Lesje begroten van Wennink

Verhaal van de Week

Prinsjesdag

Essay

Gooi die nazi-omroep uit het bestel!

Teun van de Keuken

Brommers in zee

Kort verhaal Rob van Essen

Elke tijd kent zijn splijtzwam

Niet wolf, wel wolf

Mikpunt van de twijfelbrigade

Hans against the machine

We legde de vraag voor aan vijf deskundigen

Is een kiesdrempel een goed idee?

De nieuwe Connie Palmen

Cultuurtip

Cultuurtips

<h3>Verrassend actueel</h3>
<p>Pogingen om het verval van de Amerikaanse democratie te duiden leunen maar al te vaak op de opkomst van fascisme in Europa, terwijl de historie van de VS een eigen kader biedt om chocola te maken van de heikele situatie – meer nog dan op SS’ers lijken ICE-agenten op slavenjagers uit de Zuidelijke Staten.</p>
<p><em>De Amerikaanse Burgeroorlog</em> van Amerika-kenner Frans Verhagen is een verhelderend overzicht van het conflict dat draaide om het af- schaffen van de slavernij en een heleboel polariserende pijnpunten, van ras en rechten tot de machtsverdeling tussen de staten en de federale overheid.</p>
<p>Ook op andere manieren herkent de lezer zijn eigen tijd terug. Zo trekken de inwoners van Washington D.C. massaal naar het slagveld bij Manassas in 1861, voorzien van verrekijkers en goedgevulde picknickmanden – om zich te laat te realiseren dat het hier om bloedvergieten gaat, niet om een show.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_640 wp-image-1085246" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Frans-Verhagen-De-Amerikaanse-Burgeroorlog-De-Verenigde-Staten-op-de-rand-van-de-afgrond-1861-1865-640x972.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Frans-Verhagen-De-Amerikaanse-Burgeroorlog-De-Verenigde-Staten-op-de-rand-van-de-afgrond-1861-1865-640x972.jpg 640w" alt="" width="640" height="972" /></p>
<div class="info-box">
<p>Frans Verhagen, <em>De Amerikaanse Burgeroorlog</em>: <em>De Verenigde Staten op de rand van de afgrond</em> <em>(1861-1865)</em>, € 28,99, verschijnt 17 september bij Omniboek</p>
</div>
<h3>Roadtrip uit verdriet</h3>
<p>In het autobiografische <em>NVRLND</em> van Valentijn de Heer is de hoofdpersoon een laat slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog. Zijn jeugd is getroebleerd.</p>
<p>Zijn moeder is depressief, afstandelijk, getekend door de opvoeding van haar ouders die hun oorlogstrauma vooral in het café verwerkten. Treffend zegt Valentijns broer: ‘We zijn in de verkeerde familie geboren.’ Tot dat inzicht komt ook de hoofdpersoon tijdens een roadtrip die tegelijk een existentiële crisis is: weg van zijn man en kinderen, richting Neverland, het landgoed van jeugdidool Michael Jackson. <em>NVRLND</em> is een in warme krulzinnen opgetekende exegese van geërfd oorlogsverdriet. Van een guerrilla in de huiskamer, waarbij ieder familielid op zijn eigen manier moet verwerken wat de vorige generaties niet verwerkt kregen.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_640 wp-image-1085248" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/NVRLND-640x1024.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/NVRLND-640x1024.jpg 640w" alt="" width="640" height="1024" /></p>
<div class="info-box">
<p>Valentijn de Heer, <em>NVRLND</em>, € 23,99, Uitgeverij Pluim</p>
</div>
<h3>Snel, stoer, smerig</h3>
<p>Een wereld die geobsedeerd is door vooruitgang heeft als bijkomstigheid dat zij, door die vlucht naar voren, ook veel drek, vuilnis en outcasts produceert. Eén van die outcasts is Simon Paré-Poupart, een 40-jarige vuilnisman uit Montréal, die zijn twintig jaar achter de wagen heeft vervat in een snel, stoer boek. Beschrijvingen van het smerige, harde werk worden afgewisseld door anekdotes over kleurrijke collega’s (Spandex werkt altijd in een wielrenbroekje en praat tegen het afval) en sociologische beschouwingen over onze consumptiemaatschappij. Dat Paré-Poupart daarin wat pompeus is, neem je voor lief.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_640 wp-image-1085249" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Simon-Paré-Poupart-Afval--640x1024.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Simon-Paré-Poupart-Afval--640x1024.jpg 640w" alt="" width="640" height="1024" /></p>
<div class="info-box">
<p>Simon Paré-Poupart, <em>Afval!</em>, € 23,99, De Bezige Bij</p>
</div>
<h3>Slechte vrouw</h3>
