Anna Enquist. De verdovers. De Arbeiderspers, 312 p., € 21,95
****
door Marjolijn Pouw
Broer en zus &#8211; hij een bekende psychotherapeut, zij een bekwame anesthesiste &#8211; leven hun levens tot het noodlot toeslaat. Aan het begin van haar roman geeft Anna Enquist haar personages nog wat lucht, maar algauw trekt ze het net om hen heen strak. Aan het slot heeft iedereen hen verlaten, ze zijn kapot. De twee zijn niet voor het geluk geboren. Hun moeder kwam om toen ze heel jong waren, waarop hun in zichzelf gekeerde vader ze aan de hoede van zijn kille tweelingzuster toevertrouwde. Ondanks hun maatschappelijke succes zijn ze de klap nooit te boven gekomen, zoals blijkt wanneer een verknipte jongen hun wankele evenwicht verstoort. Ze proberen zich van hem los te maken, maar dat heeft fatale gevolgen. Psychotherapie, verdoving met drugs of alcohol, liefde of hard werken, niets kan mensen van een trauma verlossen, is Enquists wanhopige boodschap. Ze heeft die in een beklemmende vorm verpakt.
Alessandro Perissinotto. Wraak. Serena Libri, vertaling Aafke van der Made, 289 p., € 22,50
****
door Aart van Zoest
Een Italiaanse geleerde komt in Argentinië gastcolleges geven over de Italiaanse immigratie in Argentinië. Hij vat liefde op voor een mooie studente. Ze beginnen een passievolle verhouding. De moeder van de Argentijnse treurt om het verdwijnen van haar echtgenoot, een van de duizenden slachtoffers van het Videla-regime, dat aan de macht was van 1976 tot 1981. Tegenstanders werden gevangengezet, gemarteld, gedood, ook door ze uit vliegtuigen in zee te gooien. Ze zijn spoorloos verdwenen. De geliefden beginnen een speurtocht naar een fanatieke katholieke priester van Italiaanse afkomst met een Duits klinkende naam, die de fascisten bij hun misdaden heeft geholpen. Geen fictie: het Vaticaan stond Videla terzijde en Perissinotto laat daar geen twijfel over bestaan. Zijn felle boek kan bijdragen tot een oprechte Vergangenheitsbewältigung. De (uitstekend vertaalde) roman concretiseert de droom van wraak die levend blijft zolang de wandaden niet worden erkend en er al te gemakkelijk vergeving wordt geschonken. Dat is beledigend voor de nabestaanden, nog steeds in het ongewisse over het lot van hun vermoorde dierbaren.
Mathijs Deen. Brutus heeft honger. Thomas Rap, 96 p., € 16,50
****
door Marjolijn Pouw
Mathijs Deens ragfijne korte verhalen gaan over historische figuren wier leven door een gebeurtenis of ramp ingrijpend verandert. Ze verliezen huis en haard, hun gemoedsrust, of worden weggevaagd. Om hun onlust te bezweren, klampen ze zich aan rituelen vast die vaak met eten samenhangen. Vergeefs, zoals de broodmagere, aan anorexia lijdende Brutus, een van de moordenaars van de Romeinse veldheer Julius Caesar. Hij is Rome ontvlucht en zoekt afleiding in Griekenland, maar Caesar blijft in zijn hoofd rondspoken: &#8216;Niets helpt, alleen eten. En hoe meer hij eet, hoe hongeriger hij wordt.&#8217; Nu en dan gaat hij naar buiten om over te geven, zoals de afstandelijke verteller vaststelt. Wat deze verhalen zo mooi maakt, is hun heldere karakter. Met een paar woorden weet Deen rijke vergezichten op te roepen. Hij schrijft geen woord te veel, alles is tot de essentie teruggebracht. Deze verhalen zijn te herlezen zonder ze moe te worden.
Thomas Verbogt. Perfecte stilte. Nieuw Amsterdam, 207 p., € 18,50
**
door Marjolijn Pouw
Thomas Verbogts nieuwe roman gaat wederom over een treurige vijftiger die zijn draai niet kan vinden omdat hij door een traumatische jeugdherinnering wordt gekweld. David Kromwegt, de vijftiger in kwestie, heeft zijn jeugdliefde verloren toen hij zijn belofte niet na kon komen om het meisje te helpen. Terwijl haar gechanteerde vader zwijgend toe moest kijken werd de tiener geregeld door een pedofiele crimineel verkracht. Ze springt van het dak. Het lijkt een ongeluk. Haar vader en haar vriendje weten wel beter, maar doen er het zwijgen toe. David wordt, zoals te verwachten is, zijn verdere leven door schuldgevoel gekweld. Tot hij zich bevrijdt door het drama met gevaar voor eigen leven over te doen. Nu weet hij het slachtoffer wel te redden. Psychologisch is het aannemelijk, goed opgeschreven ook, maar loodzwaar. Vanaf het begin krijgen we ingepeperd dat niemand aan zijn bestemming ontkomt: Kromwegt? Hier is geen ruimte voor verrassingen.

Aart van Zoest

Marjolijn Pouw

Fictie

Brug dicht, geld op

Werkt het minderheidskabinet?

Tussenstand zomerreces 

6 miljard tekort op Rijkswaterstaat 

Verhaal van de Week

Kruistocht tegen de hoofddoek

Chard van den Berg

Cassettes en cd's zijn terug

Zeitgeist: TikToktrend

Big Tech maakt van burgers vee

Essay Roxane van Iperen

Vladimir Poetin is de wanhoop nabij

Rusland

De AI-hype is ordinaire landroof

Hans against the machine

Super El Niño is hier

Column Hannah Prins

Wat is leuk in juli?

Cultuurtips