‘Doet dat iets met je zelfrespect?’

Mark Rutte kreeg deze vraag voor de kiezen tijdens de persconferentie na afloop van de NAVO-top in Ankara. Een Deense journalist wees hem erop dat hij er maar stilletjes bij zit wanneer Trump herhaalt dat hij Groenland wil inlijven en Spanje geen knip voor de neus waard vindt.

Het teflon dat wij in Nederland zo goed kennen, blonk nu ook op het internationale podium. Zonder antwoord te geven op de vraag, beantwoordde Rutte de vraag: ‘Wat ik altijd doe, is lof geven waar lof toekomt.’ Hij hield zijn handen uit elkaar als een visser die opschept over de omvang van de gister gevangen karper, en besloot: ‘We moeten Trump bedanken voor het feit dat de NAVO zooo veel sterker is.’

Qua concreet behaalde agendapunten was de top in Ankara een succes. De NAVO-bondgenoten bevestigden hun toewijding aan artikel 5 en de gesprekken resulteerden in diverse afspraken over defensie-uitgaven en steun aan Oekraïne.

Met dank aan Rutte, luidde het in veel commentaren. Omdat hij Trump zo doeltreffend tevreden houdt, blijft de Amerikaanse president binnenboord. Trump kwam dan ook stralend van de top terug. De bijeenkomst was ‘erg succesvol’ en tussen de bondgenoten bestaat een ‘ongelofelijke eenheid’, zei hij. ‘They love us.’

Een succes, inderdaad. Maar wel een succes met een korte houdbaarheid.

Door zich zonder principes richting Trump te positioneren, ondermijnt Rutte de principes waarop de NAVO is gestoeld – en daarmee de NAVO an sich. Het zelfrespect van de chef raakt aan het zelfrespect van het gehele bondgenootschap, aan de vrijheid, veiligheid en democratie die de NAVO zegt te bewaken.

Trump is geen once-in-a-lifetime-event. In de afgelopen tien jaar wees de Amerikaanse bevolking hem twee keer aan als leider. Dikke kans dat er nog zo’n president komt. En dan nog een. En nog een. Het enige dat de NAVO tegen zo’n stormloop in stelling kan brengen, is een onwrikbare toewijding aan de eigen waarden. Anders kruipt de rot in de fundamenten en staat de boel binnen no time op instorten. Dan hoeft Trump 4.0 alleen nog het laatste zetje te geven.