<p><em>We call her Emma</em> is een aangrijpende podcast van Tortoise Investigates (en <em>The Observer</em>) over Asma al-Assad, de vrouw van de Syrische oud-dictator. Asma groeide op in het Verenigd Koninkrijk, waar familie en vrienden haar Emma noemden. Ze maakte carrière in het bankwezen en presenteerde zichzelf als modern, charmant en voorstander van een democratisch Syrië. ‘<em>A rose in the desert</em>’, kopte <em>Vogue</em>. Maar de podcast schetst ook een ander beeld van haar rol en invloed. Zo verkocht haar organisatie VN-voedsel dat bedoeld was om gratis onder de bevolking te worden gedistribueerd. Ook schokkend is haar betrokkenheid bij kidnappings van vrouwen en kinderen van rebellen. Een belangrijk inkijkje in de gesloten wereld van het Syrische regime.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_640 wp-image-1085250" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/WeCallHerEmma-3000px_V3.jpg.960x0_q70-640x640.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/WeCallHerEmma-3000px_V3.jpg.960x0_q70-640x640.jpg 640w" alt="" width="640" height="640" /></p>
<h3>Avontuur op epische schaal</h3>
<p>In juni 1940 capituleert Frankrijk voor nazi-Duitsland. Charles de Gaulle, op dat moment een vrijwel onbekende generaal, vlucht naar Londen en roept via de BBC zijn landgenoten op om door te vechten. Het probleem: hij heeft geen leger, en zelfs zijn bondgenoten vertrouwen hem niet. <em>De Gaulle: Liberté</em> volgt hoe hij vanuit ballingschap de beweging van de Vrije Fransen uitbouwt tot aan de bevrijding van Parijs in 1944. Regisseur An- tonin Baudry maakt van de geschiedenis een avonturenfilm op epische schaal, met een De Gaulle die tegelijk koppig, potsierlijk en indrukwekkend is. Bijzonder: de film vormt samen met <em>De Gaulle: Résistance</em> een historisch tweeluik van ruim vijf uur.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_640 wp-image-1085251" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/007eabb624825d2f0145cc0f390d-640x419.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/007eabb624825d2f0145cc0f390d-640x419.jpg 640w" alt="" width="640" height="419" /></p>
<div class="info-box">
<p>Vanaf 17 september in de bioscoop</p>
</div>
<h3>Coming of age op zijn Indiaas-Amerikaans</h3>
<p>Twee jeugdvriendinnen sluiten zich aan bij het Bollywood-dansteam van hun universiteit in Los Angeles en dat gaat op zijn over the top Amerikaans: met audities, rivaliserende teams, blessures en prestatiedruk. De serie is geschreven door comedian Hasan Minhaj, bekend van Patriot Act, die zelf ook meespeelt. Identiteit, vriendschap en coming-of-age komen samen, met glitter, heupbewegingen en genoeg Bollywood- beats om de herfst mee door te komen.</p>
<figure id="attachment_1085252" aria-describedby="caption-attachment-1085252" style="width: 1280px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-image_1280 wp-image-1085252" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/BOB_20250825_0204_R2-2-1280x853.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/BOB_20250825_0204_R2-2-640x427.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/BOB_20250825_0204_R2-2-1280x853.jpg 1280w" alt="" width="1280" height="853" /><figcaption id="caption-attachment-1085252" class="wp-caption-text">Best of the Best. (L to R) Maitreyi Ramakrishnan as Maya, Priyanka Kedia as Anjali in Best of the Best. Cr. Emily V. Aragones/Netflix © 2026</figcaption></figure>
<div class="info-box">
<p>Vanaf september op Netflix</p>
</div>
<h3>Rauw en explosief IJsland</h3>
<p>IJsland is het spannende muziekcollectief van rapper Sef en Abel van Gijlswijk, zanger van punkrockband Hang Youth. Begin dit jaar verscheen <em>IJsland 2</em>, hun buitengewoon goede tweede album. In de handen van hun vaste producer Faisal is het album meer een punky danceplaat dan hun eerste EP waar de hiphop overheerste. Vaste prik zijn de vlijmscherpe, maatschappijkritische teksten over klimaat, oorlog, grootkapitaal en de falende politiek. De rauwe energie van het duo krijgt live op het podium nog meer explosiviteit – mis het niet!</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_640 wp-image-1085253" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Ijsland-2-640x823.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Ijsland-2-640x823.jpg 640w" alt="" width="640" height="823" /></p>
<div class="info-box">
<p>Tournee vanaf 30 september in Utrecht, Nijmegen, Den Haag, Groningen en Tilburg. www.ijs.land</p>
</div>
<h3>Haagse humor</h3>
<p>Een Haagse traditie tijdens Prinsjesdag: <em>het Prinsjescabaret</em>. Voor de vierde keer nemen cabaretiers Sanne Wallis de Vries en Patrick Nederkoorn het afgelopen politieke jaar onder de loep. Van de campagne en de verkiezingen tot de formatie en het minderheidskabinet, alles passeert de revue op deze cabaretavond die onderdeel is van het Prinsjesfestival. Elk jaar doen ook gastspelers mee. In deze editie is dat cabaretier Teun van den Elzen die net als Nederkoorn bekend is van radioprogramma <em>Spijkers met Koppen</em>.</p>
https://www.vn.nl/product/vrij-nederland-september-2026/
