Ongelijke transzorg

Machtige Eerste Kamer

Democratisch tekort

Bange huisartsen

Verhaal van de week

Clickbait-sletjes

Nicolaas Veul

Nederland in crisis

Hans against the machine

Iedereen naar het buitenland

Hollander zoekt asiel

‘Mam, ik ga toch niet dood?’

Reportage

Tibet bezet

China verstevigt zijn grip

Het verdriet van Tibet

Iedereen is hypocriet

Hannah Prins

Tien openluchtbioscopen

Cultuurtips

<div class="lead">
Midden in een drukke Arnhemse winkelstraat &#8211; schuin tegenover een Burger King en een H&amp;M &#8211; zit Collectie de Groen, de nieuwste kunstkijkplek van Nederland; en direct één van de spannendste. Verwacht geen wereldberoemde kunstenaars, maar minder bekende talenten &#8211; die meer faam verdienen.
</div>
Vanaf dit weekend (3&amp;4 juni) is de privécollectie van Marjolein de Groen en Peter Jordaan te zien in het statige rijksmonument in Arnhem dat ze speciaal voor hun verzameling kochten. Al bij het toegangshek begint het, want daarin zitten talloze referenties aan de collectie verwerkt. Voor de speurneuzen.
Het gebouw bestaat uit twee delen; de begane grond met vier keer per jaar een wisselende tentoonstelling. Daar bijt Berndnaut Smilde de spits af met When all the world is green, waarin hij het werk toont waar hij bekend mee werd: zelf gefabriceerde wolken binnenskamers. Zijn werk speelt altijd met opbouwen en uiteenvallen. De wolk is daar de meest tastbare vorm van. De meest humoristische variant zijn de neon anagrammen van zijn naam die door de tentoonstelling hangen. Hoogtepunt is de eerste zaal, waar hij video’s van verschillende wolk-geboortes projecteert. Net allemaal in een andere hoek, waardoor je nooit alle wolken tegelijk kunt zien. Een tijdelijke zentuin.
Het tweede gedeelte is de privé-collectie, waar het echtpaar zelf wekelijks rondleidingen geeft met als climax het eind ervan; hun eigen atelier + depot in de nok van het gebouw.
&#8216;Je zou wel kunnen zeggen dat de focus van onze collectie bescheidenheid is,&#8217; zegt de Groen. &#8216;We hebben het graag over almighty modest, het idee dat kunst ook in een zeer bescheiden vorm een overweldigende indruk kan maken. Daarom zijn wij tijdens het proces van verzamelen met name geïnteresseerd in het verhaal, de werkprocessen en de houding van de kunstenaar ten aanzien van het eigen werk. Dit gesprek, het krachtig visuele beeld en de bescheiden manier waarop het werk zijn intrinsieke waarde prijsgeeft is voor ons de drijfveer om aan te kopen.&#8217;
Neem nou het werk van één van hun favoriete kunstenaars, René Roeten, die met simpele materialen als MDF, hout en nietjes een compleet nieuwe wereld schept. Zijn materiaalgebruik is bescheiden, zo ook het uiterlijk van zijn werk. Toch val je als bezoeker stil bij het zien ervan. Een bescheiden vorm kan inderdaad overweldigen.
Roeten is ook op een andere manier exemplarisch voor Collectie de Groen, door vakbroeders wordt hij geroemd, internationaal brak hij (nog) niet door. &#8216;We verzamelen vooral kunstenaars die of net afgestudeerd zijn, of die wij heel goed vinden, maar het grote publiek (nog) niet bereikt hebben,&#8217; vertelt De Groen. &#8216;Ik wil niet alleen mooie kunst verzamelen, maar kunstenaars ook echt ondersteunen. Als je iets koopt van een net afgestudeerde maker geef je diegene de bevestiging dat het echt kan, leven van kunst.&#8217;
In veel musea draait het vaak om de grote namen. Dezelfde namen die je steeds weer op een andere plek ziet opduiken. Als internationale ketens in een drukke winkelstraat. In dit gebouw ademt alles de liefde van twee mensen voor hun eigen originele verzameling. Jordaan en de Groen hoeven geen rekening te houden met hun publiek, of met hun eigen ego. Ze schaffen aan wat ze raakt. Grote naam of niet. Het zijn mecenassen zoals we ze nauwelijks meer hebben. Het gaat om de kunst en niet om hen. En dat voel je.
Van dat idee – het ondersteunen van kunst in al haar vormen – is het hele gebouw doortrokken: de plafonds zijn hoog, in het atrium baadt de kunst in zonlicht en in de kelder zitten gaten in wanden, zodat je zelfs onderweg naar de toiletten nog een glimp van de collectie ziet. So almighty modest, zo allemachtig mooi.
<div class="info-box">
Meer kunst? Neem <a href="https://www.vn.nl/service/vrij-nederland-nieuwsbrief/" target="_blank">de nieuwsbrief van Vrij Nederland</a>.
</div>

