Column

<div class="info-box">
<iframe src="https://w.soundcloud.com/player/?url=https%3A//api.soundcloud.com/tracks/930878911&amp;color=%23ff5500&amp;auto_play=false&amp;hide_related=false&amp;show_comments=true&amp;show_user=true&amp;show_reposts=false&amp;show_teaser=true&amp;visual=true" width="50%" height="150" frameborder="no" scrolling="no"></iframe>
Liever luisteren? Lou-Anna Druyvesteyn sprak dit verhaal in.
</div>
Kent elke tijd zijn eigen wijze van organisatie, een kenmerkende methode om orde aan te brengen in de chaos van het bestaan? Dan is het makkelijk die van nu aan te wijzen: organisatie op basis van kleur.
Het is het uitgangspunt van de opruimmethode du jour, genaamd The Home Edit. Bedenkers Clea Shearer en Joanna Teplin hebben wereldberoemde klanten, een New York Times-bestseller en sinds kort ook een Netflix-realityserie. Bijna alles wat Shearer en Teplin ‘editen’, editen ze op kleur: voedsel, kleding, schrijfwaren, make-up, vitaminepillen en boeken. En zelfs hun assistenten, die allemaal een zwarte trui moeten dragen en eigenlijk ook min of meer dezelfde kapsels hebben.
<h5>Alleen het omslag telt</h5>
In de eerste aflevering van hun Netflix-show wordt een kast met memorabilia van Reese Witherspoon op orde gebracht. De actrice ontvangt het opruim-duo met de mededeling dat haar nieuwe huis ‘veel blauw en wit’ is. Geweldig, vindt Shearer. Nog geweldiger: alle kostuums die Witherspoon droeg in Legally Blonde. Roze schoenen, roze badjas, roze jurkjes, roze hoeden. Personage Elle Woods was de kleuren-edit-tijd ver vooruit.
Tijdens het opruimen trekken Shearer en Teplin allebei gauw een paar van Witherspoons roze sloffen aan, voor een kleurgecoördineerd sociale-mediakiekje. 
Jackpot ook bij de volgende opdracht: de kledingkast van een dokter. ‘Ik zie veel blauw,’ zegt Shearer. ‘Dat ga ik highlighten, een blauwe zone. Ik weet niet of het een team is, of een school. Een sportteam op een school? Ik weet niet welke sport.’ Ze kijkt de camera in. ‘Het is blauw.’
<blockquote>In oktober vierde Instagram zijn tiende verjaardag. In de afgelopen jaren is de app zelf eigenlijk nauwelijks veranderd.</blockquote>
Shearer en Teplin worden ter reflectie steeds geïnterviewd, op een bank voor een scherp uitgelichte boekenkast. Daarin zijn de boeken links over de hele hoogte allemaal rood. In rechterrichting lopen ze over in geel, groen, blauw en uiteindelijk paars. Een vrolijke regenboog, die het boek reduceert tot een eendimensionale vorm. Alleen het omslag telt – een modern rijm op de ongelezen boeken in de bibliotheek van de grote Gatsby uit het boek van F. Scott Fitzgerald. Daarin ontdekt de verteller dat de boeken er weliswaar echt zijn – ‘Wat een grondigheid! Wat een realisme!’ – maar dat de pagina’s niet van elkaar zijn gesneden. Het gaat om het idee.
<h5>Extra zacht</h5>
De regenboogmethode van Shearer en Teplin heeft zijn wortels in een gebeurtenis van een decennium geleden, zoals verteld door Sarah Frier in haar boek No Filter. The Inside Story of Instagram. Kevin Systrom maakte toen een wandeling over een Mexicaans strand, samen met zijn vriendin. Hij was er op vakantie van het maken van de app die uiteindelijk Instagram zou gaan heten. Systroms vriendin bekende hem tijdens die strandwandeling dat ze niet dacht de fotodeel-app ooit te gaan gebruiken. De plaatjes die ze met haar smartphone schoot, zagen er namelijk niet uit als ze die vergeleek met de foto’s van een goede vriend.
‘Je weet wel wat hij met die foto’s doet, toch?’ vroeg Systrom. ‘Hij haalt ze door een filter-app.’ Nou, zei zijn vriendin, ‘dan moeten jullie ook maar filters maken.’ 
In Friers versie van het verhaal ging er toen een veelbetekenend lichtje branden bij Systrom. Terug in het hotel sloeg hij meteen aan het programmeren, en nog op diezelfde vakantie testte hij een eerste filter, met een kiekje van een hond naast een taco-kraampje. Het hondje kijkt omhoog de lens in, linksboven is de geslipperde voet van Systroms vriendin te zien. Dankzij het filter verdwijnen haar ongelakte tenen op de achtergrond en ziet het hondje er extra zacht uit, zijn vacht een warm en snoezig geel. Het werd de eerste Instagramfoto ooit.
<blockquote>Hotels, restaurants en zelfs huizen moeten allemaal in dienst staan van de nieuwe, visuele wijze waarop we communiceren.</blockquote>
Destijds was voor Systrom al duidelijk dat Instagram een visuele app moest worden. Het zou er niet gaan om het delen van een gevatte boodschap, zoals op Twitter of Facebook, maar om plaatjes uit je leven. Nog altijd is het bijschrift op Instagram ondergeschikt. Systroms keuze voor ingebouwde filters is wat Instagram uiteindelijk bestendigde als dé app om foto’s te delen, waarmee het kon uitgroeien tot meer dan een miljard gebruikers. Het was de ideale tool om je levensplaatje net iets mooier te maken.
<h5>Dominante schoonheidsleer</h5>
In oktober vierde Instagram zijn tiende verjaardag. In de afgelopen jaren is de app zelf eigenlijk nauwelijks veranderd, in vorm noch functie. Maar zoals de regenboogboekenkasten laten zien, veranderde Instagram wel de wereld om ons heen. Die wordt in uiterlijk steeds meer geschikt naar wat het online goed doet. In Japan bestaat het woord Insta-bae (uitgesproken als ‘insta-baai-e’) om het sociale en commerciële potentieel van dingen aan te duiden. Het betekent zoiets als ‘stralend op Instagram’. Hoe meer Insta-bae iets is – een gekke milkshake, een kledingsetje, een persoon – hoe groter de kans op succes. En dus organiseren we onze omgeving opdat hij straalt, op Instagram.
De kleurengradiënt, het overlopen van de ene kleur in de andere, is daarbij favoriet. Gelakte nagels en breipatronen, haakwerkjes en serviessetjes, de kluisjes in de sportschool, een rijtje donuts. En het Instagramlogo zelf, dat van rozepaars in de rechterbovenhoek overloopt naar een oranjegele dot linksonder, als op de perfecte Insta-bae zonsondergang.
De kleurengradiënt is de meest directe verwijzing naar het sociale medium dat de nieuwe dominante schoonheidsleer voortbracht. ‘All your things. Our signature aesthetic,’ is de slogan van het Home Edit-team. Dat klopt niet, het is Instagrams esthetiek.
De regenboogboekenkast is evenmin een Home Edit-uitvinding. Frier, bijvoorbeeld, schreef haar boek in een werkruimte in San Francisco, alwaar de gehele bibliotheek op kleur was georganiseerd in plaats van op titel of auteur. Makes sense, schrijft ze. Hotels, restaurants en zelfs huizen moeten allemaal in dienst staan van de nieuwe, visuele wijze waarop we communiceren.