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_640 wp-image-1085254" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/img18270_orig-640x448.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/img18270_orig-640x448.jpg 640w" alt="" width="640" height="448" /></p>
<div class="info-box">
<p>Op 12, 13 en 15 september in Theater Diligentia in Den Haag</p>
</div>
<h3>Deinende beats en knispergeluiden</h3>
<p>Op zijn achtste album <em>Distance In Static</em> laat Simon Green, de Britse producer van Bonobo, opnieuw horen waar hij goed in is: jazzy groove, prachtige melodieën over zacht deinende beats en knisperende geluiden op de achtergrond. Green werkt zowel in de warme en tijdloze songs en als in de wat stevigere dansnummers samen met diverse gastartiesten, onder wie de Pakistaanse zangeres Arooj Aftab. Haar prachtige stem is te horen op het nummer<em> Fire on the Water</em> – een lekkere melancholische Bonobo-klassieker.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-1085255" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Bonobo-Distance-in-Static-.png" srcset="" alt="" width="300" height="300" /></p>
<div class="info-box">
<p>Bonobo, <em>Distance in Static</em>, verschijnt op 11 september</p>
</div>
<h3>Versierde stad</h3>
<p>Tijdens BredaPhoto, de grootste fototentoonstelling in de Benelux, is de stad behangen met fotografie en audiovisuele kunst. In parken, in een voormalig politiebureau en een oude gevangenis. Het thema van de twaalfde editie is <em>Our Songs Came Through</em> en er zijn werken te zien van toonaangevende makers tot jonge talenten onder wie Yuki Kihara, Eva Roefs, Noor Abed, Awoiska van der Molen, Kali Spit- zer, Puck Verkade (zie foto) en Prin Rodriguez. Ook zijn er tours, talks en performances.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_1280 wp-image-1085256" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Puck-Verkade-Uprooted-1-1280x905.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Puck-Verkade-Uprooted-1-640x452.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Puck-Verkade-Uprooted-1-1280x905.jpg 1280w" alt="" width="1280" height="905" /></p>
<div class="info-box">
<p>Van 11 september tot en met 25 oktober op diverse locaties in Breda. www.bredaphoto.nl</p>
</div>
<h3>Verdwijnkunst</h3>
<p>Stippenkunstenaar wordt Kusama wel genoemd, de Japanse kunstenaar die sinds het begin jaren vijftig van stippen haar handelsmerk maakte. De stippen verwerkt ze in beeldende kunst, performances, spiegelruimtes en immense installaties waar je in kan verdwijnen. Daarmee bouwde ze een baanbrekend oeuvre op. Nu is er een uitgebreid overzicht in het Stedelijk Museum in Amsterdam, van haar vroege werken in Japan, haar avant-gardistisch experimenten uit de jaren zeventig en recent werk van de inmiddels 97-jarige kunstenaar.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_640 wp-image-1085257" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/the-hope-of-the-polka-dots-buried-in-infinity-will-eternally-cover-the-universe-2025-640x480.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/the-hope-of-the-polka-dots-buried-in-infinity-will-eternally-cover-the-universe-2025-640x480.jpg 640w" alt="" width="640" height="480" /></p>
<div class="info-box">
<p>Van 11 september tot en met 17 januari, Stedelijk Museum in Amsterdam, www.stedelijk.nl</p>
</div>
<h3>Belangrijk voor burgers</h3>
<div class="page" title="Page 113">
<div class="section">
<div class="layoutArea">
<div class="column">
<p>Hoe ziet macht eruit? Hoe beïnvloeden systemen ons denken? Welke rol speel je als burger zelf in deze tijd waarin democratieën wereldwijd onder druk staan? Met deze vragen zijn vijftien (inter)nationale kunstenaars aan de slag gegaan. Het resultaat is te zien in videos, kaarten en installaties op de tentoonstelling <em>Democratie NU?</em> Een mooie samenwerking tussen het Rijksmuseum Twenthe en het altijd interessante kunst- en technologiefestival Gogbot.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_1280 wp-image-1085386" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/INDECLINE-Hatebreed-video-still-courtesy-of-INDECLINE-1-1-1280x853.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/INDECLINE-Hatebreed-video-still-courtesy-of-INDECLINE-1-1-640x427.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/INDECLINE-Hatebreed-video-still-courtesy-of-INDECLINE-1-1-1280x853.jpg 1280w" alt="" width="1280" height="853" /></p>
<div class="info-box">
<p><em>Democratie NU? </em>van 15 september tot en met 14 februari, Rijksmuseum Twenthe, Enschede. Gogbot Festival is van 17 september tot en met 20 september. www.rijksmuseumtwenthe.nl</p>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>


