Toen van de week bekend werd dat er op TikTok een ‘challenge’ rondgaat om op vuurwerk te stampen waarbij tal van kinderen gewond raken, twitterde VVD-Kamerlid Queeny Rajkowksi: ‘Lieve ouders, praat hier met je kids over,’ gevolgd door de wat onmachtige oproep: ‘Iemand nog andere tips?’

Het is de zoveelste keer dat de vooral onder jonge kinderen razend populaire app negatief in het nieuws komt. Over het kopieergedrag van kinderen bij zulke challenges kan je nog zeggen: het is vooral aan de opvoeders om kinderen tegen zichzelf en elkaar in bescherming te nemen. Het wordt al ingewikkelder als kinderen van tien, los van de authentieke en persoonlijke ontwikkeling die ze doormaken, door TikTok-filmpjes in verwarring raken over hun seksuele geaardheid, en zich in een opwelling als ‘non-binair’ of ‘gender fluid’ gaan afficheren. Nog onheilspellender wordt het als groepen jongeren in het wilde weg jongere kinderen in elkaar slaan om de vernederende filmpjes op TikTok te zetten. De voorbeelden zijn legio.

De afgelopen weken komt er nog een ontwikkeling bij, die de verantwoordelijkheid van ouders ver te boven gaat: mogelijke beïnvloeding door China. Sinds de Chinese app het privacybeleid heeft aangepast kan de Chinese overheid toegang krijgen tot de gegevens van honderden miljoenen gebruikers wereldwijd. Sociale media-expert Alexander Klöpping sloeg er een paar weken geleden alarm over bij Jinek, waarna verontruste Kamerleden een reeks vragen afvuurden op staatssecretaris Alexandra van Huffelen, die verantwoordelijk is voor digitalisering. ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder pleitte zelfs voor een verbod van de Chinese app. Dat lijkt me geen gek idee.

koopman en dominee

De Vlaamse China-kenner Jonathan Holslag waarschuwt al jaren voor de gestage militaire en economische expansie van China, onder meer in zijn boek Vrede en oorlog, waar ik hem in 2019 over interviewde. En hij is niet de enige. Tot dusverre stelden de westerse overheden er weinig tegenover, maar de laatste tijd begint het besef ook in de Nederlandse politiek door te dringen dat de invloed van China sluipenderwijs veel te groot dreigt te worden. Vorige week betoogde VVD-Kamerlid Ruben Brekelmans dat niet alleen Rusland en Iran maar ook China naar Amerikaans voorbeeld geplaatst moeten worden op een lijst van ‘statelijke dreigingen’, waardoor sneller ingegrepen kan worden.

De grote vraag is nu: durft het kabinet een verbod van TikTok aan, of wint de koopman het weer van de dominee?

Maar het kabinet aarzelt en talmt, een ‘taskforce strategische afhankelijkheden’ waar CDA en VVD al een jaar op aandringen komt er pas in december. Intussen probeert Mark Rutte, de behendige diplomaat, op het internationale toneel de kool en de geit te sparen, al was het maar omdat China een machtige bondgenoot van Europa kan zijn tegenover Rusland, en omdat er grote handelsbelangen op het spel staan. Tijdens de G20-top op Bali kreeg de premier van president Xi Jinping deze week te horen dat ‘we de politisering van economische en handelszaken moeten bestrijden’: een overduidelijke vermaning om niet te zwichten voor de Amerikaanse druk om via het Nederlandse ASML geen chiptechnologie aan China meer te leveren.

Zo raken de zorgen over Chinese beïnvloeding van Nederlandse kindertjes via TikTok snel ondergesneeuwd onder grotere belangen.

Na de barrage van Kamervragen over TikTok verklaarde Alexandra van Huffelen dat ze de ontwikkeling ‘zorgelijk’ vindt, maar dat ze een verbod nu nog niet ziet zitten: eerst moet de kwestie worden onderzocht. De grote vraag is nu: durft het kabinet een verbod van TikTok aan, of wint de koopman het weer van de dominee?