Yuki Kho

De nieuwste kunstkijkplek van Nederland is almighty modest

<div class="lead">
In de tentoonstelling We may have all come from different ships, but we’re in the same boat now van Sarah van Sonsbeeck in de Oude Kerk zet een gouden zee van reddingsdekens aan tot opnieuw nadenken over de migratiecrisis.
</div>
Op de koude kerkvloer liggen 330 reddingsdekens van goudfolie. Er doorheen lopen doet de dekens zachtjes knisperend opwaaien. Mijn voetstappen hebben effect.
Ik ben bij de tentoonstelling We may have all come from different ships, but we’re in the same boat now van Sarah van Sonsbeeck in de Oude Kerk van Amsterdam. De gouden dekens zijn dezelfde als die avond na avond onze journaals en kranten vulden. Ze warmden de vluchtelingen op na een barre overtocht. Nu liggen ze hier, veel dichterbij.
Lopen door het gouden raster, zo op die koude kerkvloer, heeft &#8211; hoe gek het ook klinkt &#8211; iets meditatiefs. Het ritmische patroon brengt stilte in de kop, een rode draad in van Sonsbeeck’s werk.
&#8216;Mag ik dit mooi vinden?&#8217; schiet er door mijn hoofd.
Van Sonsbeeck luidt met de schoonheid van haar werk de noodklok. Op een plek waar jarenlang werd gebeden voor een veilige terugkeer van de geliefden op zee. De Oude Kerk was ooit een Havenkerk.
In 2016 vertrok van Sonsbeeck naar Tristan da Cunha, het meest afgelegen bewoonde eiland ter wereld. Ze wilde geografische stilte ervaren. De tocht ernaar duurt zes dagen vanaf Kaap de Goede Hoop, Zuid-Afrika. Ver, ver weg dus. De lokale bevolking is blij met alles dat er aanspoelt, materiaal importeren is ontzettend duur. Schaarste maakt creatief: van een aangespoelde zuurstofstank maakten de inwoners een gong, die bij elke slag over het eiland schalde. De galm kon twee dingen betekenen: brand of de start van het visseizoen. In de kapel van de Oude Kerk hangen drie van diezelfde zuurstoftanks, afgietsels. Ze kijken uit op de gouden zee. Wie er met een hamer op slaat voelt het natrillen in zijn buik, het geluid galmt door de kerk.
<figure id="post-356889 media-356889" class="align-none"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/05/007.OUDE-KERK-SARAH-VAN-SONSBEECK-2017-PH.-GERT-JANvanROOIJ.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/05/007.OUDE-KERK-SARAH-VAN-SONSBEECK-2017-PH.-GERT-JANvanROOIJ-320x449.jpg 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/05/007.OUDE-KERK-SARAH-VAN-SONSBEECK-2017-PH.-GERT-JANvanROOIJ-640x898.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/05/007.OUDE-KERK-SARAH-VAN-SONSBEECK-2017-PH.-GERT-JANvanROOIJ-1280x1795.jpg 1280w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/05/007.OUDE-KERK-SARAH-VAN-SONSBEECK-2017-PH.-GERT-JANvanROOIJ-1920x2693.jpg 1920w" alt="" /><figcaption>Foto: Gert Jan van Rooij</figcaption></figure>
Wie door de gouden zee loopt voelt een ritme, bij elke stap zie je dezelfde gouden dekens. De kerk is een plek om tot inkeer te komen. Van Sonsbeeck’s werk versterkt die functie. Zo midden op de drukke Amsterdamse Wallen heerst ineens rust. En die rust geeft ruimte tot nadenken. Ruimte voor een dubbel gevoel. Weer denk ik: mag ik wel genieten van de schoonheid van een gouden hulpmiddel dat levens redt? Van een gong die bij onraad galmt?
Door de dekens neer te leggen alsof het een veld vol lichamen is brengt Van Sonsbeeck gesprekken op gang. Zijn we redders omdat we die dekens verstrekken of daders omdat we die dekens nodig maken? Wie de migratiecrisis maar een beetje volgt wordt murw door de overdaad aan het nieuws erover. Van Sonsbeeck benadrukt met deze tentoonstelling het belang van de dialoog. Dat &#8211; ondanks de gouden overdaad &#8211; we vragen moeten blijven stellen; het gesprek moeten blijven voeren, met onszelf en met elkaar.
Want, zoals de titel van de tentoonstelling al zegt: We may have all come from different ships, but we’re in the same boat now.  
<div class="info-box">
De tentoonstelling is van 19 mei t/m  17 september te zien in <a href="https://oudekerk.nl/programma/sarah-van-sonsbeeck/" target="_blank">de Oude Kerk in Amsterdam.</a>
</div>