Redactie Vrij Nederland

Onze cultuurtips van september

<h3>Misschien eens per maand?</h3>
<p>Met een avondklok voor mannen zouden feestjes echt heeeeel gezellig worden! Vrouwen zouden de meest unieke outfits dragen zonder zich zorgen te maken of het ‘te sexy’ is. We zouden onze drankjes niet bedekken en zo dronken worden als we zelf willen. We zouden kunnen dansen zonder vastgepakt te worden en we durven alleen naar de toiletten want zelfs daar zijn we veilig. Het zou ook een fijn moment zijn om rustig naar de sportschool te gaan, ‘s avonds hard te lopen of een boswandeling te maken met oortjes in. Aangezien wij vrouwen het hele jaar beperkt zijn in ons doen en laten, zou het wel mooi zijn als we een paar avonden per jaar die veiligheid mogen ervaren. Misschien eens per maand?</p>
<p><em>Michelle Rasch</em></p>
<h3>Gezellige bunkers</h3>
<p>Het grootste gevaar voor vrouwen (en kinderen) speelt zich thuis af. Weten jullie nog de wereldwijde stijging van huiselijk geweld sinds de covid-lockdowns? Kunnen we niet gewoon gezellige bunkers, euh, ‘mancaves’ maken waar ze met z’n allen kunnen biljarten en waar ze even niet uit hoeven?</p>
<p><em>SunnySideUp</em></p>
<a data-ga-category="embedded-article" data-ga-action="clicked" data-ga-label="" href="https://www.vn.nl/de-dilemmas-van-jinek-jetten-en-de-jessias/" class="article-embed article-embed--left article-embed--new"><span class="article-embed__image" style="background-image:url(https://www.vn.nl/wp-content/uploads/fly-images/1085100/ANP-551902141m2-520x520-cc.jpg);"></span><span class="article-embed__content"><span class="article-embed__read-more">Luister de laatste aflevering</span><span class="article-embed__title">De stelling komt uit onze podcast Radio Vrij Nederland en de reacties zijn van onze luisteraars.</span><span class="article-embed__date">26 augustus 2026</span></span></a>
<h3>De boodschap</h3>
<p>We kunnen geen avondklok instellen voor mannen want dat is discriminatie op basis van geslacht. Maar we moeten mannen wel bewuster maken van de onveiligheid voor vrouwen. Dat dringt bij velen nu nog niet door. Zij voelen zich eerder bedreigd door deze boodschap dan dat ze die onveiligheid willen accepteren en daar iets aan willen doen.</p>
<p>Daarom pleit ik voor een maandelijkse vrouwenavond waarbij we mannen oproepen thuis te blijven. Alleen die boodschap zou al bewustzijn ontwikkelen, en hopelijk leidt het ook tot meer veiligheid.</p>
<p><em>Willemijn de Koning</em></p>
<h3>De man is het probleem</h3>
<p>Het is algemeen bekend dat vrouwen op straat, zeker in de avond, vaak niet veilig zijn, of zich in elk geval niet veilig voelen. Iedereen die geen deel is van Regressief Nederland, durft ook te zeggen dat De Man het probleem is. Een avondklok voor mannen klinkt verleidelijk; we halen de schuldigen weg en geven vrouwen de nacht terug. Maar het is slechts een doekje voor het bloeden, aan de oorzaak wordt niks gedaan. Daarom stel ik voor: eens per maand een avondklok voor mannen, en álle andere avonden met z’n allen actief werken om die avondklok overbodig te maken.</p>
<p><em>Marije Roeleveld</em></p>
<h3>Stap vooruit</h3>
<p>‘Nee, mijn vermoeden is helaas dat de groep mannen voor wie je dit zou willen invoeren juist de groep is die zich niet aan een avondklok zal houden. Daarmee verwacht ik dat het ineffectief is. Het is wel een stap vooruit op <em>victim blaming</em> en het gedachte-experiment is wel goed!’</p>
<p><em>Dennis van Rooijen</em></p>
<blockquote><p>Het drijft de mannen die je wilt bereiken verder in de armen van extreemrechts</p></blockquote>
<h3>Krankzinnig voorstel</h3>
<p>Wat een krankzinnig voorstel. Niet omdat gendergeweld geen groeiend probleem is, maar omdat je met dit soort provocaties links gijzelt in identiteitspolitiek.</p>
<p>Ik snap de neiging mannen duidelijk te maken dat zij zich óók weleens mogen aanpassen. Maar met zo’n hyperbolisch voorstel maak je het rechts wel erg makkelijk links weg te zetten als ‘woke wappies’. Erger nog: het drijft de mannen die je wilt bereiken verder in de armen van extreemrechts.</p>
<p>Ook mannen verliezen in het meerkoppige systeem van onderdrukking. Als je wilt dat mannen onderdeel worden van de oplossing, moet je ze niet eerst reduceren tot probleem.</p>
<p><em>Lavinia Steinfort</em></p>
<h3>Flauwekul</h3>
<p>Een avondklok? Huh? Waarom? Testosteronbommen? Vrouwen die zich ‘onveilig’ voelen beschermen? Wat een flauwekul. Alsof elke man daarop uit is. Het lijkt me passender om die verrekte social media die dit soort vuurtjes oppoken te verbieden.</p>
<p><em>C. Weduwer</em></p>


Is het tijd voor een avondklok voor mannen?

Quiz

<p>[quiz id=&#8217;1085394&#8242;]Speel de quiz van de laatste week[/quiz]</p>


Ben je bij? Speel de quiz!