<h5>Memorabilia-paradijs</h5>
Maar eigenlijk maakt het allesbehalve sense. Hoe vind je zo ooit het boek dat je zoekt? De literatuur in zulke kasten dient uitgesproken niet gelezen te worden (zoals in The Great Gatsby wordt geloofd dat wanneer er één boek werd weggehaald ‘de hele bibliotheek waarschijnlijk in elkaar zou storten’). De letterlijke inhoud, de woorden en zinnen in de boeken, de verzonnen werelden en gedeelde ideeën: ze doen er niet toe.
Ik heb even gepauzeerd op een close-up van de planken achter Shearer en Teplin, en kan verklappen dat binnen de kleurcategorieën bepaald geen logische orde is aangebracht. Ik vermoed ook niet dat ze het dikke rode naslagwerk over Mozart ooit hebben willen inkijken. Of het rode boek van de vijftiende-eeuwse dichter Olivier de La Marche, of de rode militaire sciencefictionroman die ernaast staat.
De vraag is waarom je dan überhaupt nog een boekenkast zou neerzetten. Ze hadden die planken evengoed kunnen vullen met gekleurde koekblikken, of geverfde houten blokjes. Met schrijfwaren, make-up of vitaminepillen. Als een echte bibliotheek ziet het er toch niet uit. Het is hooguit een ‘memorabilia-paradijs’, zoals Reese Witherspoon verrukt uitroept bij het zien van haar geordende inloopkast. Het is amazing en incredible en ze zou zich er het liefst in willen opsluiten. Maar nu eerst een kopje zoete thee. ‘Of champagne? Roze champagne!’

Leven

Kelli van der Waals

Hoe Instagram de wereld om ons heen heeft veranderd

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips

Gerelateerd

Het doemjaar 2020 biedt eindeloos slecht nieuws. Hoe ontsnap je aan ‘doomscrollen’?

Jennifer Aniston: het perfecte voorbeeld van onze zelfgeobsedeerde samenleving