In een doemscenario schetste The Economist op 6 juli wat ons in een tweede termijn Trump te wachten staat: de Verenigde Staten stappen uit de Navo.

Op 5 april 2023 slingert de president, zijn ontbijt wegkauwend na het zien van zijn favoriete talkshow van Fox & Friends, een tweet de wereld in waarin hij binnen een half jaar terugtrekking van 10.000 Amerikaanse soldaten uit Europa eist. Het Pentagon heeft uitgerekend dat dat helemaal niet zo snel kan, maar Trump is in woede ontstoken nadat hem door Fox duidelijk is gemaakt dat de Europeanen te weinig Amerikaanse sojabonen kopen.

“Dan ook geen soldaten”, briest de president en verstuurt de tweet. Zijn minister van Buitenlandse Zaken, inmiddels de opgewaardeerde schoonzoon Jared Kushner, laat per koerier aan de Navo-ambassadeurs weten dat de VS uit het bondgenootschap stapt. De verwarring in Europa is groot. Rusland heeft intussen Belarus ‘op zijn Krimst’ ingelijfd, Poetin heeft zich na een referendum tot leider van het nieuwe grote land (de Federatie Rusland-Belarus) laten kronen, Russische tanks staan te grommen op 200 km afstand van Warschau aan de grens met Polen.

De europese verdragsorganisatie

Op een haastig bijeengeroepen top is de Europese Verdragsorganisatie opgericht, een substituut van de Navo maar dan zonder de VS. De opperbevelhebber, tot dan toe een Amerikaan, wordt een Duitser. Als ‘compensatie’ voor de Fransen gaat het hoofdkwartier naar waar het ooit eens was, nabij Parijs. Om het Amerikaanse vertrek – de yankees nemen hun spullen mee – goed te maken, moeten de Europeanen meteen de lieve som van 300 miljard op tafel leggen. Probleem: de Britse premier Jeremy Corbyn wil niet meedoen aan de ETO.

Dan verkruimelt, ondanks pogingen van Duitsland en Frankrijk om er nog wat van te redden, de club. Frankrijk is met moeite, maar uiteindelijk toch, over te halen tot het idee om met zijn nucleaire wapens ook de nog resterende bondgnoten te beschermen, nadat de Europese Commissie heeft toegezegd in dat geval de helft van de kosten voor zijn rekening te nemen.

Maar er gaan ook geruchten dat landen liever hun eigen kernwapens willen maken, er kennelijk niet op vertrouwend dat de Fransen daadwerkelijk zullen ‘leveren’ als puntje bij paaltje komt. De Amerikaanse kernwapens in Europa – ook de ongeveer twintig die voorbestemd waren onder de Nederlandse F35’s opgehangen te worden in Volkel – zijn al naar de VS teruggehaald. De VS wil niet het risico lopen van een Russische raket op New York of Detroit, in ruil voor een F-35 of B61-12-bom op Moskou of Sint Petersburg. Niemand gelooft meer in een paneuropese oplossing, hoewel de Europese landen vier keer zoveel geld aan defensie uitgeven als het armlastige Rusland van Poetin.

De VS wil niet het risico lopen van een Russische raket op New York of Detroit, in ruil voor een F-35 of B61-12-bom op Moskou of Sint Petersburg.

De noordelijke landen vormen hun eigen alliantie in het zogeheten Kalmar Verdrag. De Britten treden misschien wel toe. Er komt een Adriatisch Bondgenootschap onder aanvoering van de populistische Italianen, die vooral naar de ‘dreigende’ migratie uit het zuiden kijken. De Visegrádlanden (Polen, Hongarije, Bulgarije en Roemenië) kijken juist naar de dreiging uit het oosten en sluiten in 2024 het Metternichpact. Minilandjes zoals Montenegro en Noord-Macedonië, de eerste in 2018 al eens beledigd door Donald Trump omdat hij zich na een Navo-top hardop afvroeg of de VS dat land eigenlijk wel wilde verdedigen, horen er na pro-Russische coups helemaal niet meer bij. Griekenland en Spanje haken ook af.

Allemaal verzonnen vóór de ruzie tussen Trump en (wat nog rest van) het Verenigd Koninkrijk na de affaire met de Britse diplomaat Kim Darroch.

Het kan dus nog gekker. Ambassadeur Darroch is in een onmogelijke positie beland via door The Daily Mail onthulde memo’s, waarin Trump voor dom en idioot wordt uitgemaakt en van politiek vandalisme word beschuldigd. De waarschijnlijk volgende premier van het VK (als dat land na de no-deal brexit van Boris Johnson niet uiteenvalt). Boris Johnson dekte hem vorige week niet zodat de diplomaat niet meer kon functioneren. Daarom besloot hij af te treden. De oliedomme Johnson heeft daarmee zijn hele diplomatieke dienst – zo niet zijn toekomstige koninkrijk – uitgeleverd aan de luimen en erupties van Trump.

Ik wil maar zeggen: er valt best het een en ander af te dingen op de scenarioschrijvers van The Economist, wier Economist Intelligence Unit overigens wel een van ’s wereld meest geraadpleegde kristallen bollen is. Ook door (nu nog) Navo-regeringen. De belangrijkste disclaimer is natuurlijk Trump zelf: zal deze president überhaupt een tweede termijn halen? Ik mag niets meer zeggen, want ik was iets te optimistisch met mijn voorspelling dat Trump voor die tijd impeached zou zijn.

We hebben intussen ook artikel 4 van het Navo-verdrag nog, een bijna vergeten bepaling. Deze zegt dat de landen gauw de koppen bij elkaar steken in geval van dreiging of sluimerend gevaar. Dat kan ook van binnenuit komen.