<p>[quiz id=&#8217;1084782&#8242;]Speel de quiz van de laatste week[/quiz]</p>


<p>[quiz id=&#8217;1084269&#8242;]Speel de quiz van de laatste week[/quiz]</p>


<h3><em>Beste Michele</em>, Natalia Ginzburg</h3>
<p>Het werk van Natalia Ginzburg, een van de beste Italiaanse schrijvers uit de 20ste eeuw, wordt internationaal herontdekt en dus opnieuw uitgegeven. Terecht: Ginzburg heeft een fenomenale, subtiele pen. En is op haar best wanneer ze onderlinge relaties en familiedynamiek omschrijft. Precies dat doet ze ook in <em>Beste Michele</em>, uit 1973 en nu opnieuw vertaald. Daarin beschrijft ze het Italië van de jaren zeventig. Een familie wordt uiteengerukt. Je hebt Michele, zijn intellectuele moeder en Mara, zijn vriendin. Via een briefwisseling wordt langzaam blootgelegd hoe deze drie zich tot elkaar verhouden.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone wp-image-1082579" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/07/Beste-Michele-Natalia-Ginzburg-640x1027.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/07/Beste-Michele-Natalia-Ginzburg-640x1027.jpg 640w" alt="" width="268" height="430" /></p>
<h3><em>De macht van protocollen</em>, Ingrid Guardiola</h3>
<p>De Spaanse Ingrid Guardiola is een van de spannendste nieuwe filosofische stemmen. Guardiola, ook filmmaker, schrijft essays op het snijvlak van cultuur, technologie en samenleving. In <em>De macht van protocollen</em>, haar debuut, legt ze het digitale kapitalisme op de pijnbank. Nee, dit systeem beïnvloedt niet alleen onze economie en politiek, maar ook onze gehele manier van denken, voelen en waarnemen. Het zijn uiteindelijk de grote techbedrijven die onze verlangens en vrijheden vormgeven.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone wp-image-1082580" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/07/De-macht-van-protocollen-Ingrid-Guardiola-640x1021.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/07/De-macht-van-protocollen-Ingrid-Guardiola-640x1021.jpg 640w" alt="" width="277" height="442" /></p>
<h3><em>Het leven een gebruiksaanwijzing</em>, Georges Perec</h3>
<p>Als de boeken van Georges Perec ergens in uitblinken, is het dat ze je blik kantelen op hoe de wereld – of vooral: hoe mensen werken. Neem zijn debuutroman <em>De dingen</em> (1965) waarin hij op geniale wijze – met veel opsommingen van ‘dingen’ – het ontstaan van de consumptiemaatschappij omschrijft. Het magnum opus van deze Franse schrijver, <em>Het leven een gebruiksaanwijzing</em> uit 1978, is nu heruitgegeven. Daarin tekent hij de merkwaardige levensverhalen op van de flatgebouwbewoners in Parijs, onder wie een miljonair, moordenaar, necrofiele schilder en danseres. Precies, van dichtbij en weer met lijstjes van alledaagse dingen. Perec is anders dan je gewend bent. En daarom de moeite waard.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone wp-image-1082581" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/07/Het-leven-een-gebruiksaanwijzing-Georges-Perec-640x1027.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/07/Het-leven-een-gebruiksaanwijzing-Georges-Perec-640x1027.jpg 640w" alt="" width="274" height="440" /></p>
<h3><em>Peter Hujar’s Day</em></h3>
<p><em>Peter Hujar’s Day</em> is de intieme verfilming van een teruggevonden transcript van een gesprek uit 1974 tussen fotograaf Peter Hujar en schrijver Linda Rosenkrantz, waarin hij vertelt wat hij de afgelopen 24 uur gedaan heeft. Hujar is een beroemd fotograaf uit de hippe kunstscene van New York, denk Andy Warhol’s Factory. In de setting van Rosenkrantz’ flat ontvouwt zich Hujer’s ‘doodgewone’ dag waar ontmoetingen met beroemdheden als Annie Leibovitz zich afwisselen met werkelijk de meest onbelangrijke details. Het levert een trage doch intrigerende documentaire-achtige film op. Met rollen voor Ben Whishaw en Rebecca Hall en in regie van Ira Sachs. Vanaf 27 augustus in de bioscoop.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone wp-image-1082583" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/07/PeterHujarsDay_Presse_03-1280x934.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/07/PeterHujarsDay_Presse_03-640x467.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/07/PeterHujarsDay_Presse_03-1280x934.jpg 1280w" alt="" width="397" height="290" /></p>
<h3><em>De Graanrepubliek</em></h3>
<p>Voor de vijfde keer brengt Zummerbühne grootschalig muziektheater in de openlucht, middenin Groningse landschap. Na succesvoorstellingen als <em>Hollands Hoop</em> en <em>Ripperda</em> is dat verhaal dit keer <em>De Graanrepubliek</em>, met tekst en in regie van Tom de Ket en naar het gelijknamige boek van Frank Westerman. Daarin wordt in Oost-Groningen de klassenstrijd gevolgd tussen het activistische landarbeidersgezin Staak en herenboer Barkhof in de periode rond de grote landarbeidersstaking in 1929. Van 5 augustus t/m 6 september in Oostwold.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone wp-image-1082584" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/07/Campagnebeeld-De-Graanrepubliek-A_liggend_HR-1-1280x929.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/07/Campagnebeeld-De-Graanrepubliek-A_liggend_HR-1-640x465.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/07/Campagnebeeld-De-Graanrepubliek-A_liggend_HR-1-1280x929.jpg 1280w" alt="" width="435" height="316" /></p>
<h3>Mike D: <em>Thank You</em></h3>
<p>Een nieuw solo-album van een Beastie Boys-lid? Dat maakt nieuwsgierig. <em>Thank You</em> is een solo-project van Mike D, lid van de legendarische hiphopformatie uit de jaren negentig. Het overlijden van Adam Yauch (MCA) in 2012 betekende het einde van de rapgroep en op een documentaire en een boek na was het sindsdien stil. Tot nu. De comeback van Mike D is geen hiphopplaat pur sang of Beastie Boys-nostalgie, al herken je in gruizige songs met synthpop, elektronica en gitaren wel de rauwe punkenergie van weleer.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone wp-image-1082585" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/07/Mikde-D-640x641.png" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/07/Mikde-D-640x641.png 640w" alt="" width="407" height="408" /></p>
<a data-ga-category="embedded-article" data-ga-action="clicked" data-ga-label="" href="https://www.vn.nl/product/vrij-nederland-augustus-2026/" class="article-embed article-embed--left article-embed--new"><span class="article-embed__image" style="background-image:url(https://www.vn.nl/wp-content/uploads/fly-images/1083395/IetskleinerKust-520x520-cc.png);"></span><span class="article-embed__content"><span class="article-embed__read-more">Bestel 'm hier</span><span class="article-embed__title">Dit verhaal komt uit ons nieuwe nummer, met als thema ‘de Noordzee’! Heb jij hem al in huis?</span><span class="article-embed__date">5 augustus 2026</span></span></a>


