Liever luisteren dan lezen? Blendle Audio heeft dit verhaal ingesproken.

De timing was weer voortreffelijk. In de week dat de Tweede Kamer debatteerde over het kinderopvangtoeslagenschandaal, waarbij overijverige ambtenaren van de Belastingdienst jarenlang en systematisch de levens van duizenden onschuldige burgers kapot maakten, bleek dat VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff niet alleen bijna veertigduizend euro per jaar aan wachtgeld opstrijkt, maar ook nog eens bijna vijfduizend euro aan reiskosten. Tja, verklaarde Dijkhoff op zijn gebruikelijke laconieke Brabantse toon: ‘Ik kijk nooit op mijn loonstrookje’.

Nee, dacht half Nederland: dat hoeft ook helemaal niet als je ruim achtduizend euro per maand verdient, afgetopt met een ruime onkostenvergoeding én een slordige drieduizend eurootjes wachtgeld.

Zo kon het gebeuren dat de duizenden gedupeerden op vrijwel hetzelfde moment van staatssecretaris Menno Snel te horen kregen dat ze waarschijnlijk nog máánden op hun schadevergoeding moeten wachten, en van Klaas Dijkhoff dat hij de reiskostenvergoeding wel even terug zou storten maar dat hij eigenlijk gewoon recht heeft op zijn wachtgeld.

Gezeur van linkse mensen

In de Haagse wandelgangen was de conclusie snel getrokken: door de affaire zijn de kansen van Klaas Dijkhoff op het lijsttrekkerschap van de VVD in één klap verkeken. Met grote ophef binnen de VVD heeft dat niks te maken, want die is er niet. De VVD is al vele decennia de partij van de kleine ondernemers die regels beschouwen als gezeur van linkse mensen, die het prachtig vinden om zo min mogelijk belasting te betalen, want zolang je niet gepakt wordt is er niks aan het handje en je bent toch geen dief van je eigen portemonnee.

Toen de sjoemelpraktijken van de Limburgse senator Jos van Rey aan het licht kwamen, toen Kamerlid Mark Verheijen in opspraak raakte omdat hij voor duizenden euro’s teveel aan reiskosten had gedeclareerd en toen de dubieuze financiële transacties van partijvoorzitter Henry Keizer werden onthuld, was de eerste reactie van de VVD niet: eruit met die lui, ze hebben de regels geschonden, maar: het zijn zulke aardige jongens, we doen allemaal wel eens iets stouts, het is alleen een beetje lastig voor de beeldvorming.

Het mag dan zo zijn dat de meeste VVD’ers hun schouders zullen ophalen over het wachtgeld van Dijkhoff, de kiezers zullen het niet zo snel vergeten.

Dat was ook de redenering van Klaas Dijkhoff toen de Volkskrant onthulde dat hij al jaren wachtgeld kreeg bovenop zijn salaris als Kamerlid: niks mis mee, ik ben toch geen dief van mijn eigen portemonnee, het is alleen een beetje lastig voor de beeldvorming. Geen woord over de moraal of desnoods elementair fatsoen: dat de wachtgeldregeling niet bedoeld is als aanvulling op een riant inkomen en dat het simpelweg niet deugt om er dan toch gebruik van te maken.

Mark Rutte heeft er met geen woord over gerept. De premier – die zelf al vele jaren nog geen kopje koffie declareert (hoogst uitzonderlijk in de VVD) – moet gedacht hebben: laat Klaas dat maar lekker zelf oplossen.

Gratis schieten op Dijkhoff

Maar uiteindelijk komt de kwestie toch bij Rutte op zijn bord, want het mag dan zo zijn dat de meeste VVD’ers hun schouders zullen ophalen over het wachtgeld van Dijkhoff, de kiezers zullen het niet zo snel vergeten. En anders zorgen de andere politieke partijen daar wel voor, in de aanloop naar de verkiezingen: de komende anderhalf jaar is het gratis schieten op Klaas Dijkhoff. En dat weten ze donders goed in de top van de VVD.

In Den Haag gaat al maanden het verhaal dat Mark Rutte komende zomer hoogstwaarschijnlijk bekend zal maken dat hij toch nog een keertje lijsttrekker wil worden. Nu Dijkhoff als kroonprins is afgevallen, is dat scenario onontkoombaar geworden: bij gebrek aan andere kandidaten heeft de VVD geen keus meer. De liberalen mogen de hemel op hun blote knietjes danken dat ze tenminste één onkreukbare figuur in hun midden hebben, en dat-ie nog premier is ook.