Tijdens de G20-top in Osaka stalen twee vrouwen de show. De een was Ivanka Trump, die zich tot verbazing en ergernis ongevraagd in een onderonsje van de groten der aarde mengde. Ze werd weggekeken, al was het maar omdat iedereen weet dat ze het lievelingetje van haar vader is en hij haar in de familiedynastie wil promoten tot beurtelings VN-ambassadeur of bestuurder van de Wereldbank, of wie weet wordt ze nog eens benoemd tot veiligheidsadviseur. Het kan altijd nog gekker.
De tweede vrouw was koningin Máxima, die in de marge van ‘Osaka’ een veelbesproken ontmoeting had met de Saoedische kroonprins Mohammad bin Salman. Máxima is door onze regering bestempeld tot VN-gezant voor vrouwen en microkrediet, om het zo samen te vatten. MBS, zoals hij voor het gemak met initialen wordt genoemd (alsof hij inderdaad verdacht is van een misdrijf), is door VN-rapporteur Agnes Callamard aangewezen als verantwoordelijke voor de opdracht tot het in stukken zagen van journalist Jamal Khashoggi in het Saoedische consulaat in Istanbul.
Een beetje dom
Er was de nodige kritiek op de ontmoeting van Máxima met MBS. Ze had met geen woord gerept over de moordpartij in Istanbul. De Tweede Kamer was op zijn zachtst gezegd verbaasd, oud-diplomaat Sjoerd Sjoerdsma (coalitiepartij D66) sprak van een blunder en de volksvertegenwoordiging nam een motie aan dat dit nooit meer mocht gebeuren.
Dat Máxima ‘een beetje dom’ is geweest is dus wel duidelijk, maar dat geldt nog sterker voor de reactie van minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok en premier Mark Rutte. De kwalificatie van de koningin valt staatsrechtelijk onder hun gezag. Alles wat Máxima in die functie doet of nalaat valt onder hun verantwoordelijkheid. Volgens De Telegraaf was Rutte vooraf niet op de hoogte van de ontmoeting, dus zou hij achter de schermen Blok kunnen aankijken voor het debacle – al was het maar omdat een foto van Máxima en MBS door de Saoedi’s meteen met propagandistisch effect de wereld ingeslingerd werd.
Juist de politieke verantwoordelijkheid van het Nederlandse kabinet voor Máxima’s doen en laten kon zo worden uitgelegd als een kredietopwaardering van een abject regime. ‘Wie dat niet begrijpt, begrijpt niets van diplomatie en nog minder van beeldvorming’, zei Sjoerdsma.
Precies een jaar geleden ging Stef Blok in de fout door iets over genetische verschillen tussen mensen te zeggen. Hij moest toen door het stof voor de Tweede Kamer. Deze keer begreep hij niet dat hij geen verschil kan maken tussen de persoon Máxima en het land waar zij vandaan komt. ‘Het land’ Nederland heeft een buitenlandse politiek en heeft zijn ‘zorgen’ over de moord op Khashoggi destijds al geuit, dat hoeft Máxima dus niet nog eens te doen, redeneerde Blok.
Máxima is natuurlijk wel degelijk voorgedragen als VN-gezant omdat zij de autoriteit van een koningin (der Nederlanden) meebrengt.
Een gekunsteld onderscheid, want Máxima is natuurlijk wel degelijk voorgedragen omdat zij de autoriteit van een koningin (der Nederlanden) meebrengt. De website van UNSGA, het VN-orgaan waarvan ze adviseur is, vermeldt niet dat ene Máxima uit Holland die functie vervult, maar: ‘Her Majesty Queen Máxima of the Netherlands has served as the UN Secretary-General’s Special Advocate for Inclusive Finance for Development (UNSGSA) since 2009.’
De website van het Koninklijk Huis vindt die vorstelijke toevoeging ook relevant: ‘sinds 2011 is Koningin Máxima erevoorzitter van het mondiale samenwerkingsverband voor inclusieve financiering (het ‘Global Partnership for Financial Inclusion’ – afgekort GPFI) van de G20. In deze functie versterkt zij vooral de synergie tussen de VN en de G20 op het gebied van universele toegang tot financiële diensten en zet zij haar jarenlange ervaring in om inclusieve financiering wereldwijd te bevorderen. Voorafgaand aan haar huidige VN en G20-functies maakte Koningin Máxima toen nog als Prinses deel uit van de VN-adviesgroep voor het Internationale Jaar van het Microkrediet 2005.’
Premier Rutte deed er nog een schepje bovenop en vond het allemaal onschuldig. Nadat hij in het Kamerdebat al van geen kritiek wilde horen, zei hij tijdens zijn wekelijkse persconferentie op 5 juli nog eens dat hij ‘vierkant’ en ’honderd procent’ achter de ontmoeting van Máxima stond. ‘Prima verdedigbaar’ en ‘sterker nog: zo hoort het te gaan’, sprak hij dapper. En over de motie van de kamer: ‘Ik hoef het niet altijd eens te zijn met een parlementaire meerderheid.’ Als reden gaf hij op: ‘Simpel, anders kan ze haar werk niet doen.’
Welke ambtelijke druiloor zou hem deze drogreden ingefluisterd hebben, of erger nog: zou hij die zelf bedacht hebben? Ivanka Trump was in elk geval zélf een beetje dom, maar Máxima? Als ‘haar werk’ bestaat uit pijnlijk zwijgen waar de eerstverantwoordelijke minister zich kan beperken tot ‘zorgen’, is het koninginneschap een ondankbare vorm van witwassen wat zwart is.
Je reactie wordt geplaatst zodra deze is goedgekeurd. Je reactie is geplaatst.