Vrij Nederland-redacteuren Jaco Alberts en Harry Lensink bloggen over het geruchtmakende jihadproces. Vandaag: hoe invloedrijk waren de devote woorden van de jonge prediker Oussama C.?

Hij was nét drie maanden volwassen toen de politie hem aanhield op 13 februari 2014. Oussama C., alias Abu Jazeed, is de benjamin van de groep Haagse jihadi’s. Ondanks zijn jonge leeftijd dicht justitie de prediker een cruciale rol toe binnen de vermeend terroristische organisatie. Met zijn lezingen zou hij medemoslims hebben opgeruid om deel te nemen aan de gewelddadige jihad.

Bijvoorbeeld in de zomer van 2013. Toen raakte de politie in de Haagse Hondiusstraat slaags met een groep radicale gelovigen, die meerdere zegelvlaggen (het symbool van IS) hadden opgehangen. Tijdens de ongeregeldheden ging Oussama C. op de grond zitten en begon te preken. ‘Elke week vertrekken broeders en zusters. Ze proberen ze tegen te houden maar ze kunnen niks’, hield hij zijn toehoorders voor. ‘Dank aan AIlah. Want Allah, de Almachtige, is de beste planner en vanuit de hele wereld gaan ze er heen.’

Dergelijke woorden met een – volgens het OM – vergaande strekking zijn ook te horen op de ultraorthodoxe website De Ware Religie. De verdachte zelf zegt slechts een religieuze leidraad te bieden in lezingen met titels als Jihad voor Allah, Het Graf en De Jeugd van Tegenwoordig. ‘In De Jeugd van Tegenwoordig leg ik uit hoe de jeugd in elkaar zit en waar ze zich mee bezig houden,’ beweert Oussama C. bij zijn aanhouding. ‘Vervolgens leg ik de islamitische visie uit: het is dit pad of dat pad, je kunt niet beide paden kiezen. Sommige jongeren denken dat ze zoveel slechte dingen hebben gedaan, en dat God het ze niet zal vergeven. lk leg ze dan uit dat God hen altijd zal vergeven.’

Hij is slechts ‘een boodschapper’, meent de jeugdige prediker. Iemand die anderen ‘het licht wil laten zien’. Wellicht dat hij daarom was gekozen als emir (leider) van het Project Dawah, waarmee de groep verdachten van plan was zieltjes te winnen in Nederland.

Tot nu toe is in de rechtszaal de rol van de jonge radicaal gerelativeerd. Cultureel-antropoloog en getuige-deskundige Martijn de Koning dicht Oussama nauwelijks organisatorische kwaliteiten toe en hoorde niets strafbaars in diens lezingen. ‘Hij prijst de mensen die tegen Assad vechten en jihad vechten, maar ik heb hem nooit in het openbaar horen roepen van: ga daar heen.’ Hoofdverdachte Abu Moussa zei spottend over zijn veertien jaar jongere medeverdachte: ‘Als hij bij mij zou aanbellen, dan zou ik vragen of hij voor m’n zoontje komt.’

Gehersenspoeld

Kortom, ongevaarlijk. Maar daar dacht de AIVD toch heel anders over toen de dienst Oussama C. in maart 2014 ‘een gevaar voor de nationale veiligheid’ noemde. En dan gaat het niet alleen om opruiing. In het strafdossier zitten ook aanwijzingen dat de verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het direct ronselen van anderen. Getuige Ahmed S. heeft bij de politie gezegd dat hij is ‘gehersenspoeld’ door Oussama C. die hem vertelde ‘dat het verplicht is om naar Syrië te gaan, dat martelaarschap goed is en dat je dan in het paradijs komt.’ Later heeft Ahmed S. deze verklaring herroepen, nadat hij door vrienden van Oussama onder druk is gezet, vermoedt het OM.

Ronselen of niet, ontegenzeggelijk had Oussama C. contact met in het Kalifaat vechtende jihadisten. Hij skypte en mailde met medeverdachte Hatim R. en in de telefoon die de politie bij Oussama’s arrestatie in beslag nam, vond ze Syrische nummers van Nederlandse moslimstrijders als Az Eddine B., Benyamine F. en Abdelhakim B.

Die laatste, Abdelhakim B. vertrok in oktober 2013 naar Syrië. Nog geen maand eerder was hij er bij geweest toen Oussama C. de aanwezigen toesprak tijdens de Hondius-rellen. Daarna hadden de twee meerdere keren telefonisch contact. En verhip, dan reist Abdelhakim af. Als hij paniekerig staat te wachten bij de Turks-Syrische grens, wordt hij geholpen door niemand minder dan Hatim R., een ander contact van ‘meester’ Oussama.

Het is geen hard bewijs dat de jonge Hagenaar die vandaag voor de rechter staat daadwerkelijk geloofsgenoten heeft overgehaald. Maar feit is dat hij op cruciale momenten frequent contact had met uitreizigers. Mannen én vrouwen. Bij die laatste groep zou Oussama overigens ook een heel andere, meer romantische getinte agenda kunnen hebben gehad.