Jonge vrouwen zonder kinderen zijn economisch al minder zelfstandig dan jonge mannen, blijkt uit een nieuw CBS-rapport. Waarom?

Jonge vrouwen hebben minder vaak een voltijdbaan en zijn daardoor ook economisch minder zelfstandig dan jonge mannen, berichtte het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gisteren. Ze werken wel bijna net zo vaak, alleen werken hun mannelijke leeftijdsgenoten van 15 tot 27 jaar twee keer zo vaak voltijd.

Het was al bekend dat vrouwen vaker zijn gaan werken maar wel in deeltijd. Minder bekend is dat dat óók geldt voor jonge vrouwen zónder kinderen.

‘Dat kwartje valt maar heel langzaam,’ zegt  Wil Portegijs van het Sociaal Cultureel Planbureau. ‘De meerderheid van de in deeltijd werkende vrouwen blijkt helemaal geen jonge kinderen te hebben. Zo werkt vier op de tien jonge vrouwen al in deeltijd, lang voordat ze (wellicht) kinderen krijgen. We hebben het in de deeltijddiscussie  al snel over kinderopvang om meer vrouwen aan het werk te krijgen, maar dat zal dus niet het verschil maken.’

In 2008 onderzocht Portegijs de drijfveren van vrouwen zonder jonge kinderen om in deeltijd te werken (zie het rapport Verdeelde tijd). Hun motieven: behoefte aan meer tijd voor zichzelf, hun hobby’s en sociale contacten, of ze volgden een cursus of opleiding naast het werk. Er is, kortom, voor hen meer in het leven dan werk. Maar de onderzoeker vermoedt ook dat het deeltijdwerk lang niet altijd een vrije keus is. ‘Veel vrouwen die we spraken gaven aan dat ze meer wilden werken maar dat dat in hun sector niet mogelijk was. In sommige kinderopvanginstellingen duurt een werkweek bijvoorbeeld maximaal vier dagen.’

Daarnaast nemen vrouwen nog steeds tweederde van de onbetaalde zorg – voor kinderen, mantelzorg en huishouden – op zich, vervolgt ze. ‘Ze willen bijvoorbeeld niet in het weekend het huishouden te hoeven doen. Het scheelt als ze dan op vrijdag de boodschappen kunnen doen en kunnen schoonmaken.’  En als een vrouw eenmaal tien jaar in deeltijd werkt, lijkt het amper mogelijk om weer voltijds te gaan werken. ‘Werkgever noch partner vragen ernaar,’ zegt Portegies. ‘Deeltijd werken lijkt voor vrouwen de norm te zijn geworden.’

Ze sprak voor haar onderzoek ‘maar’ zesendertig vrouwen over deeltijd werken en wil nu verder onderzoeken: is het hun eigen keus, maakt de sector waarin ze werken een voltijdbaan onmogelijk of is hun omgeving bepalend? ‘Vrouwen zijn sinds de jaren tachtig meer gaan werken, maar hun gemiddelde arbeidsduur blijft sindsdien steken op 24 uur per week. Er is nul veranderd.’