trieste mensen gebrandmerkt door een meedogenloos lot&#8217;, zoals hij het uitdrukt. Dermate levensecht neergezet dat je ze als lezer, met al hun onvolkomenheden, aan je hart drukt, stuk voor stuk.
vn.nl/boeken
Deze week in Carel Peeters’ Literaire Kroniek:
&#8211; Directeur Neil MacGregor gaf honderd voorwerpen uit ‘zijn’ British Museum een eigen leven door ze te bespreken en tentoon te stellen. Nu is er het boek A History of the World in 100 objects.
&#8211; Tot 1970 had Nederland een eigen Index librorum prohibitorum, het sinds 1559 bestaande register van verboden boeken volgens de katholieke kerk.
Op de vernieuwde website van de Republiek der Letteren verder: de nieuwste recensies; aanvullingen op korte recensies; reacties; de best gewaardeerde boeken; dossiers en artikelen uit het archief

Aart van Zoest

Joukje Akveld

Hans van den Bergh

David Duijnmayer

Fictie

Welkom in Nederland

De opvangcrisis escaleert

Verhaal van de Week

En nu?

Vechten tegen Assad

Extreemrechtse connecties

JA21

Soepschildpad

Hans Stegeman

Schooljuf

Nicolaas Veul

Plan Rutte mislukt

NAVO

Parijs was een voorbode

Protest

Leven onder de radar

In beeld

Himmler in New York

Voorbeschouwing

Verdwaald in de AI-psychose

Chatbots