Met schoonheid de noodklok luiden

<div class="lead">
De Chinese fotograaf Ren Hang maakte deze week op 29-jarige leeftijd een einde aan zijn leven. Enkele jaren geleden leerde kunstjournalist en fotograaf Yuki Kho hem kennen op Instagram, nu hangt hij in Foam Amsterdam.
</div>
Ren (zijn familienaam is naar Chinees gebruik zijn roepnaam) maakte furore met expliciete naaktfotografie, waar hij via social media zoals Instagram zelf een podium voor creëerde; hij had zo’n 200.000 volgers. Niet eenvoudig, want Instagram is nogal preuts en Ren maakte centre pieces van tepels en geslachtsdelen.
Zijn account werd dan ook verwijderd door het sociale medium. Ren maakte een nieuw account. Dat leverde hem niet alleen lof op van zijn fans, maar ook van de kunstwereld. En dan kan het hard gaan.
Vorig jaar zag ik zijn werk nog in een kleine New Yorkse galerie, nu is het te zien in de museale setting van Foam. Hij bracht een boek uit bij Taschen en fotografeerde voor grote namen als Purple Fashion Magazine en Harper’s Bazaar China. Geheel tegen de wil van de Chinese autoriteiten was Ren een snel rijzende ster in de internationale kunstwereld.
<q class="pull-left">Een ongeschoren vagina is in zijn wereld het decor voor een portret van een veer.</q>Een vriendin vroeg wat mij zo aantrok in zijn werk, want haar “esthetische kompas” sloeg er van op hol. Dat snap ik, zijn werk is verwarrend en in your face, maar wat haar afstoot is precies wat mij aantrekt: de poses van zijn modellen zijn ongemakkelijk en vervreemdend, maar vormen als geheel een prachtig spel. Een ongeschoren vagina is in zijn wereld het decor voor een portret van een veer. Vijf paar achterwerken worden een getint duinlandschap. Op één van mijn favoriete foto’s wordt het hoofd van een meisje omkranst met vier paar – door handen met prachtig gelakte nagels – opengesperde billen. Een ongemakkelijke pose, je benijdt het model niet, maar wie uitzoomt ziet dat de hartvormen van de billen rond haar hoofd dansen. Ren vierde ons lichaam in al zijn lijnen en vormen.
<figure id="post-351419 media-351419" class="align-none"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/02/Untitled-2016-C-Ren-Hang-courtesy-Stieglitz19.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/02/Untitled-2016-C-Ren-Hang-courtesy-Stieglitz19-320x478.jpg 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/02/Untitled-2016-C-Ren-Hang-courtesy-Stieglitz19-640x955.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/02/Untitled-2016-C-Ren-Hang-courtesy-Stieglitz19-1280x1911.jpg 1280w" alt="" /><figcaption>Untitled (2016). Foto: Ren Hang, courtesy Stieglitz19</figcaption></figure>
Zijn oog zag schoonheid in imperfectie. Zijn vrienden vond hij de beste modellen. &#8216;Ik fotografeer alleen mijn vrienden,&#8217; zei hij ooit. &#8216;Vreemden maken mij nerveus.&#8217;
En dat is te begrijpen als je zijn blog <a href="http://www.renhang.org/My-Depression">My Depression</a> (via Google Translate) leest. Als je daaraan toevoegt dat hij ook nog de constante dreiging van het Chinese regime moest ondergaan – hij werd meermaals gearresteerd vanwege zijn werk – is het bijna niet voor te stellen hoe groot zijn drive moet zijn geweest om te maken wat hij wilde.
Eer deze veel te jonge gestorven kunstenaar! Bekijk zijn werk in <a href="https://www.foam.org/museum/programme/ren-hang">Foam 3h</a>. Laat je verwarren, ga van zijn werk houden &#8211; of niet. Het gaat iets met je doen. That’s for sure.
Te zien tot 12 maart.
 Hem postuum volgen? Zijn instagram vind je <a href="https://www.instagram.com/renhangrenhang/?hl=en">hier</a>.
<div class="info-box">
Meer fotografie? Neem <a href="https://www.vn.nl/service/vrij-nederland-nieuwsbrief/" target="_blank">de nieuwsbrief van Vrij Nederland</a>.
</div>

Eer deze veel te jong gestorven kunstenaar!