Deze boeken, films en albums mag je niet missen in augustus

Nu in de winkel

<p>Denk je aan zeeslagen op de Noordzee, dan zie je al gauw 17de-eeuwse clichés: woeste golven, opbollende zeilen, onheilspellende rookpluimen. In de collectie van het Rijksmuseum of het Mauritshuis zijn ze volop te vinden.</p>
<p>Inmiddels zijn de zeehelden van weleer van hun sokkel getrokken. En hebben zeeslagen in Hollandse wateren een vreedzamer karakter gekregen. Onzichtbaar welhaast. En toch. Onder en over het ogenschijnlijk rustige wateroppervlak van de Noordzee woedt ook nu strijd.</p>
<p>Een slag om de ruimte. Om grondstoffen. Om wind, energie, zand, gas, olie en informatie. Elke vierkante zeemijl is vergeven en bestemd, geclaimd en betwist. Op dit strijdtoneel botsen en klotsen alle belangen op elkaar. Economie en natuur. Veiligheid en verduurzaming. Nationaal belang, internationaal belang, eigen belang.</p>
<p>Of dat nog niet genoeg is, sijpelen daar nog allerlei externe dreigingen doorheen. Geopolitieke spanningen. Onder de radar. Van strijders zonder vlag. Van schaduwvloten die het gemunt hebben op onze onderzeese infrastructuur – die gasleidingen en datakabels lek proberen te prikken.</p>
<p>In ons augustusnummer duiken we diep in de slag om de Noordzee. Met verhalen over spionage, de Hollandse costa, het leven in de Noordzee en veel, veel meer.</p>
<a data-ga-category="embedded-article" data-ga-action="clicked" data-ga-label="" href="https://www.vn.nl/product/vrij-nederland-augustus-2026/" class="article-embed article-embed--left article-embed--new"><span class="article-embed__image" style="background-image:url(https://www.vn.nl/wp-content/uploads/fly-images/1083395/IetskleinerKust-520x520-cc.png);"></span><span class="article-embed__content"><span class="article-embed__read-more">Bestel 'm hier</span><span class="article-embed__title">Verdiep je in de slag om de Noordzee</span><span class="article-embed__date">5 augustus 2026</span></span></a>


De slag om de Noordzee

<p>[quiz id=&#8217;1083717&#8242;]Speel de quiz van de laatste week[/quiz]</p>


<p>[quiz id=&#8217;1082667&#8242;]Speel de quiz van de laatste week[/quiz]</p>


<p>[quiz id=&#8217;1081950&#8242;]Speel de quiz van de laatste week[/quiz]</p>


<p>[quiz id=&#8217;1081321&#8242;]Speel de quiz van de laatste week[/quiz]</p>


<p>[quiz id=&#8217;1080631&#8242;]Speel de quiz van de laatste week[/quiz]</p>


<h3><em>We zouden nog</em>, Toon Tellegen</h3>
<p>Toon Tellegen is een genre op zichzelf geworden: de chroniqueur van versjes over diertjes die zich door het leven tobben. <i>We zouden nog</i> gaat over al dan niet mislukte toekomstplannen en past precies in dat oeuvre, waarin de olifant en het mormeldier vaak terugkomen. In lichtvoetige versjes worden de dieren getroffen door somberte, onzekerheid, schaamrood op de wangen. Dieren zijn net mensen, zeker die van Tellegen. Maar nooit ontbreekt die grappige, zalvende toon. Onvermijdelijk leef je mee met de dieren in Tellegens paradijs, tot je bedroefd vaststelt: had de grootmeester mij maar geschapen.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone wp-image-1076897" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/06/Toon-Tellegen-806x1200-1-640x953.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/06/Toon-Tellegen-806x1200-1-640x953.jpg 640w" alt="" width="253" height="377" /></p>
<h3><em>Boter</em>, Asako Yuzuki</h3>
<p>In de Japanse feministische roman <i>Boter</i> sterven opvallend veel mensen. Dat komt vooral door hoofdpersoon Manako, die kookt voor eenzame mannen en hen, terwijl het eten uitstekend smaakt, ermee vergiftigt. Hoe grappig het boek ook is, ernstig is het evengoed. Subtiel bespreekt de internationaal geprezen cultauteur Asako Yuzuki thema’s als misogynie, onderdrukking en de beklemmende verwachtingen waaraan vrouwen moeten voldoen in de Japanse samenleving. Mannen gaan er letterlijk aan ten onder, vrouwen worden klein gehouden: een samenleving die lijdt aan zichzelf.</p>
<a data-ga-category="embedded-article" data-ga-action="clicked" data-ga-label="" href="https://www.vn.nl/product/vrij-nederland-juli-2026/" class="article-embed article-embed--left article-embed--new"><span class="article-embed__image" style="background-image:url(https://www.vn.nl/wp-content/uploads/fly-images/1078847/Escapisme-juli-2026-Webshop--520x520-cc.png);"></span><span class="article-embed__content"><span class="article-embed__read-more">Bestel 'm hier</span><span class="article-embed__title">Dit verhaal komt uit ons nieuwe nummer, met als thema ‘Escapisme’! Heb jij hem al in huis?</span><span class="article-embed__date">1 juli 2026</span></span></a>
<p><img decoding="async" class="alignnone wp-image-1076894" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/06/Boter-754x1200-1.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/06/Boter-754x1200-1-640x1019.jpg 640w" alt="" width="257" height="409" /></p>
<h3><em>Vertraagde tijd. Zomerverhalen</em>, diverse auteurs</h3>
<p>Het korte verhaal is in Nederland ten onrechte een kwijnend genre. <i>Vertraagde Tijd. Zomerverhalen</i> is een bundel met veertien verhalen van meesters op de korte baan, onder wie populaire, hedendaagse schrijvers als Marijke Schermer en Nicolien Mizee. Wie ook niet ontbreekt is wijlen Maarten Biesheuvel, naar wie de tweejaarlijkse J.M.A. Biesheuvelprijs voor de beste Nederlandse verhalenbundel is vernoemd. Ook bevat de bundel zomerverhalen van Russische schrijvers als Konstantin Paustovski, Anton Tsjechov en Ivan Boenin. Ideaal voor in auto, trein of vliegtuig. Met een kort verhaal ben je er zo.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone wp-image-1076893" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/06/743x1200.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/06/743x1200-640x1034.jpg 640w" alt="" width="240" height="388" /></p>
<h3>Nuestra tierra</h3>
<p>Bezoekers van filmfestival IFFR zullen de film herkennen: <i>Nuestra tierra </i>van Lucrecia Martel was daar dit jaar te zien. Postkoloniaal Argentinië is een terugkerend thema in de speelfilms van de Argentijnse regisseur. Zo ook in <i>Nuestra tierra, </i>Martel’s documentairedebuut over de nasleep van de moord op de inheemse leider Javier Chocobar in 2009 na een dispuut met een mijnbouwbedrijf om een stuk land. Veertien jaar deed Martel over de documentaire die corruptie en racisme van Argentijnse instituties onthult met opnames van rechtbankzittingen, interviews, archiefbeeld, dronebeelden van het gebied en lokale muziek. Te zien vanaf 16 juli.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone wp-image-1076896" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/06/film-Nuestra-Tierra-2025.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/06/film-Nuestra-Tierra-2025-640x360.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/06/film-Nuestra-Tierra-2025-1280x720.jpg 1280w" alt="" width="408" height="230" /></p>
<h3>Sonsbeek 2026</h3>
<p>Sonsbeek is Europa’s oudste terugkerende tentoonstelling in de openbare ruimte: de eerste editie was al in 1949. In de dertiende editie zijn er tot en met 11 oktober locatiespecifieke installaties, sculpturen, film en performances te zien<span class="Apple-converted-space">  </span>buiten in het Park Sonsbeek, in de binnenstad en bij kunstinstellingen zoals Museum Arnhem. Met werken van gerenommeerde kunstenaars onder wie Larry Achiampong, Korakrit Arunanondchai en Femke Herregraven. Het park is voor iedereen gratis toegankelijk. Er zijn ook rondleidingen onder begeleiding van een gids.</p>
<p><img decoding="async" class="size-image_1280 wp-image-1077282" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/06/8.-Eko-Prawoto-Bamburst-2016-in-opdracht-van-Sonsbeek-16-foto_-Maurice-Boyer-©-Sonsbeek-kunstprojecten-1-1280x844.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/06/8.-Eko-Prawoto-Bamburst-2016-in-opdracht-van-Sonsbeek-16-foto_-Maurice-Boyer-©-Sonsbeek-kunstprojecten-1-640x422.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/06/8.-Eko-Prawoto-Bamburst-2016-in-opdracht-van-Sonsbeek-16-foto_-Maurice-Boyer-©-Sonsbeek-kunstprojecten-1-1280x844.jpg 1280w" alt="" width="1280" height="844" /></p>
<h3>Madonna: CONFESSIONS II</h3>
<p>Het nieuwe album van Madonna is een vervolg op succesalbum <i>Confessions On A Dance Floor </i>uit 2005. Dat was een ode aan de jarenzeventigdisco; misschien herinner je de Abba-referenties in de nummer 1-hit <i>Hung Up</i> nog. De Amerikaanse zanger won er een prestigieuze Grammy voor het beste dance/electronicalbum mee. Geen verrassing dat Madonna met haar vijftiende plaat opnieuw de dansvloer opgaat. Voor <i>Confessions II</i> is opnieuw de Britse producer Stuart Price in de arm genomen, die ook het grootste deel van de prequel produceerde. De al verschenen singles zijn misschien niet de meest vernieuwende dancetracks maar wel solide. <span class="Apple-converted-space"> </span></p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-1076895" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/06/CONFESSIONS-II.jpg" srcset="" alt="" width="300" height="300" /></p>

<div class="newsletter-teaser bg-gray">
    <div class="teaser__content__container">
                    <div class="teaser__header">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.</div>
        
                    <div class="teaser__text">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je één artikel helemaal gratis.</div>
            </div>

    <div class="teaser__btn__container">
                    <div class="teaser__btn">
                <a class="btn btn--rounded btn--white-bg" 
                    href="/service/nieuwsbrieven"
                    data-ga-category="banner-newsletter-button" 
                    data-ga-label="Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief." 
                    data-ga-action="clicked">Ja, dit wil ik ></a>
            </div>
            </div>
</div>


Deze expo’s, albums en boeken mag je niet missen in juli

<p>[quiz id=&#8217;1079340&#8242;]Speel de quiz van de laatste week[/quiz]</p>


<p>Aan ontsnappen was ik altijd al verslaafd. Als kind streed ik een stille strijd met mijn ouders over het licht op de overloop. ‘s Nachts wilden zij de lamp uit hebben, ik aan. Als de deur naar mijn kamer op een kier stond, viel er een lichtstraal op mijn kussen – de tafel waarop ik mijn boeken las. Nachten bracht ik door tussen de rovers en de ridders, op vreemde planeten en in andere tijdperken, met Tonke Dragt, Thea Beckman en Astrid Lindgren. Tot mijn moeder het licht uitdeed. Dan stapte ik heimelijk de overloop op, met plassen als excuus, om de knop weer om te zetten.</p>
<p>Met rode ogen zat ik ‘s ochtends in de rekenles. Uit een schoolrapport van die tijd: <em>Sam tekent zijn grafieken als mistige berglandschappen.</em></p>
<p>In dit land van verplichtingen is er geen ruimte voor de escapist, voor een Houdini die de alledaagse realiteit achter zich laat en zich gewillig laat verleiden. Boeken, muziek, drank, films, drugs, porno – mogelijkheden om je niet met werk, belasting en grafieken bezig te houden, zijn er veel. En laat de mannen in grijze pakken nu net eisen dat we ons met werk, belasting en grafieken bezighouden.</p>
<p>Vrij Nederland zegt: fuck de mannen in grijze pakken. J.R.R. Tolkien, de Engelse taalkundige en fantast bij uitstek, schreef eens: <em>Waarom zouden we een gevangene minachten, omdat hij probeert uit te breken en naar huis wil? Of, als dat onmogelijk is, omdat hij over andere onderwerpen denkt en praat dan over cipiers en muren?</em></p>
<p>Gevangenisbewakers en muren – dat is de realiteit óók. Op allerlei manieren worden we afgestompt door de wereld die ons omringt. Door vergaderingen die een e-mail hadden kunnen zijn, door algoritmes die onze aandacht verpatsen aan de eerste beste bieder, door een samenleving die zich heeft vastgedraaid in polarisatie, pessimisme en prestatiedruk.</p>
<p>Logisch dat we touwen knopen van lakens en over de muur naar buiten klauteren. Om onszelf gezond te houden – en ook de samenleving. Alleen door te ontsnappen kunnen we buiten de muren kijken en alternatieven zien. Elke kamer heeft een lichtstreep nodig. Zonder Houdini zijn we precies nergens.</p>
<a data-ga-category="embedded-article" data-ga-action="clicked" data-ga-label="" href="https://www.vn.nl/product/vrij-nederland-juli-2026/" class="article-embed article-embed--left article-embed--new"><span class="article-embed__image" style="background-image:url(https://www.vn.nl/wp-content/uploads/fly-images/1078847/Escapisme-juli-2026-Webshop--520x520-cc.png);"></span><span class="article-embed__content"><span class="article-embed__read-more">Bestel 'm hier</span><span class="article-embed__title">Dit verhaal komt uit ons nieuwe nummer, met als thema ‘Escapisme’! Heb jij hem al in huis?</span><span class="article-embed__date">1 juli 2026</span></span></a>


Even lekker ontsnappen

<p>[quiz id=&#8217;1077792&#8242;]Speel de quiz van de laatste week[/quiz]</p>
